အခိုက်အတန့် မရှင်းလင်းနိုင်သော ညအိပ်မနိုးခြင်းသေဆုံးမှုကို သိနေရခြင်း - ဒါကဘာလဲ?

ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်သော အေၾကာင္းမသိညအိပ်ဆည်းသေ: ၎င်းသည်ဘာလဲ?
အတိတ်ကာလနှင့်ယနေ့တိုင်အောင် “ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်သော အေၾကာင္းမသိညအိပ်ဆည်းသေ” (ထိုင်းဘာသာဖြင့် Lai Tai ဟုခေါ်သည်) ဆိုသည့်စကားကို အိပ်နေစဉ်အတွင်း အနာတရတစ်စုံတစ်ရာမရှိဘဲ သေဆုံးသွားသော မြန်မာလူမျိုးများအကြား အသုံးများခဲ့သည်။ ၎င်းသေဆုံးမှု၏အတိအကျအကြောင်းရင်းကိုမသိပါက ယုံကြည်ချက်များ သို့မဟုတ် ဒဏ္ဍာရီများနှင့်ပတ်သက်နေကြသည်။ သို့သော်၊ ခေတ်သစ်ဆေးဘက်အာရုံကြောအတည်ပြုမှုများကြောင့် ဤအခြေအနေနှင့်ပတ်သက်သည့်ပေါ်လစီမှန်ကန်စွာရှင်းလင်းမှုကိုရရှိစေနိုင်သည်။
Prince Hospital Group တွင်ရှိသောဆေးရုံများက လူများအား ဤရောဂါအခြေအနေအကြောင်း သိပေါ်နားလည်မှုနှင့် သုတေသနဆိုင်ရာအချက်များပေးရန် ဖြေလျှင်းပေးလိုသည်။
ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်သော အေၾကာင္းမသိညအိပ်ဆည်းသေ ဆိုတာဘာလဲ?
ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်သော အေၾကာင္းမသိညအိပ်ဆည်းသေသည် Brugada Syndrome ဟုခေါ်သော သက်မွေးပေါင်းမွေးဂဏန်းဆိုင်ရာနှလုံးရောဂါနှင့်ဆက်စပ်နေသည်။ ဤအခြေအနေသည် ဆိုဒီယမ်အိုင်ယွန်များသည် နှလုံးကြွက်သားဆဲလ်များထဲသို့ဝင်ထွက် လှုပ်ရှားမှုမှားယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ၎င်းသည်နှလုံး၏လျှပ်စစ်စနစ်ကိုပျက်ယွင်းစေသည်။
ထိုကြောင့်၊ နှလုံးတွင် လွန်စွာအန္တရာယ်ရှိသော ရှုပ်ယွင်းလှုပ်ရှားမှုများ (arrhythmias) ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဒါကြောင့်အိပ်စဉ်သေဆုံးခြင်းဖြစ်စေခြင်း အလွန်များသည်။
အသိပညာမရှိဘူးလို့ထင်နေရပေမယ့်၊ Brugada syndrome ကိုဆရာဝန်က တိကျစွာ ခွဲခြားသိနိုင်သည်။ ၎င်းကို electrocardiogram (ECG) ဖြင့် စစ်ဆေးကာ ရောဂါရှိ/မရှိသိနိုင်သည်။ ရောဂါရှိသည်နေရင် ချက်ချင်း ပဋိညာဥ်တားမြစ်ရေးဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။
အန္တရာယ်အဖြစ်ရှိနိုင်သောအချက်များကဘာများလဲ?
ဤရောဂါသည် မိခင်မွေးရိုးမွေးစဉ်နှင့်ပတ်သက်နေသော်လည်း၊ အချို့သောဖြစ်စေသည့်အချက်များသည် အသုညရှိသူတွင် ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုထင်ရှားစေပါသည်။ ဤအချက်များအနက် —
๐ ကိုယ်အပူချိန်အမြင့် (High fever)
๐ အရက်သောက်သုံးခြင်း (Alcohol consumption)
๐ အိပ်ပျော်စေသော ဆေးများသုံးစွဲခြင်း (sleeping pills or sedatives)
๐ ချက်ချင်းကလိုယ်မီယမ်ဓာတ်နည်းခြင်း (hypokalemia)
๐ နှလုံးလှုပ်ရှားမှုသက်ရောက်စေသော အချို့သောဆေးများ (medications that affect heart rhythm)
ဤအချက်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ တားမြစ်လိုက်နာခြင်းက sudden arrhythmias စုန်းကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။
Brugada Syndrome ကိုဘယ်လိုကုသနိုင်သလဲ?
