အကလုပ်အလေ့မဲ့ မေမေသြးပျက်မရှိသော သေဆုံးမှုရောဂါ (SUDS) အကြံမဲ့ သေနီနေစဉ်အတွင်း မကြားကာ မသိရနိုင်သော သေနာရှင်

စတုတ္ထတ်ဘော်အမည်မရသောညအိပ်ချိန်တွင်သေဆုံးမှုအျမျှ (Sudden Unexplained Nocturnal Death Syndrome - SUNDS) သည် အပေါ်ယံစစ်ဆေးချက် သို့မဟုတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးနေစဉ်တွင် အကြောင်းဖွင့်အတိအကျမရရှိနိုင်သည့် အိပ်စက်နေချိန်အတွင်း突ပြင်းသေဆုံးခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၎င်းသည် အဓိကအားဖြင့် ညနေပိုင်း သို့မဟုတ် အနားယူနေချိန်အတွင်း ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ဤအခြေအနေကို အနောက်တောင်အာရှဒေသအနောက်ပိုင်းသားများ (အထူးသဖြင့် အသက် ၂၅ မှ ၅၅ နှစ်အတွင်းရှိ အမျိုးသားများ) မှာ ပိုမိုတွေ့ရသည်။ လုပ်ငန်းဆောင်တာပိုင်းတွင် ကျန်းမာပိုင်ရကြောင်းမြင်သာသောတစ်ဦးဦးသည်တောင် SUNDS ဆိုင်ရာအန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။

 

စတုတ္ထတ်ဘော်အမည်မရသောညအိပ်ချိန်တွင်သေဆုံးမှုအျမျှ (SUNDS) ဆိုတာဘာလဲ?

     စတုတ္ထတ်ဘော်အမည်မရသောညအိပ်ချိန်တွင်သေဆုံးမှုအျမျှ (SUNDS) ၏တိကျသောအကြောင်းရင်းသည် အဓိကအားဖြင့် နှလုံးအီးလက်ထရစ်စစ်စနစ်ပေါ်ရှိ မသန်စွမ်းသောအခြေအနေများ (အကယ်၍ များသောအားဖြင့် မျိုးရိုးလိုက်အမွေဆက်ခံသောဂုဏ်သတ္တိများ) ဖြစ်သည်။ ဤ မသန်စွမ်းမှုများသည် နှလုံးအသံမြည်ခြင်းပြင်း ၊ အန္တာရယ်အရှိဆုံးဖြစ်နိုင်သည့်အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည့် Ventricular Fibrillation (နှလုံးအောက်ခန်းအသံများ တုန်ခါသံလွှတ်မှုတ်အောင်လုပ်မထားဘဲ တုန်လှုပ်သံသာရှိခြင်း) အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် နှလုံးသည် သွေးလည်ပတ်မှုကို စနစ်တကျ လည်ပတ်စေနိုင်ခြင်းမရှိတော့ပဲ နိုင်ငံတကာနှလုံးရပ်ခြင်းနှင့် သေဆုံးမှု ဖြစ်စေသည်။

     SUNDS ၏အဓိကမီမီမှာခံစားရသောဂုဏ်သတ္တိများထဲတွင် အရေးရှိဆုံးနဲ့ နောက်ထပ်အများဆုံးတွေ့ရခြင်းမှာ Brugada Syndrome ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေသည် နှလုံးကြွက်သားကိုယ်တွင်းနိုဒ်ယမ်ဓာတ်အံ့လှုပ်ရှားမှုမျှော်တင်ချက်နှင့်သက်ဆိုင်သောဂုဏ်သတ္တိများမှာဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် နှလုံးအီးလက်ထရစ်စစ်လှိုဏ်ကို နှောင့်ယှက်စေနိုင်ပြီး အသွင်ပြင်အန္တာရယ်ရှုမြင်မှုများလည်း တိုးမြှင့်စေနိုင်သည်။

 

SUNDS သတိပေးအချက်များ

     စတုတ္ထတ်ဘော်အမည်မရသောညအိပ်ချိန်တွင်သေဆုံးမှုအျမျှ (SUNDS) ပါဝင်သူများ၏အများစုသည် မည်သည့်ရောင်ပြန်ပြန် မူစဉ်ပြသခြင်း မရှိဘဲ突ပြင်းသေဆုံးရတတ်သည်။ သို့သော်၊ အချို့ကိစ္စများတွင် စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည့်သတိပေးအချက်များ ကို မိမိမစွမ်းသည့်အချိန်မတိုင်ခင်၊ သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်များက အိပ်စက်နေစဉ် အချင်းချင်းရှုမြင်တွေ့နိုင်သည်။

 

အိပ်နေစဉ်ဖြစ်နိုင်သည့် ရောဂါလက္ခဏာများ

 - အသက်ရှုရန်ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ငိုသံထွက်ခြင်း (agonal breathing)

 - ကြွက်သားကြပ်တည်းခြင်း၊ တုန်လှုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် တုန်လှုပ်ယောင်ပြမှုများ

 - အိပ်နေစဉ်တွင်လည်း မေ့လျော့ခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း

 - ဆီးသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းပါးထွက်ခြင်း (ထိန်းချုပ်နိုင်မှုဆုံးရှုံးခြင်း)

 - မျက်နှာ သို့မဟုတ် နှုတ်ခမ်း အပြာရောင်ရောက်ခြင်း (cyanosis)

 

