ကလေးများတွင် နွားနို့နှင့် အစားအသောက်ဓာတ်မတည့်မှုများကို နားလည်ခြင်း

အစားအစာဓာတ်မတည် (food allergy) သည် ကိုယ်ခံအားစနစ်က အစားအစာပရိုတင်းကို အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု မှားယွင်းစွာ သတ်မှတ်ပြီး ဓာတ်မတည့် တုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်စေသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။ မျိုးရိုးဗီဇ၊ ဓာတ်မတည့်ရောဂါ မိသားစုရာဇဝင်၊ ကလေး၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အချက်များသည် အားလုံး ပါဝင်ကူညီနိုင်သည်။ သို့သော် အစားအစာဓာတ်မတည်သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ သို့မဟုတ် မွေးကင်းစအရွယ်အတွင်း ပြုမူမှုတစ်ခုတည်းကြောင့်သာ အများအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း မဟုတ်ပါ။

မှန်ကန်သော ရောဂါရှာဖွေမှု၊ အတည်ပြုပြီးသော allergen များကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် ပုံမှန် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ follow-up ဖြင့် ကလေးအများစုသည် နောက်ဆုံးတွင် အချို့သော အစားအစာဓာတ်မတည်မှုများကို ကျော်လွှားနိုင်ကြသည်။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အာရုံစိုက်မှု လိုအပ်သော လက္ခဏာများ

အစားအစာဓာတ်မတည် လက္ခဏာများသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းအမျိုးမျိုးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် အစာချေစနစ်၊ အရေပြား၊ အသက်ရှူစနစ်နှင့် နှလုံးသွေးကြောစနစ်တို့ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

တုံ့ပြန်မှုများသည် အစားစားပြီး မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှ နှစ်နာရီအထိ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း နှောင့်နှေးတုံ့ပြန်မှုအချို့သည် ပေါ်လာရန် နာရီအနည်းငယ် သို့မဟုတ် ရက်အနည်းငယ် ကြာနိုင်သည်။

အစာချေစနစ် လက္ခဏာများ

ဖြစ်နိုင်သော gastrointestinal လက္ခဏာများမှာ:

๐ အန်ခြင်း

๐ ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း သို့မဟုတ် ကြွက်တက်ခြင်း

๐ အစားစားပြီး မကြာမီ acute diarrhoea ဖြစ်ခြင်း

๐ နာရီအနည်းငယ်အကြာမှ ပေါ်လာသော delayed diarrhoea

๐ အမြှေးပါသော သို့မဟုတ် သွေးပါသော ရေလို ဝမ်း

๐ နို့မသောက်လိုခြင်း / အစာမစားလိုခြင်း

๐ infantile colic နှင့် ဆင်တူသော လက္ခဏာများ

๐ ကိုယ်အလေးချိန် တိုးတက်မှု မကောင်းခြင်း

๐ စုပ်ယူနိုင်စွမ်း လျော့နည်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော အာဟာရချို့တဲ့မှုများ

ဝမ်းထဲတွင် သွေးဆက်လက်ပါနေခြင်း၊ ထပ်ခါထပ်ခါ အန်ခြင်း၊ ကြီးထွားမှု မကောင်းခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း လက္ခဏာများ ရှိပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု လိုအပ်သည်။

အရေပြား လက္ခဏာများ

အစားအစာဓာတ်မတည်ရှိသော ကလေးများတွင် အရေပြားတုံ့ပြန်မှုများသည် အဖြစ်များသည်။

ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်သော တုံ့ပြန်မှုများ

လက္ခဏာများသည် မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်းမှ နှစ်နာရီအထိ ပေါ်လာနိုင်ပြီး ပါဝင်နိုင်သည်မှာ:

๐ အဖုအပိမ့်များ သို့မဟုတ် ယားယံသော ဖောင်းကြွနေသော အကွက်များ

๐ မျက်လုံးပတ်ဝန်းကျင် ရောင်ရမ်းခြင်း

๐ နှုတ်ခမ်း သို့မဟုတ် မျက်နှာ ရောင်ရမ်းခြင်း

๐ တစ်ကိုယ်လုံး ယားယံခြင်း

๐ အရေပြား ရုတ်တရက် နီရဲလာခြင်း

နှောင့်နှေးတုံ့ပြန်မှုများ

ကလေးအချို့တွင် ရက်အနည်းငယ် သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း eczema နှင့်ဆင်တူသော လက္ခဏာများ ပေါ်လာနိုင်ပြီး ပါဝင်နိုင်သည်မှာ:

