ကိုယ်ဝန်တားဆေး (Birth Control Pills) ကို ရပ်ပြီးနောက် ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ?

သားဆေးသောက်ခြင်းကို ရပ်ပြီးနောက် ဟော်မုန်းများ ဘာကြောင့် ပြောင်းလဲသလဲ?

ဟော်မုန်းပါသော သားဆေးများသည် မျိုးဥထွက်ခြင်းနှင့် မျိုးပွားဟော်မုန်းများကို ထိန်းညှိပေးသော hypothalamic-pituitary-ovarian (HPO) axis အတွင်းရှိ အချို့ဖြစ်စဉ်များကို ခဏတာ ဖိနှိပ်ထားသည်။

ဆေးကို ရပ်လိုက်သည့်အခါ ခန္ဓာကိုယ်သည် ၎င်း၏ သဘာဝဟော်မုန်းစက်ဝန်းကို ပြန်လည်စတင်သည်။

ဤပြောင်းလဲကာလအတွင်း အမျိုးသမီးအချို့တွင် ရာသီစက်ဝန်း၊ အရေပြားအခြေအနေ၊ စွမ်းအင်အဆင့် သို့မဟုတ် စိတ်ခံစားချက်တို့တွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

အချို့အခြေအနေများတွင် ဤလက္ခဏာများသည် အောက်ပါကဲ့သို့သော ရှိပြီးသား အခြေအနေများနှင့် ဆက်နွှယ်နေတတ်သည်။

• Polycystic Ovary Syndrome (PCOS).

• Insulin resistance.

• Androgen အဆင့်မြင့်မားခြင်း.

• နာတာရှည် စိတ်ဖိစီးမှု.

• အိပ်စက်မှု အရည်အသွေး မကောင်းခြင်း.

သားဆေးများသည် ယခင်က အချို့လက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် ကူညီပေးခဲ့နိုင်ပြီး ဆေးရပ်ပြီးနောက် ၎င်းလက္ခဏာများ ပိုမိုထင်ရှားလာနိုင်သည်။

သားဆေးရပ်ပြီးနောက် တွေ့ရလေ့ရှိသော လက္ခဏာများ

သားဆေးရပ်ပြီးနောက် လူတိုင်းတွင် လက္ခဏာများ မဖြစ်ပေါ်ပါ။ သို့သော် အမျိုးသမီးအချို့တွင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့နိုင်သည်။

• ရာသီမမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် ရာသီခဏတာ မလာခြင်း.

• ဝက်ခြံ သို့မဟုတ် အရေပြားအဆီပိုထွက်ခြင်း.

• ဆံပင်ပါးလာခြင်း သို့မဟုတ် ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း.

• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်စက်မှု အရည်အသွေး ပြောင်းလဲခြင်း.

• စိတ်ခံစားချက် အတက်အကျများခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု သို့မဟုတ် စိတ်ဖိစီးမှုအပေါ် ပိုမိုထိခိုက်လွယ်ခြင်း.

• ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် ပြောင်းလဲခြင်း.

• လိင်စိတ်ဆန္ဒ ပြောင်းလဲခြင်း.

ဤလက္ခဏာများသည် ဟော်မုန်း အတက်အကျများ၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်စက်မှုပုံစံများနှင့် မက်တာဘောလစ် ကျန်းမာရေးတို့ အပါအဝင် အချက်များစွာ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ခံရနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို သားဆေးကြောင့်သာ ဖြစ်သည်ဟု ချက်ချင်း သတ်မှတ်မရပါ။

SHBG ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဟော်မုန်းများအပေါ် ဘယ်လို သက်ရောက်သလဲ?

Sex Hormone-Binding Globulin (SHBG) သည် အထူးသဖြင့် testosterone နှင့် estrogen ကဲ့သို့သော sex hormone များနှင့် ချိတ်ဆက်သော ပရိုတိန်းတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။

ဟော်မုန်းပါသော contraceptive အချို့သည် SHBG အဆင့်ကို မြှင့်တင်နိုင်ပြီး လွတ်လပ်စွာ လည်ပတ်နေသော testosterone ပမာဏကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။

သုတေသနများတွင် SHBG ပြောင်းလဲမှုများနှင့် အောက်ပါလက္ခဏာများကြား ဖြစ်နိုင်သော ဆက်စပ်မှုများကို လေ့လာထားသည်။

• လိင်စိတ်ဆန္ဒ ပြောင်းလဲခြင်း.

