အဆိပ်ပေးစစ်ဆေးခြင်း

 

အဆိပ်အတောက် စစ်ဆေးခြင်း - ယနေ့ခေတ်တွင် မည်သို့ အရေးကြီးလာသနည်း

 

“အဆိပ်အတောက်” ဟု စဉ်းစားသောအခါ အနာသတ်မှုရှိသည့် အရာများ သို့မဟုတ် တဖြည်းဖြည်းဖြင့် ကျန်းမာရေးကို ပျက်စီးစေသည့် အရာများကို စိတ်ကူးမိကြသည်။ အချို့သော အဆိပ်အတောက်များသည် သေစေနိုင်သော်လည်း တစ်ချို့သည် ချက်ချင်း သေမသွားစေပေမယ့် သူတို့သည် မြင့်မားသော ရာသားရောဂါများ ၊ အထူးသဖြင့် ကင်ဆာနှင့် အစွမ်းထက်စွာ ဆက်နွယ်နေသည်။ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် အဆိပ်အတောက်မှ ရှောင်ကြဉ်လိုခြင်းသည် သဘာဝကျလှသည်။ သို့သော် အံ့သြစရာ တစ်ခုမှာ - ငါတို့သည် နေ့တိုင်း အဆိပ်အတောက်များကို ထိတွေ့ခဲ့ရသည်ဖြစ်သည်။

 

စက်မှုတိုးတက်မှုကာလ (ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၁၇၆၀ ခုနှစ်တွင်စတင်—နှစ် ၂၆၀ ကျော်) မှစ၍ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုနှင့် အဆိပ်အတောက်အညစ်အကြေးများသည် ရေနံ၊ ဓာတုဗေဒနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းကြောင့် တစ်စိုက်မတ်မတ် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဤအညစ်အကြေးများသည် မြေဆီမီး၊ ရေ၊ လေ နှင့် မိုးဓာတ်ထဲသို့ ထုတ်လိုက်ခြင်းကြောင့် စွန့်ပစ်အန္တရာယ်ရှိသော ပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း လုံးလုံးတွင် စုပေါင်းလာခဲ့သည်။

 

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အဆိပ်အတောက်ထိတွေ့မှုအန့်များသည် အရေးခြုံရှုသင့်အောင်မြင့်တက်လာပြီး ကိုယ်ခန္ဓာစနစ်များစွာ (အသက်ရှုစနစ်၊ သွေးလည်ပတ်စနစ်၊ အစာအိမ်စနစ်၊ အဆိပ်မွှပ်ပစ္စည်းဖယ်ရှားရေးစနစ်တို႔) ကို ချိုးဖောက်နေပါသည်။ အရေးပါသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ (အဖျားလေ၊ နှလုံး၊ ဦးနှောက်) သည် အလွန် ထိခိုက်လွယ်သောအရာများဖြစ်သည်။ ရေကြောင်းတွင် အဆိပ်အတောက်ပစ္စည်းကို ဦးညွှတ်ခံနေရခြင်းသည် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကိုတိုးစေနိုင်သည့်အပြင် ကလေးငယ်များ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် နောက်စဉ်မျိုးဆက်၌ IQ ကျဆင်းမှုစသည်ဖြင့် ချွေတာစေပါသည်။

 

တကယ်တော့ ငါတို့သည် အသက်ရှူခြင်း များစွာကြောင့်ပင် အဆိပ်အတောက်များကို ခံစားနေရသည်။ ထို့အပြင် အစာ၊ ရေရောငေ ဝင်ရောက်လာသောပစ္စည်းများနှင့် အရွဲပြားမျက်နှာပြင် မှတစ်ဆင့်တောင်လည်း အဆိပ်အတောက်များစွာ စုပ်ယူခံနေရသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော သုတေသနတစ်ခုတွင် သားလွှာအတွင်းရှိ မွေးဖွားမည့် ကလေးမပေါ်သေးမီကပင် မိုက်ခရိုပလတ်စတစ်များ ရှိနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ငေးတစ်ယောက်တစ်ပါးသည်ပင် ကမ္ဘာ့မျက်နှာမမြင်ရသေးမှီကပင် အညစ်အကြေးထိတွေ့ခံရရင် ကျွန်ုပ်တို့ ငါတို့ တစ်ပါးတို့ ဆိုးဝါးပြစ်မှုအတောက်များနှင့် ပြည့်နှက်နေသည့်အဖွဲ့အစည်းထဲ ဘယ်လိုပါလဲ။

 

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နှစ်စဉ်ဖြစ်ပွားလာသော PM2.5 လေထုညစ်ညမ်းမှုကို မမေ့ရပါ။ သေချာစွာအိပ်ခန်းတစ်ခုစီတွင်လေသန့်စင်စက်ရှိပြီလားထင်မိပါသလား “အခန်းတိုင်းမှာ လေသန့်စင် စက်ရှိပြီလား?”