ပထမအနေနဲ့ အန္တရာယ်လက္ခဏာများလျှော့ချခြင်း အရေးကြီးပါသည်။ ဥပမာ fever ကို ချက်ချင်း fever-reducing များဖြင့် ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ အရက်သောက်မှု ကိုလျှော့ချပေးခြင်း။
ခေတ်သစ် ဆေးဘက်လက်နက်များလည်း ရနိုင်ပါသည်။ ထိုအနက် —
๐ Implantable Cardioverter-Defibrillator (ICD):
အန္တရာယ်ရှိသော နှလုံးလှုပ်ရှားမှုတွေကို အလိုအလျောက် သိရှိကာ လျှပ်စစ်ထိုးသွင်းပြီး ပြန်လည်မွေးကြွေစေသော စက်လေးတစ်လုံးကို ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် တပ်ဆင်ခြင်း။
๐ ဆေးဝါးများ (Medications):
အချို့သောဆေးဝါးများသည် နှလုံးရောဂါ arrhythmias ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
မိသားစုထဲရှိတစ်ဦးသည်ဤလက္ခဏာများရှိပါက ဘာလုပ်သင့်သလဲ?
ရုတ်တရက် ဖြစ်လာသော arrhythmia သို့မဟုတ် Brugada syndrome တွင် တွေ့နိုင်သော လက္ခဏာများမှာ —
๐ ရုတ်တရက် သတိလစ်ခြင်း
๐ ကိုယ်ခန္ဓာ တုန်လှုပ်ပြသမှု (seizure-like movements)
๐ နှလုံးရပ်ခြင်း (cardiac arrest)
တစ်စုံတစ်ဦး သတိလစ်ကျခြင်း/မသိသိသာသာဖြစ်လာပါက —
๐ လူနာကို မြေပြင်ချောင်ချောင်လျှောက်အိပ်ခိုင်းပါ။
๐ အရေးပေါ်ဆေးဝန်ထမ်းများကို ခေါ်ဆိုပါ (ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ၁၆၆၉)။
๐ လူနာအစိတ်အပိုင်းများ မသက်ရှိ/သွေးလည်ပတ်ချက်မရှိပါက အသက်ပြန်မွေးပေးခြင်း (chest compressions) ကို ချက်ချင်း စတင်ပါ။ ရှေ့ပိုင်းအတွက် ၁.၅ လက်မ (၄ စင်တီမီတာ) နက်နက်များများ နေ့လည်အလိုက် တစ်မိနစ်လျှင် ၁၀၀ ချက်နှုန်းဖြင့် ဆက်လုပ်ပါ။ အကူအညီရောက်ချိန်သည်အထိ သို့မဟုတ် လူနာ သတိပြန်ရသည့်အထိ ဆက်လုပ်ပါ။
๐ အရာဝတ္ထုများ (ဇွန်း၊ ခပ်မာသောအရာဝတ္ထုများစသည်) ကို သွားထဲသို့ မထည့်ပါနှင့်။
๐ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသောအခြားရောဂါများ (ဥပမာ epilepsy သို့မဟုတ် heart disease) ကြောင့်လည်း သတိလစ်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ နူးညံ့ကြည်ညိုစွာ တုံ့ပြန်ပါ။
ရင်းမြစ် : PRINCE Hospital Suvarnabhumi
**ArokaGO Content Team မှ သူတင်ဘာသာပြန်ဆို၊ စုစည်းတင်ပြသည်
PRINC Hospital Suvarnabhumi
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းအနုညာငယ်အသားအရေပြစ်ကုသမှုအပေါ်သက်ရောက်မှု ရှိပါသလား?