• စွမ်းအင်အဆင့် လျော့နည်းခြင်း.

• အရေပြားနှင့် ဆံပင် အခြေအနေ ပြောင်းလဲခြင်း.

သို့သော် သိပ္ပံဆိုင်ရာ တွေ့ရှိချက်များမှာ တသမတ်တည်း မရှိသေးဘဲ၊ SHBG ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုတည်းဖြင့် သားဆေးရပ်ပြီးနောက် တွေ့ရသည့် လက္ခဏာအားလုံးကို ရှင်းပြနိုင်ခြင်း မရှိပါ။

Post-Birth Control Syndrome (PBCS) ဆိုတာ ဘာလဲ?

Post-Birth Control Syndrome (PBCS) သည် ဟော်မုန်းပါသော contraceptive ကို ရပ်ပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာသည့် လက္ခဏာများကို ဖော်ပြရန် functional နှင့် integrative medicine တွင် တစ်ခါတစ်ရံ အသုံးပြုသည့် ဝေါဟာရတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အများအားဖြင့် ဆွေးနွေးကြသည့် လက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

• ရာသီစက်ဝန်း မမှန်ခြင်း.

• ဝက်ခြံနှင့် အရေပြားအဆီပြန်ခြင်း.

• ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း.

• စိတ်ခံစားချက် ပြောင်းလဲခြင်း.

• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း.

• အိပ်စက်မှု ချို့ယွင်းခြင်း.

ဤလက္ခဏာများကို သားဆေးရပ်ပြီးနောက် ပထမ 4-6 လအတွင်း တစ်ခါတစ်ရံ ဖော်ပြကြသည်။

သို့သော် PBCS ကို လက်ရှိတွင် တရားဝင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသေးဘဲ၊ အဆိုပါ အခြေအနေကို နားလည်ရန် ပိုမိုသုတေသန လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

လက္ခဏာများကို ဖြစ်နိုင်သည့် အခြေခံအကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေရန် တစ်ဦးချင်းစီအလိုက် အကဲဖြတ်သင့်သည်။

လက္ခဏာများသည် Perimenopause နှင့် ဆက်နွှယ်နိုင်ပါသလား?

အထူးသဖြင့် အသက် 30 နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် 40 ဝန်းကျင်ရှိ အမျိုးသမီးအချို့တွင် သားဆေးရပ်ပြီးနောက် ပြောင်းလဲမှုများသည် perimenopause ၏ လက္ခဏာများနှင့် ထပ်တူကျနိုင်သည်။

Perimenopause သည် menopause မတိုင်မီ အကူးအပြောင်းကာလဖြစ်ပြီး ထိုကာလအတွင်း မျိုးပွားဟော်မုန်းအဆင့်များသည် အတက်အကျ ဖြစ်လာသည်။

ဖြစ်နိုင်သော လက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

• ရာသီစက်ဝန်း မမှန်ခြင်း.

• ရုတ်တရက် ကိုယ်ပူတက်ခြင်း (hot flashes).

• အိပ်စက်မှု ချို့ယွင်းခြင်း.

• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း.

• စိတ်ခံစားချက် ပြောင်းလဲခြင်း.

