ထောက်သံပေါ် အနာသာရှိစေသောအကြောင်းအရင်းများသည်အဘယ်နည်း။ သင်သိသင့်သောရောဂါလက္ခဏာများနှင့်ကုသမှုများ

အနံတင်နာကျငယ်တာသည် စိတ်အနှောင်အယှက် ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အစားအသောက်နှင့် စကားပြောရာတွင်လည်း အကျိုးသက်ရောက်နိုင်သည်။ အချို့ကဏ္ဍများတွင် မိမိသည့်အလိုအလျောက်ပြန်ပြီးနိုင်သော်လည်း၊ အခြားအားဖြင့် ပို၍ပြင်းထန်သော နောက်ကြောင်းအသွားပြသူတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အကြောင်းရင်းများ၊ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် သင့်လျော်သောကုသမှုများကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းသည် သန့်ရှင်းသပ်ရပ်သော ပါးစပ်ကျန်းမာရေး ထိန်းသိမ်းနိုင်ရေးအတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည်။

 

အနံတင်နာကျငယ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် နေရာများ

အနံတင်နာကျငယ်မှုသည် အနံအမာနှင့် အနံပျော့နှစ်မျိုးလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ မကြာခဏတွေ့ရသည့် နေရာများမှာ -

- အနံအမာ - ပါးစပ်ခေါင်းအနံအရှေ့ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး အရိုးဖြင့်ထောက်ပံ့ထားသည်။ ဤနေရာတွင် နာကျင်မှုသည် တောင့်သောသို့မဟုတ် တာရှည်သောအစားအစာများ၊ ပူသောအစားအစာ သို့မဟုတ် အချိုရည်များကြောင့် ဒဏ်ရာရခြင်း၊ သို့မဟုတ် အချို့အစားအစာများကြောင့် သက်သာမှုမရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

- အနံပျော့ - ပါးစပ်ခေါင်းအနံအနောက်တစ်ဖက်တွင်တည်ရှိပြီး အပျော့သားဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤနေရာတွင် နာကျင်မှုသည် မကြာခဏ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ မျိုးရိုးဗိုင်းရပ်စ်ဝင်ရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပါးစပ်အဗမ့်များနှင့်ဆက်စပ်နေသည်။

 

ရောဂါလက္ခဏာများ

အနံတင်နာကျင်ခြင်းသည် အကြောင်းရင်းပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုးပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ ရှာဖွေတွေ့ရသော လက္ခဏာများမှာ -

 - နာကျင်မှု သို့မဟုတ် မီးလောင်သောခံစားချက် - အစားအစာ သို့မဟုတ် အရည်သောက်သုံးစဉ် မီးလောင်လာသည့် နာကျင်ပူလောင်မှုခံစားရခြင်း

 - ပါးစပ်အနံများအနီရောင်နှင့် ပူပျက်ခြင်း - အနံအတွင်းသားများပုံမှန်ထက် နီနီလောင်လောင်ဖြစ်လာခြင်းနှင့် ဖုန်းခြင်း

 - အဗမ့်များ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရောင်များ - အနည်းငယ်အဗမ့်များ၊ canker sores သို့မဟုတ် ulcer များ အနံတွင် ပေါ်လာနိုင်ခြင်း

 - သေးသွားခြင်း - အထပ်ထပ်ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် မှိန်းကျွတ်ခြင်း

 - တွတ်မရသည့်အစားအသောက်အရည်များ - တချို့ကိစ္စများတွင် နာကျင်မှုကြောင့် အစားအစာ သို့မဟုတ် အရည် တွတ်ခြင်းက အဆင်မပြေ ဖြစ်နိုင်သည်

 

အနံတင်နာကျင်မှု ထွက်ရှိသည့်အကြောင်းရင်းများ

 

 

အနံတင်နာကျင်မှု ထွက်ရှိသည့်အကြောင်းရင်းများ

အနံတင်နာကျင်ခြင်းသည် သာမန်အနည်းငယ်သော ဒဏ်ရာများမှ စတင်၍ ပိုပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများအထိ အမျိုးမျိုးသောအကြောင်းတရားများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထို့အပါအဝင် -

 

ပူလောင်ဒဏ်ရာ (thermal injury) - ပူသောအစားအစာ သို့မဟုတ် အချိုရည်

အကြုံတစ်ခုမှာ ပူသောအစာ သို့မဟုတ် အရည်များကို သုံးစွဲရန်ကြောင့် အနံအသားလေးပေါ်မှာ ပူလောင်ဒဏ်ရာရစေနိုင်သည်။ လိပ်၊ ဘရေ့စ် (braces) သို့မဟုတ် ပါးစပ်သုံးသူတိုင်များထားသည့်သူများတွင် ပိုသိသာစွာ ဖြစ်တတ်သည်။

