Leptospirosis ဆိုတာဘာလဲ? ရောဂါလက္ခဏာများ၊ ကုသမှုနှင့် ကာကွယ်ရေး

Leptospirosis ဆိုတာ ဘာလဲ?
Leptospirosis သည် Leptospira ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ဘက်တီးရီးယားကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကြွက်၊ နွား၊ ကျွဲ၊ ခွေးနှင့် အခြားတိရစ္ဆာန်များကဲ့သို့ ကူးစက်ခံရသော တိရစ္ဆာန်များ၏ ဆီးမှတစ်ဆင့် ပျံ့နှံ့သည်။
ဘက်တီးရီးယားများသည် ရေ၊ မြေ သို့မဟုတ် ရွှံ့ကို ညစ်ညမ်းစေနိုင်ပြီး အရေပြားပေါ်ရှိ သေးငယ်သော အနာများ၊ မျက်လုံး၊ mucous membranes (ချွဲအမြှေးများ) သို့မဟုတ် ရေထဲတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိတွေ့နေခဲ့သော အရေပြားမှတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် မိုးရာသီအတွင်း၊ အထူးသဖြင့် ရေကြီးထိခိုက်ဒေသများနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွင် လုပ်ကိုင်သူများအကြား ဖြစ်ပွားမှု အရေအတွက်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် တိုးလာတတ်သည်။
အကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်အချက်များ
အန္တရာယ်မြင့်အုပ်စုများ
๐ ကာကွယ်ရေးဘွတ်ဖိနပ် မဝတ်ဘဲ ရေကြီးရေများ သို့မဟုတ် ရွှံ့ကို ဖြတ်လျှောက်သွားသူများ
๐ လယ်သမားများ၊ စပါးခင်းလုပ်သားများ၊ နှင့် လယ်ယာလုပ်သားများ
๐ တိရစ္ဆာန်များ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့သူများ
๐ ပွင့်နေသော အနာရှိပြီး ညစ်ညမ်းနေသော ရေနှင့် ထိတွေ့သူများ
အနာကြီးမရှိသော်လည်း ဘက်တီးရီးယားများသည် ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။ ရေထဲတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ စိုစွတ်နေသော အရေပြားသည် ပိုမိုပျော့လာပြီး ဘက်တီးရီးယားများ ဖြတ်ဝင်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူစေနိုင်သည်။
Leptospirosis ၏ လက္ခဏာများ
လက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် 2-14 ရက်အတွင်း ပေါ်လာတတ်ပြီး အဆင့် 2 ဆင့်ခွဲ၍ ဖော်ပြနိုင်သည်။
အစောပိုင်းအဆင့်: Acute Infection
๐ ရုတ်တရက် အဖျားမြင့်ခြင်း
๐ ပြင်းထန်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း
๐ အထူးသဖြင့် ခြေသလုံးနှင့် ကျောတွင် ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း
๐ မျက်လုံးနီခြင်း
๐ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အန်ခြင်း
ပြင်းထန်သောအဆင့်: နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ
သင့်တော်သော ကုသမှု မရရှိပါက ကူးစက်ရောဂါသည် အောက်ပါအခြေအနေများသို့ ဦးတည်နိုင်သည်:
๐ အသည်းရောင်ရမ်းမှုကြောင့် အရေပြားနှင့် မျက်လုံးဝါခြင်း
๐ ကျောက်ကပ်ပျက်ကွက်ခြင်း
๐ အဆုတ်အတွင်း သွေးယိုခြင်း
๐ Shock
အချို့ကိစ္စများတွင်၊ အထူးသဖြင့် ဆေးကုသမှု နောက်ကျပါက ရောဂါသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိလာနိုင်သည်။
Leptospirosis သည် မည်မျှ အန္တရာယ်ကြီးမားသနည်း?
အချို့လူနာများတွင် ပျော့သော လက္ခဏာများသာ တွေ့ရပြီး ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ မရှိဘဲ ပြန်လည်သက်သာနိုင်သည်။ သို့သော် လူနာများ၏ ခန့်မှန်းခြေ 5-10% တွင် Weil’s disease ဟု သိကြသော ပြင်းထန်သည့် ပုံစံဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ် နှစ်ခုလုံး ပျက်ကွက်စေနိုင်သည်။
Leptospirosis ၏ ရောဂါရှာဖွေခြင်း
အစောပိုင်း ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ပထမ 3-5 ရက်အတွင်း ကုသမှု စတင်ခြင်းသည် သေဆုံးနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ကူညီနိုင်သည်။
ရောဂါရှာဖွေရာတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်:
๐ ရေကြီးရေများကို ဖြတ်လျှောက်သွားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့ခဲ့ခြင်း၏ မှတ်တမ်း
๐ လက်တွေ့လက္ခဏာများ
๐ သွေးစစ်ဆေးမှုများ
๐ ကူးစက်မှုကို ရှာဖွေရန် သီးသန့် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုများ
မကြာသေးမီက ရေကြီးရေများ၊ ရွှံ့၊ တိရစ္ဆာန်များ သို့မဟုတ် အန္တရာယ်မြင့် လုပ်ငန်းပတ်ဝန်းကျင်များနှင့် ထိတွေ့ခဲ့ရကြောင်း ဆရာဝန်အား ပြောပြခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ အကြောင်းမှာ ဆရာဝန်အား ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ရောဂါရှာဖွေနိုင်စေသည်။
Leptospirosis ၏ ကုသမှု
Leptospirosis ကို အန်တီဘိုင်အိုတစ်များဖြင့် ကုသနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ကုသမှုကို အစောပိုင်းတွင် စတင်ပါက ပိုထိရောက်သည်။
๐ ပျော့သောအခြေအနေများကို ပါးစပ်မှ သောက်ရသော အန်တီဘိုင်အိုတစ်များနှင့် နီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ကုသနိုင်သည်။
๐ ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် ဆေးရုံတင်ကုသခြင်း၊ သွေးကြောတွင်းဆေး (intravenous medication) ပေးခြင်း၊ နှင့် အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အဆုတ် လုပ်ဆောင်ချက်များကို သေချာစွာ စောင့်ကြည့်ခြင်း လိုအပ်သည်။
ရေကြီးရေများနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် ဖျားနာလာပါက အမြန်ဆုံး ဆေးကုသမှုခံယူခြင်းသည် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်ရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။
Leptospirosis ကို မည်သို့ ကာကွယ်မည်နည်း
๐ ရေကြီးရေများ သို့မဟုတ် ရွှံ့ကို ဖြတ်လျှောက်သွားရာတွင် ကာကွယ်ရေးဘွတ်ဖိနပ် ဝတ်ဆင်ပါ။
๐ ညစ်ညမ်းနေသော ရေထဲတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ မနေပါနှင့်။
๐ ရေထဲမဝင်မီ အနာအားလုံးကို သေချာစွာ ဖုံးအုပ်ထားပါ။
๐ ရေကြီးရေနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် ချက်ချင်း ရေချိုးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို သန့်ရှင်းပါ။
๐ အိမ်များနှင့် လုပ်ငန်းခွင်များတွင် ကြွက်အရေအတွက်ကို ထိန်းချုပ်ပါ။
ရေကြီးရေများကို ဖြတ်လျှောက်ပြီးနောက် နှစ်ပတ်အတွင်း အဖျားပေါ်လာပါက ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူပါ။
အကျဉ်းချုပ်
Leptospirosis သည် အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