 

 

သတင်းကောင်းအကြောင်း - ကိုယ်ခန္ဓာ၌ သဘာဝအဆိပ်မွှပ်ပစ္စည်းသန့်စင်စနစ် ရှိသည်

 

သတင်းကောင်းမှာ - ကိုယ်ခန္ဓာတွင် သဘာဝအရသာသန့်စင်ရေးစနစ် တပ်ဆင်ထားသည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ဓာတ်ဘိုမိုလီကျူးနှင့် အထူးအာဟာရဓာတ်ပစ္စည်းများအသုံးပြုပြီး အဆိပ်အတောက်များအား ဆွဲယူထုပ်ပိုးကာ တစ်ထပ်တစ်ဖြည်းဖြည်း ဖြတ်ထုတ်ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး အရေပြား၊ အဖျားလေ၊ အသည်း (အသည်းမှ အညစ်အကြေးတစ်ဆင့်ဖြင့်), မိမြစ်၊ အအုံ၊ အူကြီး (အစာအနုတ်) နှင့် ကျောက်ကောင် (ဆီး) တို့မှ ဖြတ်ထုတ်ဆောင်ရွက်သည်။ သို့သော် လူတိုင်းမှာ အဆိပ်မွှပ်စနစ် တူညီစွာ မောင်းနှင်နိုင်ပါ။ မျိုးဗီဇဆိုင်ရာကွာခြားမှုများနှင့် အဓိကအာဟာရဓာတ်အနည်းအများကြောင့် အဆိပ်အတောက်ထိတွေ့မှုတူသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာထဲတွင် စုပုံမှုတည်နေရာကွာသွားနိုင်သည်။

 

ကိုယ်ခန္ဓာထဲတွင် စုပုံနိုင်သည့် အဆိပ်အတောက်အမျိုးမျိုးစွာ ရှိနိုင်သော်လည်း ယနေ့ဆေးပညာနည်းပညာသည် တချို့မျိုးတစ်ချို့ပဲ မီးခိုးနိုင်သည်။ အဆိပ်အတောက်များသည် သွေးနှင့် လျှပ်စစ်ရည်စနစ်မှတဆင့် ကိုယ်ခန္ဓာ တစ်ဝှမ်းလှည့်လည်နေသော်လည်း အဆိပ်အတောက်များသည် ဆဲလ်အတွင်း အထူးသဖြင့် ကိုယ်အလွန်အစားဆဲလ်များတွင်ပို၍ စုပုံတတ်သည်။ ထိုကြောင့် သွေးစစ်သည့် အဆိပ်အတောက်ရောငေများသည် တကယ့် စုပုံမှုပမာဏကို တစ်သွားတစ်လာဖော်ပြမနိုင်ပါ။ သွေးတွင် အဆိပ်အတောက် မတွေ့ရှိလည်း အဆိပ်အတောက်များသည် ဆဲလ်အတွင်းသို့ ရှီပြီးပြီး ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် သွေးစစ်ချက်အဆိပ်အတောက်မြင့်လျှင် ဆဲလ်အတွင်းတွင် ပိုမိုများပြားလိမ့်မည်ဟုဆိုနိုင်သည်။

 

ဆီးစစ်ခြင်းသည် နောက်လှည့်အခြေအနေမျှတသော ရုပ်မှန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယာယီအခြေအနေစစ်နိုင်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာထဲတွင် လက်ရှိရှိနေသည့် အဆိပ်အတောက်များနှင့် သော့လျှပ်စစ်စနစ်ရှိသည့်အချိန်တွင် ဖယ်ရှားနေသည့်အဆိပ်အတောက်များကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည်။

 

ယခုအခါ သင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာထဲတွင် အဆိပ်အတောက်များ စုပုံနေ၍ သဘောမတူသော်လည်း ကျန်းမာရေးကို ပြတ်ပြန်စွာညှင်းဆစေနိုင်သည့်အကြောင်း သိပြီးနောက် စစ်မှန်သော မေးခွန်းသည် - ကိုယ်ခန္ဓာထဲမှာ ဘယ်လိုအဆိပ်အတောက်တွေ ဘယ်လောက် ရှိနေသလဲ သိချင်သူမဟုတ်ဘူးလား

