“ရုပ်မြင်များ” နှင့် “ပျောပင်” သည် မတားနိုင်သော အရေးပါသောအသည်းများဖြစ်ပြီး မိန်းမများမလွဲချော်မဆောင်ရမည့်အခင်းအကျင်းများဖြစ်ပါသည်။ Phyathai 1

ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ကုထုံးမတူသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပြသနာများ ပေါ်ထွက်လာနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် မိန်းကလေးများအတွက် ဆွေပြုရေး အာနႏာမယ်အတွင်းရှိ အကြောင်းအရင်းမဲ့ ပြသနာများမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ဖြစ်သည်။ လစဉ်သမားတက်မှု အနည်းငယ်ပင် မမှန်သည့်အခါတွင်လည်း ပြသနာတစ်ခု၏ စကားဝိုင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ လစဉ်သမားသွားလာမှုတွင် ပြောင်းလဲမှုများ ရှိလာပါက မိန်းကလေးများ မလွှဲထင် ရှောင်ရှားသင့်တဲ့ အခြေအနေ တစ်ခုမှာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော သောက်လံုး တွတ် ဖြစ်ပါသည်။

 

မိန်းကလေးများအတွက် ဗိုက်အောက်ဥ၏ အရေးပါမှု

နောက်တပ်မတော် ဌာနမှူးကြီး ဒေါက်တာ ဆုတ်စကုန် ဗုန္ယဝီရုတ် (ဟောပြော)ဖြင့် သားအိမ်နှင့် အမျိုးသားပြည့်ဝသော အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး၊ Phyathai 1 ဆေးရုံတွင်၊ ဗိုက်အောက်ဥသည် မိန်းမတွင်သာ တွေ့ရှိနိုင်သော အရေးကြီးသော အာင်တင်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဥသည် ဥပုံရိပ်ရှိပြီး ဆီလီ ၂-၃ စင်တီမီတာ (ဥကြက်ဥအရွယ်အစား) ခန့်ရှိသည်နှင့် သားအိမ်နှစ်ဖက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဗိုက်အောက်ဥ၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်နှစ်ခုမှာ-

1. ဥ ထုတ်လုပ်မှု : ဥသည် ကောင်စီဘီအသွားမှ တောင်တာတက်၍ သားအိမ်တွင် စည်းဝင်၍ ကိုယ်ဝန်ဖွားသည်။ ဥကို သတ္တိရသည့်အခါတွင် ကိုယ်ဝန်မရဘဲ ကျန်ဥကို ခန္ဓာကိုယ်မှထုတ်ပယ်သည်။
2. ဟော်မိုုန်း ထုတ်လုပ်မှု : ဤဟော်မုန်းများသည် မိန်းကလေးမှ စတင်ဦးဆောင်မှု၊ ရင်သည့်အရေပြားဖွံ့ဖြိုးမှု၊ တင်ပါးကျယ်လာခြင်း၊ အသံမြင့်သံကြည်လာခြင်း နှင့် ဆံပင်၊ လက်ထောက်မွေးများ ပေါက်လာစသည်တို့ ဖြစ်စေသည်။

ဗိုက်အောက်ဥသည် အမျိုးသားတို့၏ အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်သော ေသြးဖြစ်စေသည့်အရိုးဆိပ်နှင့် တစ်မျိုးတူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မိန်းမအတွက် သားအိမ်ကျန်းမာရေးကိုအထူးဂရုစိုက်ရန်နှင့် မမှန်မကန်မှု ဖြစ်လာသော် မျှတောင်းသိ ရန်အရေးကြီးသည်။ နောက်ဆုံး ဥခန္ဓာကိုယ်တွင် ပြဿနာများနှင့် သန့်စင်မှုကို အနောက်ဆုံးတွင် သိနိုင်သည်။

 

ဥခြောက်အမျိုးအစားများ

ဥခြောက်ကို အောက်ဖော်ပြပါ အမျိုးအစားသုံးမျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်-

1. အဖုရည် (Cyst) : ရေနှင့် သံသရာဖြစ်သောအဖု
2. အကင်မဖြစ်သည့်အဖု (Benign Tumor) : သားမဖြစ်သော အန္တရာယ်မဲ့အဖု
3. အကင်ဖြစ်သောအဖု (Malignant Tumor) : သားဖြစ်သော အန္တရာယ်ရှိသော အဖု

 

ဥခန္ဓာမကင်ဆာ၏ ထိုက်သင့်ပစ္စည်းများ

တိကျတဲ့ အကြောင်းအရင်း မသိရသော်လည်း အောက်ပါ အန္တရာယ်လက္ခဏာများ ရှိနိုင်သည်-

• ဂျင်နီတစ် (Genetics) : ဘွဲ့မ, ဒယုန်, အမေ, ညီမ တို့တွင် ကင်ဆာ ရှိခဲ့သည့် မိသားစုမှ ဖြစ်လာခြင်း။
• ဆီးကျိတ်စုပ်သော မိန်းမများတွင် သားအိမ်အနာမကျေနိုင်ခြင်း။
• အသက် (Age) : အသက် ၅၅ နှစ်အထက် သို့မဟုတ် ဝင်ရောက်မီလ ကာလရှိသော မိန်းမများတွင် အန္တရာယ်မြင့်သည်။