๐ ခြောက်သွေ့၊ ကြမ်းတမ်း သို့မဟုတ် ယားယံသော အရေပြား

๐ ပါး သို့မဟုတ် မျက်နှာပေါ် အဖုအပိမ့်များ

๐ လည်ပင်းပတ်ဝန်းကျင် ယားယံခြင်း

๐ တံတောင်ဆစ် သို့မဟုတ် ဒူးခေါက်နေရာများတွင် အဖုအပိမ့်များ

๐ ကိုယ်ခန္ဓာအနှံ့ ကျယ်ပြန့်သော eczema

eczema flare တိုင်း၏ အကြောင်းရင်းသည် အစားအစာမဟုတ်ပါ။ အဖုအပိမ့်သည် တိတိကျကျ အစားအစာတစ်မျိုးနှင့် ဆက်နွယ်မှု ရှိမရှိကို ဆရာဝန်က ဆုံးဖြတ်သင့်သည်။

အသက်ရှူစနစ် လက္ခဏာများ

ဖြစ်နိုင်သော respiratory လက္ခဏာများမှာ:

๐ နှာရည်ယိုခြင်း

๐ နှာချေခြင်း

๐ မျက်စိယားယံခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ရည်ယိုခြင်း

๐ ချောင်းဆိုးခြင်း

๐ လည်ချောင်းတင်းကြပ်ခြင်း

๐ အသံဝင်ခြင်း

๐ Wheezing

๐ အသက်ရှူမဝခြင်း

๐ အသက်ရှူရန် ခက်ခဲခြင်း

အစားစားပြီးနောက် အသက်ရှူခက်ခဲလာပါက ၎င်းကို အရေးပေါ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေအဖြစ် အမြဲ သဘောထားရမည်။

ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့် တုံ့ပြန်မှု

Anaphylaxis သည် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်ပြီး အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သော ဓာတ်မတည့် တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်စနစ်အချို့ကို တပြိုင်နက် ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော လက္ခဏာများမှာ:

๐ အဖုအပိမ့်များနှင့်အတူ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း

๐ လျှာ သို့မဟုတ် လည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း

๐ Wheezing သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်တင်းကြပ်ခြင်း

๐ ထပ်ခါထပ်ခါ အန်ခြင်း

๐ မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် မေ့လဲခြင်း

๐ သွေးဖိအား နိမ့်ခြင်း

๐ Collapse သို့မဟုတ် shock

အရေးပေါ် ဆေးကုသမှုကို ချက်ချင်း လိုအပ်သည်။ Adrenaline (epinephrine) သည် anaphylaxis အတွက် ပထမတန်းကုသမှုဖြစ်သည်။

ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှုအန္တရာယ် ရှိသည်ဟု သိထားသော ကလေးများအား အမြဲ ယူဆောင်ထားရန် adrenaline auto-injector ကို ညွှန်ကြားနိုင်သည်။

ကလေးများသည် အစားအစာဓာတ်မတည်မှုများကို ကျော်လွှားနိုင်ပါသလား?

ပြန်လည်သက်သာနိုင်ခြေသည် အစားအစာအမျိုးအစားနှင့် ဓာတ်မတည် တုံ့ပြန်မှု၏ သဘောသဘာဝပေါ် မူတည်သည်။

နွားနို့ဓာတ်မတည်

နွားနို့ပရိုတင်း ဓာတ်မတည်ရှိသော ကလေးအများစုသည် အစောပိုင်း ကလေးဘဝအတွင်း တဖြည်းဖြည်း tolerance ရလာကြသည်။ အချို့သော gastrointestinal ပုံစံများသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် strict avoidance ကာလတစ်ခုအပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်လာနိုင်သည်။

ဥနှင့် ဂျုံ ဓာတ်မတည်

ကလေးအများစုသည် နောက်ဆုံးတွင် egg သို့မဟုတ် wheat allergy ကို ကျော်လွှားသွားနိုင်သော်လည်း အချိန်ကာလသည် မတူညီနိုင်သည်။

မြေပဲ၊ tree nut နှင့် ပင်လယ်စာ ဓာတ်မတည်

မြေပဲ၊ tree nut၊ ငါးနှင့် shellfish တို့အပေါ် ဓာတ်မတည်မှုများသည် အရွယ်ရောက်သည်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်ခြေ ပိုများပြီး တစ်သက်တာလုံးတိုင် ကြာရှည်နိုင်သည်။

ကလေးသည် ယခင်က ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှု ကြုံတွေ့ဖူးပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်မပါဘဲ အစားအစာကို ပြန်လည်မစတင်သင့်ပါ။

အစားအစာဓာတ်မတည်ကို မည်သို့ ရောဂါရှာဖွေသနည်း?