ဟော်မုန်းပါသော birth control သည် သဘာဝ ရာသီပြောင်းလဲမှုများကို ခဏတာ ဖုံးကွယ်ထားနိုင်သဖြင့် ရပ်လိုက်ပြီးနောက် perimenopausal လက္ခဏာများ ပိုမိုထင်ရှားလာနိုင်သည်။

ဆရာဝန်များသည် အခြေခံအကြောင်းရင်းကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အသက်အရွယ်၊ ရာသီသမိုင်း၊ လက္ခဏာများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။

သားဆေးရပ်ပြီးနောက် ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လို ထောက်ပံ့မလဲ

ကျန်းမာသော လူနေမှုပုံစံအလေ့အထများကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကာလအတွင်း အလုံးစုံကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည်။

အကြံပြုထားသော လုပ်ဆောင်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

1. လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ပြီး တစ်သမတ်တည်းရှိသော အိပ်ချိန်ဇယားကို ထိန်းသိမ်းပါ။

2. အလွန်အကျွံ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာများနှင့် သကြားအလွန်အကျွံ စားသုံးမှုကို လျှော့ချပါ။

3. ပရိုတိန်း၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် ကျန်းမာသော အဆီများ ပါဝင်သည့် မျှတသော အစားအစာများကို စားပါ။

4. ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီး လှုပ်ရှားတက်ကြွသော လူနေမှုပုံစံကို ထိန်းသိမ်းပါ။

5. အပန်းဖြေမှု နည်းလမ်းများနှင့် သင့်လျော်သော အနားယူမှုတို့ဖြင့် စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ပါ။

6. မျှတသော အာဟာရဖြင့် အစာချေစနစ် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းပါ။

အမျိုးသမီးများစွာတွင် မျိုးဥထွက်ခြင်းသည် 1-3 လအတွင်း ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း မျိုးပွားနိုင်စွမ်းသည် ပိုမိုစောနိုင်သည်။ အချို့တွင် ရာသီစက်ဝန်း ပုံမှန်ဖြစ်ရန် ပိုကြာနိုင်သည်။

တစ်ဦးချင်းအခြေအနေနှင့် အခြေခံကျန်းမာရေးပြဿနာများပေါ် မူတည်၍ လက္ခဏာများသည် ခန့်မှန်းခြေ 3-6 လအတွင်း တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာနိုင်သည်။

ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သလဲ?

အောက်ပါအခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်ပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုကို အကြံပြုပါသည်။

• သုံးလကျော် ရာသီမလာခြင်း.

• ပြင်းထန်သော ဝက်ခြံ သို့မဟုတ် ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း သိသာထင်ရှားခြင်း.

• ဆက်တိုက် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း.

• အိပ်စက်မှု ချို့ယွင်းမှု ဆက်လက်ရှိနေခြင်း.

• ကိုယ်အလေးချိန် အမြန် သို့မဟုတ် အကြောင်းမဲ့ ပြောင်းလဲခြင်း.

• စိတ်ခံစားချက် သိသာစွာ ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှု.

• ကိုယ်ဝန်လိုချင်သော်လည်း ကိုယ်ဝန်မရခြင်း သို့မဟုတ် ရာသီစက်ဝန်း မရှိခြင်း.

လက္ခဏာများပေါ် မူတည်၍ ဆရာဝန်သည် သိုင်းရွိုက် လုပ်ငန်းဆောင်တာ၊ မျိုးပွားဟော်မုန်းများ၊ မက်တာဘောလစ် ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အာဟာရအခြေအနေကို အကဲဖြတ်ရန် စဉ်းစားနိုင်သည်။

ရာသီမပြန်လာပါက ပထမဆုံးရာသီမတိုင်မီပင် မျိုးပွားနိုင်စွမ်း ပြန်လာနိုင်သဖြင့် ကိုယ်ဝန်ရှိခြင်းကိုလည်း စဉ်းစားသင့်သည်။

နိဂုံး

သားဆေးရပ်ခြင်းသည် ရာသီစက်ဝန်း၊ အရေပြား၊ စိတ်ခံစားချက်၊ စွမ်းအင်နှင့် အိပ်စက်မှုတို့တွင် ခဏတာ ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

အမျိုးသမီးအများစုအတွက် သဘာဝဟော်မုန်း လှုပ်ရှားမှုသည် ရေရှည်အကျိုးဆက်မရှိဘဲ ပြန်လည်စတင်သည်။ သို့သော် ဆက်လက်ရှိနေသော လက္ခဏာများသည် PCOS, insulin resistance, thyroid disorders သို့မဟုတ် perimenopause ကဲ့သို့သော အခြေခံအခြ