နှလုံးနှင့် အဆုတ်လုပ်ဆောင်မှု စမ်းသပ်မှု (CPET)
CPET ဆိုတာဘာလဲ။ Cardiopulmonary Exercise Testing (CPET) ဆိုသည်မှာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ်အတွင်း နှလုံး၊ အဆုတ်နှင့် ကြွက်သားများ အတူတကွ မည်သို့လုပ်ဆောင်သည်ကို ခွဲခြမ်းစစ်ဆေးရန် အသုံးပြုသည့် စစ်ဆေးမှုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းစစ်ဆေးမှုတွင် အသိဉာဏ်မြင့်နည်းပညာကို အသုံးပြုပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဓာတ်ငွေ့များ (respiratory gases) နှင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ်အတွင်း ခန္ဓာကိုယ်၏ အမြင့်ဆုံး အောက်ဆီဂျင် စားသုံးမှု (VO2Max) ကို တိုင်းတာသည်။ စစ်ဆေးမှုကို အမြဲတမ်းစက်ဘီး (stationary bicycle) သို့မဟုတ် ပြေးစက် (treadmill) တစ်ခုခုဖြင့် ပြုလုပ်သည်။

ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု - အကြောင်းရင်းကို သိပါ!!!
လူအများစုသည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုကို ခံစားဖူးကြသည်။ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းတွင် အတွင်းအင်္ဂါများ အများအပြား ပါဝင်နေသောကြောင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်သော သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုကို လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ။ နာကျင်သည့် တည်နေရာကို နားလည်ခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အခြေခံအကြောင်းရင်းကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်ပြီး၊ အချိန်မီ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှုကို ရရှိစေနိုင်ပါသည်။

လက်ချောင်းအရိုးလွတ်ကျခြင်း... ဆရာဝန်ကို ပြသသင့်ပါသလား?
လက်ချောင်းအဆစ်လွဲခြင်းဆိုသည်မှာ လက်ချောင်း၏အရိုးများသည် ပုံမှန်ခန္ဓာဗေဒအနေအထားမှ ရွေ့သွားသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည့် အများအားဖြင့်တွေ့ရသော ထိခိုက်ဒဏ်ရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ လက်ချောင်းအဆစ်တိုင်းကို ထိခိုက်နိုင်သော်လည်း အများဆုံးမှာ လက်ချောင်း၏ အနီးဆုံးနှင့် အလယ်အဆစ်များတွင် ဖြစ်တတ်သည်။ ဤဒဏ်ရာသည် အသက်အရွယ်အားလုံးရှိသူများတွင် ဖြစ်နိုင်ပြီး ဘတ်စကက်ဘော၊ ဘော်လီဘော၊ ဘောလုံးကစားခြင်း သို့မဟုတ် လက်ကိုအသုံးပြုသည့် အခြားလုပ်ဆောင်မှုများနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်တွေ့ရတတ်သည်။