ပထမအချက်များ – လာမည့် ၁၀ နှစ်အတွင်း Stem Cell Therapy ၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
၂၀၁၈ ခုနှစ် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စာရင်းအင်းများအရ သွေးနှင့် သွေးဖွဲ့အစိတ်အပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများနှင့် ကိုယ်ခံအား စနစ်ဆိုင်ရာ အချို့သော ချို့ယွင်းမှုများသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သေဆုံးရခြင်း အကြောင်းရင်းများတွင် အဆင့် ၁၀ နေရာတွင် ရှိပြီး ထိုရောဂါများ၏ သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ နှစ်စဉ် တိုးလာနေပါသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် သွေးရောဂါများကြောင့် သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ ၁.၁% သာရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ၁.၇% သို့ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
Umbilical cord blood stem cells များသည် leukemia, anemia, thalassemia စသည့် သွေးရောဂါအမျိုးမျိုးရှိသော လူနာများအတွက် ထိရောက်သော ကုသမှုတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြထားပြီးဖြစ်သည်။ ယနေ့အထိ placental MSCs များကိုလည်း ရောဂါအမျိုးမျိုး ကုသရာတွင် အသုံးပြုလာကြသည်။
နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများ ကုသမှုအတွက် Stem Cells များ၏ အနာဂတ်
Placental stem cells များသည် သီးခြားမဟုတ်သော လုပ်ဆောင်ချက်များရှိသည့် ခန္ဓာကိုယ်၏ မူလအခြေခံဆဲလ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဆဲလ်အသစ်များ ပိုမိုဖွဲ့စည်းရန် ခွဲဝေကြပြီး daughter cells ဟု ခေါ်သည်။ ထို daughter cells များသည် stem cells အသစ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သကဲ့သို့ ပိုမိုတိကျသော လုပ်ဆောင်ချက်ရှိသည့် အထူးပြုဆဲလ်များအဖြစ်လည်း ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် နှလုံးသွေးကြောစနစ်၊ အာရုံကြောစနစ်၊ အသက်ရှူစနစ် စသည်ဖြင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါစနစ် အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ Placenta-derived stem cells များသည် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါစနစ် တစ်ခုချင်းစီအတွက် အတွင်းပိုင်း ပြုပြင်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးစနစ်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ရန် self-renew လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိသည်။ Blood stem cells သို့မဟုတ် haematopoietic stem cells ဟုလည်း ခေါ်သည့် ဆဲလ်များသည် ပျက်စီးနေသော သွေးကြောများကို ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်သည်။ ထိုအတူ placental stem cells များကိုလည်း အခြား ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါစနစ်များရှိ ပျက်စီးနေသော ဆဲလ်များ ပြန်လည်ဖြစ်ထွန်းစေရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် placental နှင့် blood stem cells နှစ်မျိုးစလုံးသည် အစွမ်းအစုံရှိသော အမှန်တကယ် ဘက်စုံအသုံးဝင်သည့် ဆဲလ်များ ဖြစ်ပြီး အကောင်းဆုံး အကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။
stroke နှင့် ischemic heart diseases များအတွက် placenta-derived stem cells ကို အသုံးပြုသည့် clinical trials အများအပြားတွင် placental stem cells များသည် ပျက်စီးနေသော နှလုံးတစ်ရှူးကို ပြုပြင်ပြန်လည်ဖြစ်ထွန်းစေနိုင်ကြောင်း၊ ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း၊ နှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှု ပြန်လည်ကောင်းမွန်ရေးကို တိုးတက်စေနိုင်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ထို့ကြောင့် placental stem cell therapy သည် လာမည့်နှစ်များတွင် ရောဂါအများအပြားအတွက် မျှော်လင့်ချက်အသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သည်။
Type 1 Diabetes လူနာများအတွက် Placental Stem Cells ကို အသုံးပြုရာတွင် နောက်ထပ် တစ်ဆင့်တက်ခြင်း
Diabetes သည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သေဆုံးရခြင်း အကြောင်းရင်းများအနက် အဆင့် ၆ နေရာတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းလူမျိုးများ၏ သေဆုံးမှု၏ ၃၆% ခန့်သည် diabetes ကြောင့် ဖြစ်သည်။ Type 1 diabetes ကို juvenile diabetes ဟုလည်း အများအားဖြင့် ခေါ်ပြီး ၎င်းသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်က ပန်ကရိယရှိ insulin ထုတ်လုပ်သော ဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးသည့် autoimmune disease တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် Florida တက္ကသိုလ်မှ သုတေသနပညာရှင်များက clinical trials အချို့ကို လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပြီး Type 1 diabetes ရှိသော ကလေးများ၏ placental stem cells များကို ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ထဲသို့ infusion ပြုလုပ်ကာ insulin ထုတ်လုပ်မှုကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။
ကလေးများ၏ Stem Cells များကို အရွယ်ရောက်လူနာများ ကုသရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပါသလား?