 

ဥခြောက်၏ရောဂါလက္ခဏာများ

ဒေါက်တာ ဆုတ်စကုန် ဗုန္ယဝီရုတ် မှ သားမဖြစ်သော ဥခြောက်ရောဂါလက္ခဏာများကို ရှင်းပြသည်-

• လစဉ်သမားမမှန်မှန်ဖြစ်ခြင်း
• ဥချည်လေးသည် ပိုများလာခြင်းကြောင့် ဆီးအိမ်တွင် ဖိစီးမှုကြောင့် ဆီးသွားစေခြင်း
• အူလမ်းကြောင်းကို ဖိစီးသည့်အတွက် ဝမ်းချုပ်ခြင်း
• ဝမ်းဗိုက်ပူဖောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဗိုက်ကြီးလာခြင်း
• ဥသွားရောက်နေရာလွှဲ၊ ပေါက်ကြဲခြင်း၊ သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် မှတ်မှတ်သက်သက် ဗိုက်နာလာခြင်း
• အာဟာရစားချင်စိတ်ကျရှုံးခြင်းနှင့် ပျင်းပျင်းရမ်းရမ်း ဖြစ်ခြင်း

 

ဥခန္ဓာမကင်ဆာ၏ရောဂါလက္ခဏာများ

ကင်ဆာဖြစ်သော ဥခြောက် (ဥခန္ဓာမကင်ဆာ) ရောဂါလက္ခဏာများတွင်-

• အစားမစားချင်ခြင်းနှင့် ဝေတာလျော့လာခြင်း (ဥခြောက်တိုးမြန်စွာကြီးလာမှုကြောင့်)
• ဗိုက်ခေါင်းထဲတွင် ရေများခြင်း (Ascites)၊ မနက် Physical examination သို့မဟုတ် ultrasound ဖြင့် သိနိုင်ပါသည်၊ ကင်ဆာဆဲလ် များ အခြားအဖွဲ့အစည်းသို့ ပြန့်ပြီးဖြစ်သည်။
• Biopsy အစစ်အသေအချာများသည် ဥခြောက်အမျိုးအစားကို သတ်မှတ်နိုင်သည်

 

ဥခြောက် အသိစစ်ခြင်းနည်းလမ်းများ

ရောဂါသဘောတရားသုံးသပ်ခြင်းတွင်-

1. ဆေးဘက်စစ်ဆေးသည့် သမိုင်းစစ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ခံခန္ဓာစစ်တမ်း
2. ဗိုက်ကို လက်ဖြင့်စစ်၍ Lump ရှိ/မရှိစစ်ခြင်း
3. အတွင်းအာရုံစမ်းစစ်ခြင်း သို့မဟုတ် Rectal examination
4. Ultrasound (ဗိုက်ပေါ်တင်/အတွင်းတင်)
5. CT scan (Computerized Tomography)
6. MRI (Magnetic Resonance Imaging)

 

ဥခြောက်ကုသမှု

အဖုသည် သားမဖြစ်လျှင် ဆရာဝန်သည် ထိန်းကြပ်ပြီး ဆေးသောက်ပေး၍ Follow-up Ultrasound ပြုလုပ်သည်။ သားဖြစ်ပါက ဥခြောက်ကို ခွဲယူရန် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း၊ Chemotherapy သို့မဟုတ် Radiation therapy ထပ်မံကုသသည်။ သားမဖြစ်သောအဖုသည် မလျော့သော်လည်း (သို့) လွှဲသွားခြင်း၊ ပေါက်ကြဲခြင်း၊ သွေးဆင်းခြင်းစသည့် ဆိုးရွားပါက ခွဲစိတ်ကုသမှု လုပ်သည်။

 

ဥခြောက်ခွဲစိတ်ကုသမှု

ခွဲစိတ်နည်းလမ်းနှစ်မျိုးရှိသည်-

1. ရိုးရာခွဲစိတ် (Traditional Surgery) : ဗိုက်ကြီးစွာ ကြိတ်ဖွင့် ခွဲစိတ်ရသည်။ ကုသတိုင် ခြောက်သွေ့တတ်ပြီး အနာကြီးတတ်သည်။
2. Laparoscopic Surgery : ယနေ့ခေတ် ချောမွေ့စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်သော လက်ခုပ်ပိုင်းခွဲစိတ်နည်းအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အနာသေးသေးနှင့် camera အသုံးပြု၍ ထိန်းညှိလုပ်ဆောင်သည်။ ဥခြောက်ထွက်ရောဂါ/ Gynecological disease များတွင် သင့်လျော်သော်လည်း ကင်ဆာ တွင် အသုံးမပြုသင့်ပါဘူး။ လို့လည်း Cancer cell စီးပြားအန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။