 

ပါးစပ်၏ပိုးမွှားဝင်ရောက်ခြင်း

ပုတ်သင်္ခဏာဂ (fungi), ဘက်တီးရီးယား (bacteria), ဗိုင်းရပ်စ် (virus) များကြောင့် ပါးစပ်ထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့်ပိုးမွှားကူးစက်ချက်များသည် အနံတင်နာကျင်မှုအကြောင်းရင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဥပမာ - Oral herpes နှင့် oral thrush (Candida infection) တို့သည် ပါးစပ်ထဲတွင် အဖြူရောင်ဖု ‌သို့မဟုတ် အဗမ့်များပေါ်လာနိုင်သည်။

 

Autoimmune Disorders

တစ်ခုပြီးတစ်ခု များသောအားဖြင့်, lupus သို့မဟုတ် Behçet’s syndrome ကဲ့သို့သော autoimmune condition များသည် အကြိမ်ကြိမ် ပြန်ထပ်လာသောပါးစပ်အဗမ့်များ ၊ သက်ထားတာရှည်သောပါးစပ်အဗမ့်များ ဖြစ်စေတာကြောင့် အနံတင်နာကျင်မှုနှင့်ဆက်စပ်နိုင်သည်။

 

ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်နည်းဆုံးခြင်း

အချို့သောအာဟာရဓာတ်များ- အထူးသဖြင့် ဗီတာမင် B နှင့် သွေးသန့်သတ္တုဓာတ် (iron) များနည်းပါးခြင်းသည် ပါးစပ်အသားကျန်းမာရေးထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ဤအခြေအနေသည် အနံတွင်နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အဗမ့်ဖြစ်ခြင်းပါလာနိုင်သည်။ ထို့အပြင် သွားမညီညာမှု (misaligned teeth) ကဲ့သို့သော သွားဆိုင်ရာပြဿနာများလည်း ပိုဆိုးသွားစေနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သောအခြေအနေများသည် orthodontic treatment လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

 

အနံတင်နာကျင်မှုအား ကုသခြင်း

ကုသမှုသည် အခြေခံရင်းမြစ်ပေါ်မူတည်သည်။ ပိုမိုမစားသောက်နိုင်သည့် အနည်းငယ်သောအခြေအနေများတွင် အိမ်တွင်းစောင့်ရှောက်မှု ဖြင့်လည်းစိတ်ချနိုင်သည် -

 - နာကျင်မှုဖြစ်စေသည့်အစားအစာ နှင့် အရည်များ ရှောင်ကြဉ်ပါ - ပူပူ, အအေးများ ၊ စပ်စပ်၊ တာရှည်သောအစားအစာများ အနံကိုထိခိုက်စေနိုင်သောအစားအစာများနှင့် အရည်များကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

 - ပါးစပ်သန့်ရှင်းရေးကောင်းစွာထိန်းသိမ်းပါ - သွားတိုက်ခြင်း၊ dental floss အသုံးပြုခြင်းနှင့် ပါးစပ်အတွင်းရှိ ဘက်တီးရီးယားများဖြစ်ပွားမှု လျှော့ချနိုင်သော သက်သာစေရန် mouthwash (အရောင်စပ်မရှိသော) ကိုရွေးချယ်သုံးပါ။

 - အနာဖြစ်ရာ သက်သာစေရန် ဆေးဝယ်ရန် - paracetamol ကဲ့သို့သော နာကျင်သက်သာဆေးများ သို့မဟုတ် topical anesthetic gel/spray များပါဝင်သည့် ဆေးများ သုံးနိုင်သည်။

 - ပိုးမွှားဝင်ရောက်မှုများကုသခြင်း - ပိုးမွှားကြောင့် ဖြစ်ပါကသံ့ရိုးသွားဆရာဝန်သည် antiviral, antibiotic များ သို့မဟုတ် antifungal medications ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများကို သင့်လျော်သလို ညွှန်ပေးနိုင်သည်။

 - သံ့ရိုးသွားဆရာဝန် ထံသွားရောက်ခြင်း - လက္ခဏာများ မေ့မလျော့လျက်ခံစားနေရသည် သို့မဟုတ် ပိုဆိုးလာလျှင် သံ့ရိုးသွားဆေးခန်း တက်ရောက်ပြီး မှန်ကန်သောခွဲခြားသိမြင်ခြင်းနှင့် ကုသမှုယူပါ။

 