 

 

Medtopia မှ အကြံပြုသော အဆိပ်အတောက်ရှာဖွေရေး နည်းလမ်းများ

 

၁။ OligoScan (တစ်စက်ထဲတွင် သတ္တုဓာတ်နှင့် भारीလက်မောင်း သတင်းစစ်ခြင်း)

 

OligoScan သည် ရောဂါရှာဖွေရေး spectrophotometry နည်းပညာဖြင့် တစ်စက်ပြန့်ပျံ့နေသည့် သတ္တုဓာတ်နှင့် भारीလက်မောင်းများကို ချက်ချင်းတပ်ဆင်အသုံးပြု၍ လုံခြုံ၊ မိမိစမ်းသပ်နေသူ ထိခိုက်မှုအနည်းဆုံးဖြစ်စေသော မိုက်ခရိုရာ၊ မြန်ဆန်သော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ဖဝါးပေါ်သို့ မီးအလင်းထုတ်ပြီး သတ္တုဓာတ်များနှင့် भारीလက်မောင်းများနှင့် ထိတွေ့သော မီးတောက်ပြန်လှန်လာသည့် လှိုင်းရှည်အနည်းတင်အားတိုင်းတာခြင်းဖြင့် ထုတ်ယူသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ၁၄ မျိုးအထိ ပြင်းထန်သော भारीလက်မောင်းများနှင့် သတ္တုဓာတ် ၂၀ ကျော်ကို တိကျစွာဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ ရလာဒ်များသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း သတ္တုဓာတ်ချို့တာမှု များယောပိုင်းမှု သို့မဟုတ် တစ်စက်ထဲတွင် भारीလက်မောင်းများ စုပုံမှုရှိခြင်းကို သတ်မှတ်နိုင်သည်။

 

OligoScan စက်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ လိမ္မာခြင်းတင်ပစ္စည်းပိုင်နည်းပညာဖြစ်သည်။ သင်တစ်ခါခြင်းစမ်းသပ်ချက်အရပြန်အလင်းရုပ်မှန်အချက်အလက်များကို အမေရိကန်ရှိ အထူးပြု Computer Program စနစ်သို့ စတင်ပို့လွှတ်လိုက်ပြီး ယခင်ထက် ပိုပို၍ ေအာင်မြင်ရင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ရနိုင်ပါသည်။

 

OligoScan မှ ရလာတဲ့ရလဒ် သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သတ္တုဓာတ်ချိန်ညှိခြင်း၊ အဆိပ်မွှပ်ပစ္စည်းသန့်စင်နိုင်စွမ်း၊ ဆဲလ်အတွင်း მქონယုတ္တက္ Heavy Metal တိုးတက်မှုကဲ့သို့ကိုဖော်ပြနိုင်သည်။ ထိုမျိုးအဆိပ်အတောက်များသည် လွတ်လပ်နိုင်စွမ်းရှိသည့် radical များပေါ်ထွန်းခြင်း၊ ဆဲလ်အို၊ ကျန်းမာရေးဖောက်ပြန်သုံးပြီး ဆိပ်လိုင်လျော့နည်းခြင်း၊ ပေါ့ပါးခြင်း၊ အိပ်မပျော်ခြင်း၊ စွမ်းအင်နည်းခြင်း၊ ခေါင်းအောက်နာခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချင်း ကျနည်းခက်ခဲခြင်းများဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် OligoScan စမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် ဆရာဝန်များသည် သတ္တုဓာတ်ချိန်ညှိခြင်းနှင့် भारीလက်မောင်းငါးအဆိပ်အသုံးများ သန့်စင်နိုင်သည်။

 

သို့ရာတွင် OligoScan ၏အကန့်အသတ်မှာ တစ်ကြိမ်ချင်းမျှ တစ်ပြိုင်နှံလုပ်ထုံးစံ မလုပ်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိပ်မှုတ်ပြီးနောက် တစ်ကြိမ်ထပ်၍ စမ်းသပ်ချင်သည်ဆိုပါက ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှ heavy metal ပစ္စည်းများ ဖြတ်ထုတ်ရာတွင် အချိန်ကြာမြင့်သည့်အတွက် အနည်းဆုံး နှစ် ၂ ဝန်းကျင် အနားယူပြီးမှ ထပ်မံစမ်းသပ်သင့်သည်။

 