Laparoscopic Surgery ၏ အားသာချက်များ:

• အနာသေးသည်၊ နာကျင်မှုနည်းသည်
• သွေးသက်များနည်းပြီး နောက်ပိုင်းသန့်တိုးထန်စွာပြန်မြန်တယ်
• လူနာအများစု ခွဲစိတ်ပြီး ချက်ချင်းအစာစားနိုင်သည်
• ဆေးရုံတွင် နေထိုင်ရမည့်ကြာချိန် အနည်းငယ်သာ (၁-၂ရက်၊ ရိုးရာခွဲစိတ်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်သည်)

Laparoscopic Surgery ၏ ပြုလုပ်နည်း: ယေဘုယျ မေ့ဆေးပေးပြီး ခြိုက်ဖောက် ၀.၅-၁ စင်တီမီတာ ခန့်နာအနာသေးများ ဖောက်၍ ကုသမှုခြင်းတွင် အသုံးပြုသည်။ Camera ဖြင့် မူလအတွင်းအာနာကို Monitor ပေါ်ရှိပုံဖြင့် ကြည့်ကာ ခွဲစိတ်သည်။

Laparoscopic Surgery ၏ ဆိုးကျိုးများ: ခွဲစိတ်ပြီးလျှင် မျက်နောက်ပိုင်းလက်မပေါင်းအတွင်း ရိုးတပ်တမ်း နာကျင်မှုရှိနိုင်သည်။ ဤဒဏ်ရာသည် ဘေးကင်းမြန်မြန်ပြန်ကောင်းသွားသည် (၁-၂ရက်အတွင်း)

Laparoscopic Surgery ၏ တားမြစ်ချက်များ: ကင်ဆာရှိသော လူနာတွင် Cancer cell ဖြန့်ဖြူးမှု အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ခွဲစိတ်နည်းဤအမျိုးအစား သင့်လျော်မည်မဟုတ်နိုင်ပါ။ နောက်ထပ် Cancer stage တွေမှာမူမူ သွားတတ်သည်။

 

ဥခြောက်ခွဲစိတ်ရာ အကြိုပြင်ဆင်မှုများ

ခွဲစိတ်မပြုမီ လူနာသည် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက် တိတိကျကျ လိုက်နာထားသင့်သည်-

ခွဲစိတ်အကြို ပြင်ဆင်ရန်:

• ခွဲစိတ်မပြုမီ ၆-၈ နာရီ ခန့်အစာမစား၊ မသောက်
• ခွဲစိတ်လက်မှတ်ရေးထိုးရန် (Consent form)

ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ပြုစုပျိုးထောင်မှု:

• ရိုးရာခွဲစိတ်အတွက်ဆိုရင် အစာ၊ ရေနှင့် ဝေရနာလေး ပြည့်မလျှင် အစာမစားရ၊ ဆရာဝန်ညွှန်တော်မူသည့်အထိ
• Laparoscopic ခွဲစိတ်မှာ ချက်ချင်းအစာစားရနိုင်သော်လည်း ဆရာဝန်ညွှန်ပြချက်အလို့ငင်နောက်ခံ
• ဆက်ဆံရေးအတွက်၊ မှန်သမျှအတှေ့အကားများ ပြန်လည်ကျင့်သုံးရန်
• ခွဲစိတ်နေရာခြောက်လုံရန်၊ ရေဆိုးခြင်းမှ ရှောင်ရ
• ကြောင့်ပေါ်အလှည့်လည်လေ့ကျင့်မှု တဖြည်းဖြည်း စတင်လုပ်ရန်
• သတ်မှတ်ထားသော ဆေးများကို မကြာခဏ စောင့်ကြည့်သုံးရန်နှင့် Follow-up တွေတွင်တက်ရောက်ရန်

 

နိဂုံးချုပ်

ဥခြောက်ရောဂါအကြောင်းအရင်း တိကျစွာမသိသေးသော်လည်း အန္တရာယ်လက္ခဏာများ လျော့ချရန်နှင့် ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဆီးကျိတ်စုပ်ခြင်း၊ ချိန်ညှိ လေ့ကျင့်နေရခြင်း၊ မမှန်မကန်သော လက္ခဏာများ ကြည့်ရှုခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။ မိသားစု ပြဿနာတှေ့ရှိသူ မိန်းကလေးများသည် နှစ်စဉ် Ultrasound သို့မဟုတ် အြုခန္ဓာမကင်ဆာအညွှန်းသတ်မှတ်သည့် သွေးစစ်ခြင်းများ ပြုလုပ်သင့်သည်။

နောက်တပ်မတော် ဌာနမှူးကြီး ဒေါက်တာ ဆုတ်စကုန် ဗုန္ယဝီရုတ်
သားအိမ်နှင့် အမျိုးသားပြည့်ဝ သားအိမ်ကင်ဆာ အထူးကုဆရာဝန်
မိန်းကလေးကျန်းမာရေးစင်တာ၊ Phyathai 1 ဆေးရုံ

 

ရင်းမြစ် : Phyathai 1 ဆေးရုံ