နှာခေါင်းသွေးယိုခြင်း (epistaxis) ဖြစ်လာပါက ဘာလုပ်ရမလဲ

Epistaxis သို့မဟုတ် nosebleed သည် နှာခေါင်းအတွင်းရှိ တစ်ရှူးမှ သွေးထွက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ၎င်းသည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်နိုင်သော်လည်း သွေးကြောမျှင်များ ပိုမိုနုနယ်ပြီး လူကြီးများထက် ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ပေါက်ပြဲနိုင်သော ကလေးများတွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။ ဗီတာမင် C ချို့တဲ့နေသော ကလေးများတွင် အထူးသဖြင့် ပို၍ တွေ့ရသည်။  

ရာသီဥတုအခြေအနေများလည်း ခြောက်သွေ့သောလေ နှင့် ဖုန်မှုန့်အမှုန်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ယားယံမှုမှတစ်ဆင့် nosebleed ဖြစ်စေရာတွင် အခန်းကဏ္ဍရှိသည်။ ထို့ကြောင့် လူတိုင်းသည် nosebleed ကို ကုသရန် အခြေခံ first aid ကို သိထားသင့်သည်။ 

First aid 

nosebleed ဖြစ်နေစဉ် ခေါင်းကို အပေါ်သို့ စောင်းထားရမည်ဟု လူအများက မှားယွင်းစွာ နားလည်ကြသည်။ Nosebleed ဖြစ်နေချိန် ခေါင်းကို မြှောက်ထားခြင်းသည် မမှန်ကန်ပါ၊ အကြောင်းမှာ သွေးသည် လည်ချောင်းထဲသို့ စီးဆင်းသွားနိုင်ပြီး လေကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်း အန္တရာယ် ရှိနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။  

မှန်ကန်သော first-aid အဆင့်များမှာ: 

1. ကျောကို တန်းတန်းထားပြီး ထိုင်ကာ ခေါင်းကို အောက်သို့ စောင်းထားပါ။ အင်္ကျီပေါ် သွေးစွန်းမည်ကို စိုးရိမ်ပါက ရှေ့သို့ အနည်းငယ် ကိုင်းပါ။ 

2. သင့်လက်မ နှင့် လက်ညှိုးကို အသုံးပြု၍ နှာခေါင်း၏ နှစ်ဖက်ကို 5 - 10 မိနစ်ကြာ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဖိညှစ်ထားပြီး ပါးစပ်မှတစ်ဆင့် အသက်ရှူပါ။ 

3. နှာခေါင်းတံတား (bridge of the nose) ပေါ်သို့ ရေခဲကပ်ပါ။ ထို့အပြင် ရေခဲတုံးတစ်တုံးကို ပါးစပ်အမိုး (roof of the mouth) နှင့် လျှာဖြင့် ဖိကပ်ထားခြင်းသည် သွေးထွက်ခြင်းကို ရပ်တန့်စေရန် ကူညီနိုင်သည်။ 

4. သွေးသည် လည်ချောင်းထဲသို့ စီးဝင်လာပါက လေကြောင်းပိတ်ဆို့မှု မဖြစ်စေရန် ထွေးထုတ်ပါ။ သွေးထွက်ပမာဏကိုလည်း သတိပြုမှတ်သားထားသင့်သည်။ 

5. ဤအဆင့်များ ပြုလုပ်ပြီးနောက်တိုင် သွေးမရပ်သေးပါက ဆေးရုံသို့ သွားပါ။  

6. မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သွေးထွက်ပမာဏ များပြားပါက 5 - 10 မိနစ် စောင့်မနေဘဲ နှာခေါင်းကို ဆက်လက်ဖိညှစ်ထားရင်း ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း သွားပါ။ သွေးအလွန်များစွာ ဆုံးရှုံးခြင်းက မူးဝေခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း နှင့် သေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ 

Nosebleed ဖြစ်စေသော အဖြစ်များသည့် အကြောင်းရင်းများတွင် allergy နှင့် sinusitis သို့မဟုတ် sinuses ၏ inflammation လည်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် nosebleed သည် အခြားရောဂါများ၏ လက္ခဏာလည်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ထိုအကြောင်းကို နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဆွေးနွေးမည်ဖြစ်သည်။ 

 

 

Reference :

Thonburi Bamrungmuang Hospital What to do in case of a nosebleed (epistaxis)

ArokaGO Providers Thonburi Bamrungmuang Hospital