မွှေးဆေးသောက်ခြင်းသည် ဝက်ခြံအမာရွတ်ကုသမှုအပေါ်အရေးပါသက်ရောက်မှုရှိသည်၊ အထူးသဖြင့် အနာညှင်းသက်သာရေးနှေးကွေးစေခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းကိုမြှင့်တက်စေခြင်းနှင့် ကုသမှုနည်းလမ်းများ၏ ထိရောက်မှုလျော့နည်းစေခြင်းတို့ဖြစ်သည်။

အသည်းအသွေးအစားထိုးခွဲစိတ်မှုမတိုင်မီ အရိုးကျန်းမာရေးတိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ခြင်း။
အရိုးပုပ်ရောဂါသည်တွဲကပ်အစားထိုးခွဲစိတ်ရေးရာတွင်ရှိသောအရေးပါမှု။ အားလုံးသီးသန့်ခုတင်အစားထိုးခွဲစိတ် (Total hip arthroplasty, THA) နှင့်အားလုံးဒူးအစားထိုးခွဲစိတ် (Total knee arthroplasty, TKA) တို့သည်အထွေထွေသွေးကြောအထူးကုခွဲစိတ်များအနက်အများဆုံးလုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ အရိုးပုပ်ရောဂါသည်အားလုံးသီးသန့်တွဲကပ်အစားထိုးခွဲစိတ် (Total joint arthroplasty, TJA) ၏ အောင်မြင်မှုရလဒ်များကိုထိခိုက်စေသောအန္တရာယ်ရှိသောရူးရွက်တစ်ခုအဖြစ်သတ်မှတ်လျက်ရှိသည်။ TJA နှင့်ဆက်စပ်သောဆိုးကျိုးများတွင် ခွဲစိတ်ဆောင်ရွက်စဉ်အတွင်းအရိုးကွဲခြင်း (intraoperative fracture), ပလတ်စတစ်အစားထိုးခြင်းအကြိမ်မြောက်ပြီးနောက်အကြွင်းမဲ့လွှဲခြင်း (aseptic loosening of the prosthesis) နှင့် အစားထိုးရိုးလည်ပတ်အတွင်းအရိုးကွဲခြင်း (periprosthetic fracture) တို့ပါဝင်သည်။ သုတေသနအဆိုအရ၊ အရိုးပုပ်ရောဂါသည်ပထမအကြိမ်တွဲကပ်အစားထိုးခွဲစိတ်ပြီးနောက်အစားထိုးရိုးလည်ပတ်အတွင်းအရိုးကွဲခြင်းဖြစ်ပွားမှုနှုန်းကို ၀.၃–၅.၅% တိုးမြှင့်စေပြီး၊ ပြန်လည်ပြုပြင်လုပ်ဆောင်သည့်တွဲကပ်အစားထိုးခွဲစိတ်များတွင်မူ ၃၀% အထိမြှင့်တင်စေပါသည်။

ရုံးအညွှန်းရောဂါៈ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ပညာရှင်များအတွက် ဒေါ့ဒေါ့ကျစရာအကြံပေးရာဖြစ်ပါတယ်
အလုပ်ရုံရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါသည် အလုပ်လုပ်နေသောလူမြောက်အများအတွက် တွေ့ရသော ကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နေ့စဉ်ဘဝအလေ့အထများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဥပမာ၊ ကွန်ပြူတာမျက်နှာပြင်ရှေ့တွင် မိမိ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပုံစံမပြောင်းပဲ ရေနေကြာကြာ ထိုင်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ တစ်စဉ်တစ်ပတ် နေ့တိုင်း အတူတူဆန့်ခါတာများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ကြွက်သား မောတောမှုနှင့် ရုပ်ပိုင်းအစိတ်အပိုင်းများတွင် ရောင်ရမ်းတတ်သည်။ နောက်ကျော၊ လည်ပင်း၊ ပုန်းကျော၊ လက်နှင့် မျက်နှာပြင်ဆိုင်ရာ အဆစ်များ၊ ဥပမာ ခြေကြော၊ လက်မောင်းနှင့် ဒူးတိုက်စသည်တို့တွင် အထူးတလည် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဤသံသယလက္ခဏာများသည် အလုပ်ရုံရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါ၏ စောပိုင်းသံသယလက္ခဏာများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။