စူးရှသော နှလုံးကြွက်သား အောက်ဆီဂျင်ချို့တဲ့မှု (acute myocardial ischemia) ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဘာလုပ်ရမလဲ

ပြင်းထန်သော myocardial infarction ဆိုသည်မှာ coronary arteries များ လုံးဝပိတ်ဆို့သွားခြင်းဖြစ်ပြီး နှလုံးကြွက်သား စတင်သေဆုံးလာစေသည်။ လက္ခဏာများသည် ၁၅ မိနစ်ထက် ပိုကြာနိုင်ပြီး အနားယူခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဝါးသောက်ခြင်းဖြင့် သက်သာမလာပါ။ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာပါက နာရီများစွာ စောင့်မနေဘဲ အကူအညီတောင်းပါ၊ အကြောင်းမှာ သွေးမရရှိသော နှလုံးကြွက်သားဆဲလ်များသည် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း သေဆုံးစပြုနိုင်သည်။ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း ခံစားရပြီးနောက် ပထမ ၁ နာရီကို “golden hour” ဟု ခေါ်ပြီး၊ ထိုအချိန်အတွင်း နှလုံးကြွက်သားပျက်စီးမှု လျှော့ချရန်နှင့် အသက်ကယ်ဆယ်ရန် ချက်ချင်း လုပ်ဆောင်သင့်သည်။

သင်သည် heart attack ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါသလား?

ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းသည် “coronary arteries များ တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းလာနေပြီ” ဟူသော သတိပေးလက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၏ သဘောသဘာဝ ပြောင်းလဲလာပါက၊ ဥပမာ ပိုမိုမကြာခဏ ဖြစ်လာခြင်း သို့မဟုတ် အားအင်အနည်းငယ်သာ သုံးရသည့်အချိန်တွင်ပင် ဖြစ်ပေါ်လာပါက acute myocardial infarction ဖြစ်နိုင်သည်။ heart attack ဖြစ်ဖူးသည့် ရာဇဝင် သို့မဟုတ် risk factors များ ရှိပါက heart attack ဖြစ်နိုင်ခြေ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသည်။

“လူအများအပြားသည် နှစ်စဉ် heart attack ဖြစ်ကာ သေဆုံးကြသော်လည်း heart attack လက္ခဏာများနှင့် ဘယ်လိုကူညီရမည်ကို သိရှိထားပါက အမြဲတမ်း သေစေနိုင်သည့် အခြေအနေ မဟုတ်ပါ။”

နှလုံးရောဂါကြောင့် ဖြစ်သော ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၏ လက္ခဏာများမှာ အဘယ်နည်း?

1. ရင်ဘတ်အလယ်ဗဟိုတွင် နာကျင်မှု၊ ဖိနှိပ်ခံရသကဲ့သို့ ခံစားရမှု သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်မှု

2. ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းသည် လည်ပင်း၊ လက်မောင်း သို့မဟုတ် မေးရိုးသို့ ပြန့်နှံ့ခြင်း

3. ခန္ဓာကိုယ်အပေါ်ပိုင်းတွင် အေးမြသကဲ့သို့ခံစားရမှုနှင့်အတူ ချွေးအလွန်ထွက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အသက်ရှုမဝခြင်းနှင့် ပျို့အန်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ခြင်း

4. လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ် သို့မဟုတ် စိတ်ခံစားမှု ရုတ်တရက် ဖိအားများနေစဉ် လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ခြင်း

5. ဤလက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၁ – ၁၀ မိနစ်ခန့် ကြာတတ်သည်

6. ယခင်က မဖြစ်ဖူးသည့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ် အသက်ရှုမဝခြင်း

7. အစာစားပြီးချင်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်လျှင် ပြင်းထန်သော ဝမ်းဗိုက်မသက်မသာခံစားရမှု

heart attack ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူများမှာ မည်သူများလဲ?

1. သွေးတွင်း lipid ပမာဏ မမှန်ကန်သူများနှင့် အဆီများသော အစားအစာများ စားသုံးရန် နှစ်သက်သူများ

2. စီးကရက် အလွန်အကျွံသောက်သူများ

3. သွေးတိုးရှိသူများ

4. ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ

5. အဝလွန်သူများနှင့် ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်သူများ

6. စိတ်ဖိစီးမှု လွယ်ကူစွာ ဖြစ်တတ်ပြီး မကြာခဏ စိတ်ဖိစီးနေသူများ

7. မိသားစုတွင် နှလုံးရောဂါ ရာဇဝင်ရှိသူများ

heart attack စတင်သည့်အချိန်တွင် တစ်မိနစ်တိုင်း အရေးကြီးသည်

1. ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ: heart attack ဖြစ်ပွားပါက အချိန်မဖြုန်းပါနှင့်။ သင့်အနီးအနားရှိသူများကို အသိပေးပါ၊ ထိုသို့လုပ်ခြင်းဖြင့် သင့်အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်သည်။

2. လက္ခဏာများ ပေါ်လာသည့်အခါ သင့်အနီးအနားရှိသူများကို အသိပေးပါ: အနီးအနားရှိသူများက သင့်ကို စောင့်ရှောက်နိုင်ပြီး ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း မည်မျှကြာသည်ကို အချိန်တိုင်းတာနိုင်သည့်အပြင် ယခင်က ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားလျှင် nitroglycerin သောက်ရန် ကူညီနိုင်သည်။