၂။ Urine Organic Profile (ဆီးထဲရှိအော်ဂဲနစ်စပ်ပေါင်းလက္ခဏာခွဲခြားစစ်ဆေးခြင်း)

 

ကိုယ်ခန္ဓာထဲဝင်သော ပစ္စည်းအားလုံး-အာဟာရမှ ပစ္စည်း၊ ဆေးဝါးမှ အဆိပ်အတောက်များအထိ-သည် ဆဲလ်အဆင့်စားသောက်ရှိန်စွမ်းဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ပစ္စည်းဆိုင်ရာ ကြားခံပစ္စည်း (Metabolites) များသို့ ပြောင်းလဲလိုက်ပြီး မေးလမ်း၊ အသက်ရှူ၊ အန汗၊ အရေပြားယိုခြင်း၊ လျှပ်စစ်ရည်၊ အညစ်၊ သို့မဟုတ် ဆီးမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပေးသည်။ ဆီးစုဆောင်းခြင်းသည် စစ်ဆေးရန်အားဖြင့် အလွယ်ဆုံးနှင့် အဆင်ပြေအထူးဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

 

ဆီးအော်ဂဲနစ်ဓာတ်စစ်ခြင်းမှ ဆဲလ်စားသောက်လည်ပတ်မှုမှန်/မမှန်, မုခ်လှည့်ရာတွင် အတားအဆီးရှိ/မရှိ, အာဟာရဖြည့်မှုလုံလောက်မှုနှင့် တစ်ချို့ပစ္စည်းများ များပြားလွန်းမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ တစ်ချို့အခါများ၌ သက်သေ/ရောဂါမပေါ်ခင်လည်း မညီသားမှုများ တွေ့ရှိရနိုင်သည်။

 

Urine Organic Profile တွင်ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သော အဆိပ်များမှာ heavy metal မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုအန္တရာယ်ရှိသော ဓာတုဇလော၊ ပိုင်းေအရာ, ပလတ်စတစ်, သတ္တု့ပစ္စည်းများနှင့် မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ်အဆိပ် အစရှိသည့် ပတ်ဝန်းကျင် ဓာတုအညစ်အကြေးများဖြစ်သည်။ ဤပစ္စည်းများသည် ထိုင်းနိုင်ငံ ရေ၊ အစားအစာထဲတွင် တွေ့ရခြင်းနှင့် မသိမသာ သွားစားခြင်းအထိ ဖြစ်နေသည်။ ဤအဆိပ်ပစ္စည်းများ ဖယ်ရှားရန်အတွက် အမျိုးမျိုးသော အာဟာရနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာပစ္စည်းအတွင်း လုပ်ငန်းစဉ်များပါဝင်ထားသည်။ အရေးကြီးသောဓာတ်လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Detoxification လည်း Urine Organic Profile မှတစ်ဆင့် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သန့်စင်နိုင်မှုကို တိုင်းတာနိုင်သည်။

 

ဤစမ်းသပ်ချက်ရလဒ်များသည် တစ်ဦးချင်း အထူးသီးသန့်ဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်သည် တစ်ဦးချင်းလူနာအတွက် အထူးထုတ်သတ်ထားသည့်ကုသမှု ရှာနိုင်သည်။ ထပ်မံစမ်းသပ်ရန် အနည်းငယ်ကာလအတွင်း ပြန်လည်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ဆေးဘက်ဝန်ဆောင်မှုမှန်ကန်စွာ ခံယူပါက ၃ လအတွင်း ပြန်စစ်နိုင်သလို၊ လိုအပ်ချိန်အလိုက် နောက်ထပ်ကာလတိုးစမ်းသပ်နိုင်သည်။

 

၃။ Urine 8-OHdG (DNA ပျက်စီးမှု တိုင်းတာခြင်း)

 

အန္တရာယ်များဆုံး အဆိပ်အတောက်တစ်ခုမှာ ရောင်ခြည်ခြေလှမ်းမှု ဖြစ်ပြီး ဤရောင်ခြည်သည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိဆဲလ်တိုင်း၌ တိုက်ရိုက် DNA ကို ပျက်စီးပျက်စီးစေပါသည်။ ဤသို့ဖြစ်ခြင်းသည် ရောင်ခြည်အင်အား၊ ထိတွေ့ချိန်ကာလ၊ ရင်းမြစ်နှင့် ကွာလတန်ကျော်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ DNA ပြန်ပြုပြင်စွမ်းအားနှင့် အခြေခံ၍ နှစ်ရှည်ကာလ ဆဲလ်လည်ပတ်ပုံမှုပြောင်းလဲမှု/အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ GPA များ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