ရောဂါရှာဖွေမှုသည် အသေးစိတ် ဆေးမှတ်တမ်းဖြင့် စတင်သည်။ တစ်ခုတည်းသော စမ်းသပ်မှုဖြင့် အစားအစာဓာတ်မတည်အားလုံးကို တိကျစွာ ရောဂါရှာဖွေနိုင်ခြင်း မရှိပါ။

အစားအစာနှင့် လက္ခဏာ မှတ်တမ်း

မိဘများအား တစ်ပတ် သို့မဟုတ် နှစ်ပတ်အထိ အောက်ပါအချက်အလက်များကို မှတ်တမ်းတင်ရန် တောင်းဆိုနိုင်သည်:

๐ စားသုံးခဲ့သော အစားအစာနှင့် အဖျော်ယမကာများ

๐ ပြင်ဆင်ထားသော အစားအစာများရှိ ပါဝင်ပစ္စည်းများ

๐ စားသုံးခဲ့သော ပမာဏ

๐ စားပြီးနောက် လက္ခဏာစတင်ပေါ်လာသည့် အချိန်ကာလ

๐ လက္ခဏာ၏ အမျိုးအစားနှင့် ပြင်းထန်မှု

๐ ပေးခဲ့သော ဆေးဝါးများ

๐ အလားတူ အစားအစာအပေါ် ယခင်တုံ့ပြန်မှုများ

ဤအချက်အလက်များသည် ဆရာဝန်အား ဖြစ်နိုင်သော pattern များကို ခွဲခြားသိရှိရန် ကူညီသည်။

Skin Prick Test

Skin prick test သည် အထူးသဖြင့် ချက်ချင်းဖြစ်သော IgE-mediated ဓာတ်မတည်များတွင် သီးသန့်အစားအစာများအပေါ် sensitisation ကို ရှာဖွေရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

Allergen အနည်းငယ်ကို အရေပြားပေါ် တင်ပြီးနောက် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး prick လုပ်သည်။ ဖောင်းကြွလာသော တုံ့ပြန်မှုသည် sensitisation ရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။

Positive result တစ်ခုတည်းက ထိုအစားအစာကို စားသုံးလျှင် လက္ခဏာဖြစ်မည်ကို အမြဲ မသက်သေပြနိုင်ပါ။ ထိုရလဒ်ကို ကလေး၏ ဆေးမှတ်တမ်းနှင့် တွဲဖက်၍ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရမည်။

Antihistamines များသည် စမ်းသပ်မှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ မည်မျှကြာအောင် ကြိုတင်ရပ်ထားရမည်ကို ဆရာဝန်က အကြံပေးမည်။ မိဘများသည် ဆေးညွှန်းထားသော ဆေးဝါးများကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်မပါဘဲ မရပ်သင့်ပါ။

သွေးစစ်ဆေးမှု

Blood test ဖြင့် အစားအစာသီးသန့် IgE antibodies ကို တိုင်းတာနိုင်သည်။

၎င်းကို အောက်ပါအခြေအနေများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်:

๐ ကလေးသည် antihistamines သောက်နေသည့်အတွက် မရပ်နိုင်သည့်အခါ

๐ ပြင်းထန်သော eczema ကြောင့် skin testing ကို ယုံကြည်စိတ်ချရစွာ မလုပ်နိုင်သည့်အခါ

๐ ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့် တုံ့ပြန်မှု ရာဇဝင် ရှိသည့်အခါ

๐ Skin testing သင့်တော်မှု မရှိဟု သတ်မှတ်သည့်အခါ

Skin prick test ကဲ့သို့ပင် blood test positive ဖြစ်ခြင်းသည် sensitisation ရှိကြောင်း ဖော်ပြသော်လည်း clinical allergy ကို အမြဲ မအတည်ပြုနိုင်ပါ။

Oral Food Challenge

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် လုပ်ဆောင်သော oral food challenge သည် အစားအစာဓာတ်မတည်ကို အတည်ပြုရန် သို့မဟုတ် ပယ်ဖျက်ရန် အယုံကြည်ရဆုံး နည်းလမ်းအဖြစ် မကြာခဏ သတ်မှတ်ကြသည်။