အနံတင်နာကျင်မှုပြကာကွယ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများ

အနံတင်နာကျင်မှုကို ပါးစပ်ကျန်းမာရေးနှင့် အန္တရာယ်ရှိစေနိုင်သောအခြေအနေများကို ရှောင်ရှားခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။

 - ပါးစပ်သန့်ရှင်းရေး အမြဲပြုလုပ်ပါ - သွားတိုက်ခန်း၊ dental floss သုံးနည်းနှင့် ပါးစပ်အတွင်းကို အမြဲသန့်ရှင်းစွာထိန်းသိမ်းပါ။

 - အစားအစာကို သတိပြုရွေးချယ်စားပါ - ပူလွန်သော၊ တာရှည်သော၊ မရွှံ့တယ်သော အစားအစာများကို ရှောင်ရှားပါ။

 - ရေနှင့်ငွေ့ပေါက်မသူအောင်နေပါ - ပါးစပ်စိုက်စိုအောင် သန့်ရှင်းသောရေအလုံအလောက်သောက်ပါ။

 - ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်သောက်မှု အနည်းပါးထားပါ - ဤအရာများသည် ပါးစပ်အတွင်းသားများကို ရောင်ရမ်းစေပြီး, ရောင်ရမ်းမှုကြီးတတ်သည်။

 - စိတ်ဖိစီးမှု ထိန်းချုပ်ပါ - စိတ်ဖိစီးမှုသည် ပါးစပ်အဗမ့်များ ပိုမိုပါလာစေနိုင်သည်။

 - သံ့ရိုးသွားဆရာဝန်နီးနီးချင်းစစ်သုံးပါ - ၆လတစ်ခါ သံ့ရိုးသွားဆရာဝန်ထံသွားခြင်းသည် ပြဿနာများကို စောင့်ကြည့်ကြိုတင်ကိုင်တွယ်နိုင်စေသည်။

 

ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်နဲ့ တွေ့သင့်သလဲ?

အနည်းငယ်သော ဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် canker sores ကြောင့် ဖြစ်သောအနံတင်နာကျင်မှုများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၁-၂ ပတ်အတွင်း ပြန်ကောင်းလာတတ်သည်။ သို့သော် အောက်ပါအခြေအနေများတစ်ခုခု ရှိပါက သံ့ရိုးသွားဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်သင့်ပါသည်-

 - ၁-၂ ပတ်အတွင်း တိုးတက်မှုမရှိခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်မှု ပိုႀကီးလာခြင်း

 - တည်မြဲသောအဗမ့်၊ အမြဲတမ်း ulcer များ - အထူးသဖြင့် အနီရောင်ချပ်ထမြင့်သော ၊ သွေးအလွယ်တကူယိုသော ulcer များ

 - နာကျင်မှုနှင့်အတူ မြင့်မားသောကြွေးနာ သို့မဟုတ် လည်ပြွန်နာခြင်း - ဤအခြေအနေသည် ပြင်းထန်သောပိုးမွှားလူနာ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့်

 - အနံတစ်ဝိုက်ရှိ မူလတည်နေရာတွင် အလွန်ထူးခြားလှသော lump များ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်ထူးခြားသောအရာများ

 

နိဂုံးချုပ်

အနံတင်နာကျင်ခြင်းသည် နေ့စဉ်ဘဝတစ်ခုလုံးတွင် မကြာခဏတွေ့ရသော သေးငယ်သောပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း လက္ခဏာများ မလိုက်ရှာခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်လာသည့်အခါ ရှောင်လွှဲသင့်ပါသည်။ ပြဿနာအကြောင်းရင်းသိရှိနိုင်စေရန်နှင့် သင့်လျော်သောကုသမှု လက်ခံနိုင်ရန် သံ့ရိုးသွားဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါသည်။ ပုံမှန် သန့်ရှင်းသပ်ရပ်သော ပါးစပ်ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းကြည့်ရှုခြင်းသည် ရောဂါကာကွယ်နိုင်စွမ်းရှိမှုအတွက် အရေးပါဆုံးဖြစ်ပါသည်။

သင်သည် ပါးစပ်ကျန်းမာရေး အံ့ဩစစ်သုံးမှု သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးအကြံဥာဏ်လိုအပ်ပါက XDC Dental Clinic တွင် အတွေ့ကြုံပြည့်ဝသော သံ့ရိုးသွားဆရာဝန်များနှင့် နောက်ဆုံးပေါ်နည်းပညာများဖြင့် သင့်အပြုံးနှင့် ပါးစပ်ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးပြုစုပေးနိုင်ပါသည်။

 

 

ရင်းမြစ် : XDC Dental

XDC Dental

**ArokaGO Content Team မှ ဘာသာပြန်နှင့် စုစည်းတင်ပြသည်