သတိပေးအချက်များ (နိုးကြားပုံမှန်အချိန်)

 - အကြောင်းအရင်းမရှိဘဲ သတိလစ်သွားခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်လက်မေ့လျော့ခြင်း (အနားယူနေချိန်များတွင် အထူးသဖြင့်)

 - နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်ခြင်းမမှန်ခြင်းများ မကြာခဏသံပြားပြား ဖြစ်ခြင်း

မိမိ သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦးမှာ ဤရောဂါလက္ခဏာများရှိပါက နှလုံးရောဂါအထူးကု ၏ စစ်ဆေးမှုကို အမြန်ဆုံးယူ၍ နောက်ထပ်ရှင်းလင်းစစ်ဆေးခြင်းနှင့် အန္တရာယ်ခန့်မှန်းခြင်း ဖော်ဆောင်ရန် အရေးကြီးပါသည်။

 

 

စတုတ္ထတ်ဘော်အမည်မရသောညအိပ်ချိန်တွင်သေဆုံးမှုအျမျှ (SUNDS) ကိုကာကွယ်မည်နည်း

SUNDS ၏အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ မျိုးရိုးလိုက်ဂုဏ်သတ္တိ ဖြစ်သောကြောင့် အာနိသင်အရှိဆုံးကာကွယ်မှုမှာ အန္တရာယ်ရှိသူများ စစ်တမ်းယူခြင်း နှင့် ဖြစ်စေနိုင်သည့်အကြောင်းအရာများရှောင်ကြဉ်ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။

 

ဘယ်သူတွေ အန္တရာယ်အရှိဆုံးလဲ?

အောက်ပါအချက်အလက်များရှိပါက SUNDS အန္တရာယ်ပိုမိုရှိနိုင်သည်။

- မိသားစုမှတ်တမ်းရှိခြင်း
နီးစပ်သူတစ်ဦးမှာ အိပ်ချိန်အတွင်း突ပြင်းသေဆုံးမှုရှိဖူးခြင်း သို့မဟုတ် Brugada Syndrome ဖြစ်ခဲ့ဖူးခြင်း

- ယခင်သတိပေးလက္ခဏာများရှိခြင်း
ဥပမာ- အကြောင်းမရှိသတိလစ်ခြင်း၊ သတိလစ်သွားခြင်း သို့မဟုတ် မှန်ကန်ခြင်းမရှိတဲ့ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း

- အုံ့အေးထွက် (ECG) မှာ မဟုတ်မမှန်မှုတွေတွေ့ခြင်း
Brugada Syndrome သို့မဟုတ် နှလုံး၏အီးလက်ထရစ်စစ်စနစ်ပေါ်ရှိ မသန်စွမ်းမှုများနှင့် ကိုက်ညီစေသည့်တွေ့ရှိချက်များ

အန္တရာယ်ရှိသူများ ကျူအရေးတကြီးစစ်တမ်းယူခြင်းသည် အသက်ကယ်နိုင်သောအရေးပါဆုံးဖြစ်သည်။ ဤအန္တရာယ်ခံရသူများထဲတွင် ပါဝင်လျှင် နှလုံးရောဂါအထူးကု နဲ့ ထပ်မံစစ်ဆေးချိန်းယူပြီး သက်ဆိုင်ရာ မှုစနစ်စောင့်ရှောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ရန် အားကြံပါရန် အထူးအကြံဉာဏ်ပေးပါသည်။

 

 

SUNDS အတွက် အန္တရာယ်လျှော့ချနိုင်ခြင်း

SUNDS နှင့်ဆက်စပ်သော နှလုံးခုန်ပြင်းပြသောပြသနာများ (ဥပမာ Brugada Syndrome) ရှိသူများအတွက် ဆရာဝန်များသည် ကြိုတင်သိဆေးကုသမှုများနှင့် ဖြစ်စေနိုင်သည့်အကြောင်းအရာများရှောင်ရှားရန်အကြံပြု ပါသည်။

 

SUNDS ၏ကုသနည်း

သက်တမ်းအထိရရှိနိုင်ဆုံးကုသနည်းမှာ ထည့်သွင်းသွားနိုင်သော Cardioverter Defibrillator (ICD) စက်တပ်ဆင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤစက်သည် ရင်မြောထဲအောက်မျက်နှာပြင်အောက်တွင် ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ပြီး၊

 - နှလုံးခုန်နှုန်းကို အစဉ်မပြတ်စောင့်ကြည့်နိုင်ခြင်း

 - လုပ်နိုင်သောအန္တရာယ်ရှိသော arrhythmia เกิดသောအခါ အချက်ပြချက်ခပ်သိမ်း အလျင်အမြန်လှုပ်ရှားနိုင်ရန် လျှပ်စစ်လှိုင်းတစ်ခုသွင်းနိုင်သည်

 - နှလုံးရောဂါမှ နယ်မြေသို့ ပြန်လည်သက်သာစေရန်

ICD စက် တပ်ဆင်ခြင်းသည် SUNDS အန္တရာယ်ရှိသူများအတွက်突ပြင်းသေဆုံးမှုအန္တရာယ်လျော့ချနိုင်စွမ်းအရှိဆုံးဖြစ်သည်။

 

 

 

ရင်းမြစ် : Thai Nakarin ဆေးရုံ

Thai Nakarin ဆေးရုံ

**ArokaGO အကြောင်းအရာအဖွဲ့၏ ဘာသာပြန်ဟုစုစည်းပါသည်။