3. အမြန်ဆုံး လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ပါ: ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း ၁၅ မိနစ်ထက် ပိုကြာလျှင် အမြန်ဆုံး ambulance ခေါ်ပါ သို့မဟုတ် တစ်ယောက်ယောက်က သင့်ကို ဆေးရုံသို့ ကားမောင်း၍ ပို့ပေးပါ။ ကိုယ်တိုင် ကားမောင်းသွားခြင်းကို လုံးဝရှောင်ပါ။

4. ဆေးရုံသို့ ရောက်သောအခါ: ပိုမိုမြန်မြန် ရောက်လေလေ ပျက်စီးမှု လျှော့ချနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်း ပိုမြင့်လေလေဖြစ်သည်။ ဆရာဝန်က သင့်ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာစေရန် အကောင်းဆုံးကုသမှုကို ရွေးချယ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

5. သင့်တွင် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းရှိကြောင်း ဆေးရုံဝန်ထမ်းများကို ချက်ချင်း အသိပေးပါ: ဝန်ထမ်းများက ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်းခေါ်ယူပြီး ဆေးဝါးပေးခြင်းနှင့် အခြားကုသမှုများဖြင့် လက္ခဏာများ သက်သာစေရန် စောင့်ရှောက်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းသည် coronary artery disease ကြောင့် မဟုတ်သော်လည်း diagnosis နှင့် treatment ကို ဆက်လက်ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး သက်သာမှုရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။

6. သွေးခဲပျော်စေသော ဆေးဝါး: ဤဆေးဝါး လိုအပ်မလိုကို ဆရာဝန်က ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုဆေးဝါးများတွင် သွေးခဲကို တိုက်ရိုက် ပျော်စေခြင်း သို့မဟုတ် ချေဖျက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်ကို သွေးခဲကို ပုံမှန်ထက် ပိုမြန်စွာ ပျော်စေဖို့ လှုံ့ဆော်ခြင်းကဲ့သို့ အလုပ်လုပ်ပုံများ ရှိသည်။ ဆေးရုံသို့ ပိုမိုမြန်မြန် ရောက်လေလေ ကုသမှု ရလဒ် ပိုကောင်းလေလေဖြစ်သည်။

7. ဆေးရုံတွင် ပြန်လည်သက်သာမှု: နှလုံးကြွက်သား ပျက်စီးမှု မည်မျှရှိသည်ကို သေချာစွာ စစ်ဆေးရန်နှင့် complication များကို စောင့်ကြည့်ရန် အနည်းဆုံး ၂ – ၃ ရက် ဆေးရုံတက်ရမည်ဟု ပြင်ဆင်ထားပါ။ သွေးစစ်ဆေးမှုများ၊ heart electrocardiogram များ၊ treadmill tests သို့မဟုတ် heart ultrasound များ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ စစ်ဆေးမှုရလဒ်များအားလုံးကို ပေါင်းစပ်သုံးသပ်ပြီး ဆရာဝန်က oral medications ဖြင့် ကုသမှုကို မည်သို့ဆက်လုပ်မည်ကို ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် coronary angiograms သို့မဟုတ် balloon angioplasty သို့မဟုတ် coronary artery surgery အတွက် အကြံပြုနိုင်သည်။

- Coronary angiography တွင် coronary arteries အတွင်း ပိတ်ဆို့မှုရှိမရှိ စစ်ဆေးရန် သေးငယ်သော tube တစ်ခုကို ထည့်သွင်းသည်။

- Balloon angioplasty နှင့် stent placement တွင် catheter ကို coronary artery ၏ ကျဉ်းနေသည့် နေရာသို့ သွားရောက်အောင် ညွှန်ကြားပြီး balloon ကို ဖောင်းပေးကာ သွေးကြောကို ကျယ်စေပြီး ထို artery အပိုင်းကို ဖွင့်ထားစေရန် stent တပ်ဆင်သည်။ ဤနည်းလမ်းကို coronary artery bypass surgery အစားထိုးအဖြစ် မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။

- Coronary artery bypass grafting (CABG) တွင် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းမှ vessel တစ်ခုကို အသုံးပြု၍ ပိတ်ဆို့နေသော နေရာကို ကျော်လွှားသည့် သွေးစီးဆင်းမှု လမ်းကြောင်းအသစ်တစ်ခု ဖန်တီးသည်။

- Follow-up care: သင် ပုံမှန်ဘဝ ပြန်လည်အသက်ရှင်နိုင်ရန် ကူညီဖို့ ဆရာဝန်က အိမ်တွင် ပြန်လည်သက်သာစောင့်ရှောက်မှုဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်များကို ပေးမည်ဖြစ်ပြီး အစားအသောက်၊ လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် လက္ခဏာများ ပြန်ဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်သော aspirin သို့မဟုတ် အခြားဆေးဝါးများ အသုံးပြုမှုတို့ ပါဝင်သည်။

ပျော်ရွှင်သောဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန်

heart attack မှ ရှင်သန်ကျော်လွှားရန် သင့်ကိုယ်တိုင်မှ စတင်ကာ မိသားစုဝင်များကို လက္ခဏာများ သိရှိစေခြင်းအထိ အဖွဲ့အစည်းများစွာ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်သည်။ chest pain ခံစားရသည့်အခါ အစီအစဉ်အတိုင်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်၍ လျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ နယ်ပယ်အသီးသီးမှ အထူးကုများ၏ အကူအညီနှင့်အတူ သင့်ကို ပြန်လည်သက်သာစေကာ နေ့စဉ်ဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးမည်ဖြစ်သည်။

 

 

ကိုးကားချက် :

Bangkok Hospital Hat Yai ပြင်းထန်သော myocardial ischemia ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ ဘာလုပ်ရမည်နည်း

<