စမ်းသပ်မှုအတွင်း ကလေးအား သံသယရှိသော အစားအစာကို ပမာဏတဖြည်းဖြည်း တိုး၍ အနီးကပ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်မှုအောက်တွင် ပေးသည်။

ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဤစမ်းသပ်မှုကို သင့်တော်စွာ တပ်ဆင်ထားသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတွင်သာ ပြုလုပ်ရမည်။

ကုသမှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု

အတည်ပြုထားသော Allergen ကို ရှောင်ကြဉ်ပါ

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအားဖြင့် အတည်ပြုထားသော ဓာတ်မတည် တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်စေသည့် အစားအစာနှင့် ၎င်းကို ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် ထည့်သွင်းထားသော ထုတ်ကုန်များကို ကလေးများ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

အစားအစာအများအပြားကို မလိုအပ်ဘဲ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ထိုသို့ မလုပ်သင့်ပါ။

အစားအစာအမှတ်တံဆိပ်များကို သေချာဖတ်ပါ

မိဘများသည် အမှတ်တံဆိပ်များတွင် အောက်ပါတို့ကို စစ်ဆေးသင့်သည်:

๐ Allergen ၏ သာမန်အမည်

๐ အစားထိုး ပါဝင်ပစ္စည်း အမည်များ

๐ နို့၊ ဥ၊ nut၊ seafood သို့မဟုတ် soy derivatives

๐ Cross-contamination သတိပေးချက်များ

๐ ထုတ်ကုန် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ပြောင်းလဲမှု

ပါဝင်ပစ္စည်းများ မရှင်းလင်းသေးပါက ၎င်း၏ လုံခြုံမှု အတည်ပြုမပြီးမချင်း ထိုအစားအစာကို မပေးသင့်ပါ။

အရေးပေါ် အစီအစဉ် ပြင်ဆင်ပါ

Anaphylaxis အန္တရာယ်ရှိသော ကလေးများအတွက် ရေးသားထားသော allergy action plan တစ်ခု ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး အောက်ပါသူများနှင့် မျှဝေထားသင့်သည်:

๐ မိသားစုဝင်များ

๐ ဆရာ/ဆရာမများ

๐ nursery ဝန်ထမ်းများ

๐ ကျောင်းနာ့စ်များ

๐ အခြား စောင့်ရှောက်သူများ

ညွှန်ကြားထားပါက adrenaline auto-injector ကို ချက်ချင်း လက်လှမ်းမီရမည်။

Antihistamines ကို သင့်တော်စွာ အသုံးပြုပါ

Antihistamines များသည် ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် အကန့်အသတ်ရှိသော အဖုအပိမ့်များကဲ့သို့ ပေါ့ပါးသော လက္ခဏာများ သက်သာစေရန် ကူညီနိုင်သည်။

၎င်းတို့သည် anaphylaxis တွင် adrenaline ကို အစားမထိုးနိုင်သည့်အပြင် သိထားသော allergen ကို ဆက်လက်စားသုံးနိုင်ရန် အတွက်လည်း မသုံးသင့်ပါ။

နွားနို့ဓာတ်မတည်သည် Lactose Intolerance နှင့် မတူပါ

နွားနို့ဓာတ်မတည်သည် နို့ပရိုတင်းများအပေါ် ကိုယ်ခံအားတုံ့ပြန်မှု ပါဝင်သည်။

Lactose intolerance သည် နို့ထဲရှိ သဘာဝသကြားဖြစ်သော lactose ကို ချေဖျက်နိုင်ရန် lactase enzyme မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်က မချေဖျက်နိုင်သော အခြေအနေဖြစ်သည်။

Lactose intolerance သည် အများအားဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဖြစ်စေသည်:

๐ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းခြင်း

๐ လေထွက်များခြင်း

๐ ဝမ်းဗိုက်မသက်မသာဖြစ်ခြင်း

๐ ဝမ်းလျှောခြင်း

၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အဖုအပိမ့်၊ မျက်နှာရောင်ရမ်းခြင်း၊ wheezing သို့မဟုတ် anaphylaxis ကို မဖြစ်စေပါ။

ကလေးကို မည်သည့်အခါ ဆရာဝန်ထံ ခေါ်သွားသင့်သနည်း

အစားအစာတစ်မျိုးကို စားပြီးနောက် ကလေးတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ လက္ခဏာများ ပေါ်လာပါက မိဘများသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ် ရယူသင့်သည်၊ အထူးသဖြင့်:

๐ အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျ