TESE ဆိုတာဘာလဲ၊ TESE ကိုဘယ်သူတွေအတွက် သင့်တော်လဲ?

ကလေးကိုယ်ဝန်ဆောင်လိုသော စုံတွဲများတွင် မျိုးမပွားနိုင်ခြင်း (infertility) ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။ မျိုးမပွားနိုင်မှုဖြစ်စဉ်များ၏ ထက်ဝက်ခန့်တွင် အမျိုးသားဘက်မှ ပါတနာသည် အဓိက သို့မဟုတ် အထောက်အကူပြု အကြောင်းရင်းအဖြစ် ပါဝင်နေတတ်သည်။ ထိုအမျိုးသားများအနက် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 10% တွင် သုတ်ရည် (semen) အတွင်း စစ်ဆေး၍ သိနိုင်သော သုတ်ပိုး (sperm) မရှိဘဲ ထွက်ရှိတတ်သည်။ ဤအခြေအနေကို azoospermia ဟု ခေါ်သည်။ 

သုတ်ရည် (semen) သည် အမျိုးသား၏ လိင်တံမှ orgasm ရရှိပြီးနောက် ထွက်လာသော ejaculate ဖြစ်သည်။ ဤနို့ဖြူရောင် ပစ္စည်းကို centrifuge ဖြင့် လှည့်စက်ထဲတွင် ခွဲစစ်ပြီး အင်အားမြင့် microscope ဖြင့် စစ်ဆေးရာ သုတ်ပိုးမတွေ့ရှိပါက အမျိုးသားအား azoospermia ဟု ရောဂါသတ်မှတ်သည်။ 

azoospermia ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းများ

ဤအခြေအနေတွင် အဓိက အကြောင်းရင်း ၂ မျိုး ရှိသည်။ ပထမအကြောင်းရင်းမှာ မျိုးပွားလမ်းကြောင်း (reproductive tract) တစ်လျှောက် တစ်နေရာရာတွင် ပိတ်ဆို့မှု သို့မဟုတ် ဆက်သွယ်မှု မရှိခြင်းကြောင့် testes တွင် ထုတ်လုပ်နေသော သုတ်ပိုးများ အပြင်သို့ မထွက်နိုင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် အမျိုးသားက vasectomy လုပ်ထားခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အမျိုးသားတွင် သုတ်ပိုးရှိသော်လည်း သုတ်ရည်မှတဆင့် ထုတ်လွှတ်ခြင်း မခံရနိုင်အောင် ပိတ်ဆို့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေကို obstructive azoospermia ဟု ခေါ်သည်။ 

azoospermia ၏ နောက်ထပ် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းရင်းမှာ testicles တွင် ချို့ယွင်းချက် ရှိခြင်း သို့မဟုတ် သုတ်ပိုး ထုတ်လုပ်မှု နည်းပါးခြင်း သို့မဟုတ် မထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်း ဖြစ်စေသော အခြားအခြေအနေတစ်ခု ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေကို nonobstructive azoospermia ဟု ခေါ်သည်။ 

TESE ဆိုတာဘာလဲ?

TESE သည် Testicular Sperm Extraction ၏ အတိုကောက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် azoospermia ရှိနိုင်သော အမျိုးသားများ၏ ကုသမှုတွင် အသုံးပြုသော ခွဲစိတ်နည်းဖြင့် သုတ်ပိုး ရယူသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် obstructive azoospermia ရှိသူများကို ကုသရန် အသုံးပြုသည်။ သုတ်ပိုးရှာဖွေရန် testicular tissue ကို ဖယ်ရှားရသည်။ 

TESE ကို မည်သို့လုပ်ဆောင်သနည်း

၎င်းသည် သေးငယ်သော ခွဲစိတ်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သုတ်ပိုးကို testes မှ တိုက်ရိုက် စုဆောင်းနိုင်သည်။ general anaesthesia, local anaesthesia သို့မဟုတ် moderate anaesthesia အောက်တွင် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း scrotum အတွင်း သေးငယ်သော ခွဲရာတစ်ခု ဖောက်၍ testicles မှ tissue နမူနာများ ယူသည်။ ဤ tissue နမူနာကို ဆရာဝန်က သုတ်ပိုးတွေ့ရှိနိုင်ခြေကို မသိဘဲ analysis အတွက် ပို့သည်။ ကျန်းမာသော sperm များ တွေ့ရှိပါက laboratory တွင် ထုတ်ယူပြီး vial များထဲ ထည့်သိမ်းသည်။ ၎င်းတို့ကို IVF သို့မဟုတ် ICSI ဖြင့် egg ကို fertilise လုပ်ရန် တိုက်ရိုက် အသုံးပြုနိုင်သလို နောက်ပိုင်း အသုံးပြုရန် freezing လုပ်ထားနိုင်သည်။  

in vitro fertilisation သို့မဟုတ် IVF အတွက် အသုံးပြုသောအခါ သုတ်ပိုးအရေအတွက် လုံလောက်စွာ တွေ့ရှိထားပြီး egg များထဲ ထည့်၍ fertilisation ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ သို့သော် TESE ၏ အခြေအနေများစွာတွင် azoospermia ကြောင့် သုတ်ပိုးအရေအတွက် နည်းပါးနေတတ်သည်။ ထိုအခါ ICSI treatment ကို အကြံပြုနိုင်သည်။ 

ICSI သို့မဟုတ် intracytoplasmic sperm injection သည် သုတ်ပိုးတစ်လုံးတည်းကိုသာ ရွေးချယ်ပြီး microscopic needle ဖြင့် egg ထဲသို့ တိုက်ရိုက် ထိုးသွင်းသည့်နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ရိုက် fertilisation ပြီးနောက် ဖြစ်လာသော embryos များကို ရက်အနည်းငယ် ဖွံ့ဖြိုးစေပြီးနောက် အမျိုးသမီး၏ uterus ထဲသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း သို့မဟုတ် freezing လုပ်ခြင်း ပြုလုပ်သည်။ 

microTESE ဆိုတာဘာလဲ?

Microsurgical testicular sperm extraction သို့မဟုတ် microTESE သည် nonobstructive azoospermia ဟု ရောဂါသတ်မှတ်ခံရသော အမျိုးသားများထံမှ သုတ်ပိုး စုဆောင်းရန် ရည်ရွယ်ထားသော TESE ၏ မျိုးကွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သုတ်ပိုးများကို testes ၏ seminiferous tubules ဟုခေါ်သော ကွေးကောက်နေသည့် ဖွဲ့စည်းပုံများမှ ရယူသည်။ Seminiferous tubules များသည် testes ၏ အများစုကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး testicular tissues ၏ 90% အထိ ပါဝင်သည်။ သုတ်ပိုးများကို ၎င်းတို့၏ နံရံများအတွင်းတွင် ထုတ်လုပ်သည်။ 

ဟော်မုန်းစစ်ဆေးမှုတွင် အမျိုးသားတွင် testosterone အဆင့် လုံလောက်ကြောင်း ဆရာဝန်များ တွေ့ရှိသော်လည်း အခြား စစ်ဆေးမှုများအရ ၎င်း၏ testicles များက သုတ်ပိုး မလုံလောက်စွာ ထုတ်လုပ်နေကြောင်း သတ်မှတ်ရာတွင် ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို အကြံပြုသည်။ ထို့အပြင် မျိုးပွားကုသမှု ခံယူပြီး အောင်မြင်မှု မရရှိသေးသော်လည်း nonobstructive azoospermia ဟု ဆက်လက် ရောဂါသတ်မှတ်ခံရသူများကို ကုသရာတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။ 

microTESE ကို မည်သို့လုပ်ဆောင်သနည်း?

ဤလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း လူနာအား general anaesthesia အောက်တွင် ထားသည်။ ထို့နောက် ဆရာဝန်က scrotum ၏ အလယ်လိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အလွန်သေးငယ်သော ခွဲရာတစ်ခု ဖောက်သည်။ ၎င်းဖြင့် အင်အားမြင့် microscope ကို အသုံးပြု၍ testes အတွင်းကို ကြည့်ပြီး ဖောင်းကားနေကာ သုတ်ပိုးရှိနိုင်ခြေများသော seminiferous tubules များကို ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ ထို့နောက် ခွဲရာကို ပိတ်မီ ဤ tubules များမှ tissue နမူနာယူသည်။ လုပ်ငန်းစဉ်ကို နောက်တစ်ဖက် testicle တွင်လည်း ထပ်မံ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ 

ထို့နောက် laboratory technologist က tissue များကို standard microscope ဖြင့် ထပ်မံ စစ်ဆေးပြီး သုတ်ပိုး ရှိမရှိ ကြည့်သည်။ တွေ့ရှိပါက သုတ်ပိုးကို ထုတ်ယူပြီး IVF သို့မဟုတ် ICSI တွင် အသုံးပြုရန် သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်း အသုံးပြုရန် freezing လုပ်ထားသည်။ 

TESE နှင့် microTESE သည် မည်သူများအတွက် သင့်တော်သနည်း?

ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ TESE ကို အများအားဖြင့် obstructive azoospermia ရှိသော အမျိုးသားများတွင် လုပ်ဆောင်ပြီး microTESE ကို nonobstructive azoospermia ရှိသူများအတွက် ပို၍ သင့်တော်သည်။ နှစ်မျိုးစလုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ testicular tissue အတွင်း သုတ်ပိုး ရှိမရှိ စစ်ဆေး၍ တွေ့ရှိပါက IVF သို့မဟုတ် ICSI တွင် အသုံးပြုရန် ထုတ်ယူခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်း အသုံးပြုရန် freezing လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းစဉ်နှစ်ခုစလုံးသည် outpatient ဖြစ်ပြီး နောက်ရက်အနည်းငယ် လူနာကို စောင့်ရှောက်ရန် care partner တစ်ဦး လိုအပ်သည်။ 

ဤသုတ်ပိုးကို intrauterine insemination (IUI) အတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးမပြုကြောင်း သတိပြုရမည်။ IUI သည် သုတ်ပိုးကို အမျိုးသမီး၏ uterus သို့မဟုတ် fallopian tubes အတွင်း ထုတ်လွှတ်၍ egg ထံ ရောက်ရှိပြီး fertilise လုပ်စေရန် ဖြစ်သည်။ သုတ်ပိုးများကို testicular tissues မှ တိုက်ရိုက် ထုတ်ယူထားပြီး ရေကူးတတ်အောင် မသင်ယူရသေးသောကြောင့် IUI တွင် မသုံးကြခြင်း ဖြစ်သည်။ 

azoospermia ကို ကုသရန် နည်းလမ်းများ အများအပြား ရှိသော်လည်း hormone therapy သို့မဟုတ် အမျိုးသား မျိုးပွားစနစ်အတွင်း ပိတ်ဆို့မှုများကို ပြုပြင်ရန် ခွဲစိတ်မှုတို့ မအောင်မြင်သည့်အခါ ဤလုပ်ငန်းစဉ်များကို စဉ်းစားနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ထိုကဲ့သို့သော ကုသမှုများကို စောင့်မနေ၍ မရနိုင်သော အခြေအနေများတွင်လည်း မကြာခဏ အကြံပြုသည်။ 

ကင်ဆာကုသမှု ခံယူရမည့် အမျိုးသားများတွင် azoospermia ဟု ရောဂါသတ်မှတ်ထားပါက နောက်ပိုင်းတွင် biologic child ရရန် ကြိုးစားလိုပါက အသုံးပြုနိုင်ရန် viable sperm samples များကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်စေရန် ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို ခံယူရန် အကြံပေးမည်ဖြစ်သည်။ ကျွမ်းကျင်သော surgeon နှင့် laboratory technologist တို့က လုပ်ဆောင်ပါက ဤလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အောင်မြင်မှုနှုန်း မြင့်မားနိုင်သည်။ 

TESA ဆိုတာဘာလဲ?

Testicular sperm aspiration သို့မဟုတ် TESA ကို obstructive azoospermia အခြေအနေများတွင် သုတ်ပိုး ရယူရန် အသုံးပြုသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် အမျိုးသားများသည် ပုံမှန်အဆင့် သုတ်ပိုး ထုတ်လုပ်သော်လည်း ပိတ်ဆို့မှု သို့မဟုတ် အခြား ချို့ယွင်းချက်များကြောင့် ထုတ်လွှတ်ခြင်း မပြုနိုင်သည်။ ဤအမှုတွင် ခွဲရာ မဖောက်ရပါ။ local anaesthesia အောက်တွင် needle ကို testicle နှင့် tubules အတွင်း ထိုးသွင်းပြီး suction ဖြင့် သုတ်ပိုးကို စုပ်ထုတ်သည်။ ၎င်းသည် stitches မလိုအပ်သော ရိုးရှင်းသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းစဉ် မအောင်မြင်ပါက လူနာအား TESE ခံယူရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ 

 

Reference :

Bcc Ivf Wellness What Is Tese And Who Is Tese Suitable For

ArokaGO Providers Bangkok Central Clinic IVF Wellness