Placenta နှင့် umbilical cord မှ ရရှိသော stem cells များသည် မိဘများ သို့မဟုတ် အနီးဆုံး မိသားစုဝင်များအတွက် လုံလောက်မလား ဆိုသည်မှာ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သုတေသီများ၏ မဆုတ်မနစ် ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် “ex vivo expansion” ဟု ခေါ်သော နည်းလမ်းအသစ်တစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည် — placental မှ ခွဲထုတ်ရရှိသော hematopoietic cells များကို ကလေးများကိုယ်တိုင်အတွက်လည်းကောင်း၊ အရွယ်ရောက်သူများအတွက်လည်းကောင်း တိုးချဲ့နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အနာဂတ်တွင် ကလေးများ၏ stem cells များက ၎င်းတို့၏ မိဘများ သို့မဟုတ် မောင်နှမများ၏ အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်မည့် အလားအလာ ရှိသည်။
ကိုးကားချက် :
Stem cell for life Facts – Next 10 Years အတွင်း Stem Cell Therapy ၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
Stem cell for life
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။
ပိတ်ဆို့နေသော သားဥပြွန်များ + သုက်ပိုးအရည်အသွေး ညံ့ဖျော့ခြင်း—အမွှာကိုယ်ဝန် အောင်မြင်မှုအကြောင်း ဇာတ်လမ်း။
Hydrosalpinx (အရည်ပြည့်နေပြီး ပိတ်ဆို့နေသော fallopian tubes) နှင့် သုတ်ကောင်အရည်အသွေးမကောင်းခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်နေသော်လည်း IVF/ICSI ဖြင့် ကလေးရနိုင်သေးပါသည်။ အကြောင်းမှာ fertilization လုပ်ငန်းစဉ်သည် fallopian tubes ကို လုံးဝမဖြတ်သန်းဘဲ ဆောင်ရွက်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် IVF မစတင်မီတွင် အောင်မြင်သော ကိုယ်ဝန်ရရှိနိုင်မှုကို မြှင့်တင်ရန် ထိခိုက်နေသော fallopian tube ကို ခွဲစိတ်၍ ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် clip တပ်ခြင်းကို ဆရာဝန်များက မကြာခဏ အကြံပြုကြသည်—ဤသည်မှာ ၃ နှစ်ကြာ စောင့်ဆိုင်းပြီးနောက် နောက်ဆုံးတွင် အမွှာကိုယ်ဝန်ရရှိခဲ့သော မိခင်တစ်ဦး၏ တကယ့်ဖြစ်ရပ်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။
ICSI အချိန်ဘယ်လောက်ကြာလဲ? သင်၏ ပထမဆုံး အကြံပေးဆွေးနွေးခြင်းမှ ကိုယ်ဝန်ရရှိခြင်းအထိ အချိန်ဇယား
ICSI သည် မျိုးမပွားနိုင်မှုကို ကြုံတွေ့နေရသော စုံတွဲများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုသည့် ကူညီမျိုးပွားနည်းပညာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများထဲမှ တစ်ခုမှာ “ICSI သည် ဘယ်လောက်ကြာမလဲ?” သို့မဟုတ် “ရလဒ်ကို သိရန် မတိုင်မီ ICSI အတွက် ဘယ်နှစ်လ ကြာမလဲ?” ဖြစ်သည်။ အဖြေမှာ ကိန်းသေ တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများစွာနှင့် တစ်ဦးချင်းစီ၏ ကုသမှုအပေါ် တုံ့ပြန်မှုတို့ပေါ် မူတည်သည်။
အေးခဲထားတဲ့ ဥများကို ဘယ်လောက်ကြာကြာ သိမ်းဆည်းထားနိုင်ပြီး ဘယ်အချိန်မှာ အသုံးပြုသင့်ပါသလဲ?
အေးခဲထားသော သားဥများကို ဘယ်လောက်ကြာအောင် သိမ်းထားနိုင်ပါသလဲ? ဤသည်မှာ မိမိတွင် ကလေးယူရန် မသင့်တော်သေးဘဲ အနာဂတ်တွင် မိမိ၏ သားဥများကို အသုံးပြုရန် စီစဉ်နေသူများအတွက် အရေးကြီးသော မေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သင့်လျော်သော အခြေအနေများအောက်တွင် အေးခဲထားသော သားဥများကို နှစ်ပေါင်းများစွာ သိမ်းဆည်းထားနိုင်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့ကို မည်သည့်အချိန်တွင် အသုံးပြုမည်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် သားဥထုတ်ယူချိန်ရှိ သင့်အသက်အရွယ်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရန် စီစဉ်သည့်အချိန်ရှိ သင့်ကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ နှင့် သိုလှောင်မှု သဘောတူညီချက်၏ စည်းမျဉ်းများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်။ ဤကွဲပြားသော အချက်များကို နားလည်ခြင်းက ကလေးယူရေးအတွက် ပိုမိုရှင်းလင်းသော အစီအစဉ်တစ်ခု ချမှတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။