 

သမိုင်းတွင် ရောင်ခြည်ကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အန္တရာယ်ကင်းကင်းဖြစ်သော ဓာတုဗီဇသက်တမ်း ပြတ်ဆိုက်မှုများ ได้แก่ Windscale nuclear reactor မီးလောင်မှု (1957, October 10), Chernobyl ပျက်စီးမှု (1986, April 26), နှင့် စစ်ဘေးအတွင်း Hiroshima နှင့် Nagasaki atomic bomb ပစ်သည့်ဖြစ်ရပ်များ (1945) တွင် ကျယ်ပြန့်သလောက် မျိုးဗီဇကွဲပြားမှုပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ကင်ဆာ အမျိုးအစားများ (ဝက်သားမြှား, အသက်ရှူလမ်းကြောင်း, အရေပြား, သားလေးတွင်းကင်ဆာ၊ ရင်သားကင်ဆာ၊ အစာအိမ်ရောင်ကင်ဆာ၊ အသည်းကင်ဆာ) တိုးပွားခြင်းဖြစ်သည်။

 

2023, March တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ Prachinburi 304 စက်မှုဇုန်ရှိ မီးသည်တီဖိုင်းပိုင်းဂျင် အင်အားမြင့်ပေါင်းစက်မှ radioactive cesium-137 သတ္တုတစ်ခု ခွဲထားရာရှိ ပျောက်ဆုံးတတ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သံလွှာ ၅ လက်မအထူရှိသော ပြတင်းပိတ်ကို ဖျက်သိမ်းချောကာ cesium-137 အတွင်းရှိ radiation ကို ပြုတ်ကျွေးသွားခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ radiation ကို ဘယ်လောက်လောက်ထိလွှတ်ကျခဲ့သလည်း မသိနိုင်ခဲ့ပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံ၌ radioactive ပစ္စည်း ထွက်ပေါ်လာသည်နှင့် ထုတအကြိမ်မမှီပါ။

 

DNA သည် radiation ၏ထိခိုက်မှုကြောင့် ပျက်စီးပါက Guanine (G) သည် 8-OHdGuanine (8-OHdG) သို့ ပြောင်းလဲလိုက်သည်။ ဤ ပြောင်းလဲသည့်မျိုးစိတ်သည် လုပ်ဆောင်မှုမရှိသောကြောင့် ဆဲလ်မှ ထုတ်ပယ်ပြီး ကျောက်ကောင်သို့ ပြောင်းပြီးနောက် ဆီးမှထုတ်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးထဲရှိ 8-OHdG ပမာဏသည် DNA ပျက်စီးမှုကို ရောင့်ကြားစွာအတည်ပြုနိုင်သည်။ မြင့်မားသော 8-OHdG လက္ခဏာများသည် မျိုးဗီဇပျက်စီးမှုပြင်းထန်နိုင်သည်။ သို့သော် တစ်ခြားကိစ္စများ၊ ရောင်ခြည်ထိခိုက်မှုသာမက ကင်ဆာတစ်ချို့နှင့် မျိုးဗီဇ mutation အမြင့်လူနာများတွင်လည်း 8-OHdG မြင့်မားစေနိုင်သည်။

 

ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အဆိပ်အတောက် ပမာဏကိုနားလည်သိရှိမှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုသည် အနာဂတ်ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးသည်။ အဆိပ်အတောက်၏ ထိခိုက်မှုသည် ခန့်မှန်း၍မရသည့်အပြင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးကွာခြားသည်။ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ အဆိပ်အတောက်ထိတွေ့မှုကို တိုင်းတာနိုင်သော နည်းလမ်းများအသုံးချခြင်းသည် ရေသန့်အနာဂတ်နှင့် ကျန်းမာရေးတည်ပြုနိုင်စေရန် အဓိကဖြစ်သည်။

 

အကြောင်းအရာအနှစ်ချုပ်: စစ်တမ်းနည်းလမ်းများ

 

๐ OligoScan (တစ်စက်ထဲတွင် သတ္တုဓာတ်နှင့် Heavy Metal စစ်ဆေးခြင်း)

๐ Urine Organic Profile (ဆီးထဲရှိ အော်ဂဲနစ်စပ်ပေါင်းလက္ခဏာ စစ်ဆေးခြင်း)

๐ Urine 8-OHdG (DNA ပျက်စီးမှု တိုင်းတာခြင်း)

 

ရင်းမြစ်: Medtopia Clinic