အဘယ်ကြောင့် အူမကြီးကင်ဆာကို လူငယ်များတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိလာရသနည်း။

မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း colon cancer လူနာများ၏ ပျမ်းမျှအသက်သည် အဆက်မပြတ် လျော့နည်းလာနေသည်ကို တွေ့ရှိရသော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ရှိလာသည်။ အများစုသော ဖြစ်ရပ်များမှာ မိသားစုတွင် colon cancer ရာဇဝင်မရှိဘဲ၊ အဝလွန်ခြင်းမရှိဘဲ၊ အရက်အလွန်အကျွံ မသောက်ဘဲ အသက် 20 ကျော်နှောင်းပိုင်းမှ 30 ကျော်အတွင်း ဖြစ်နေကြသည်။ သို့ရာတွင် လူနေမှုပုံစံအလေ့အထများကို သေချာစွာကြည့်လျှင် လူငယ်မျိုးဆက်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော အပြုအမူအချို့က colon cancer ဖြစ်နိုင်ခြေကို ရေရှည်အတွင်း တဖြည်းဖြည်း မြှင့်တင်နိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။
1. နာတာရှည် ဝမ်းချုပ်နေသော်လည်း ပုံမှန်ဟု ထင်နေခြင်း
လူအများစုသည် နေ့တိုင်း ဝမ်းသွားခြင်း မရှိခြင်း၊ ဝမ်းမာခြင်း၊ ဝမ်းမကုန်စင်ခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ပတ်လျှင် 2–3 ကြိမ်သာ ဝမ်းသွားခြင်းကို ပြဿနာမဟုတ်ဟု သဘောထားတတ်ကြသည်။ အမှန်အားဖြင့် အူအတွင်းတွင် ဝမ်းများ ကြာရှည်စွာ ကျန်နေပါက အူနံရံများသည် အဆိပ်အတောက်များနှင့် ကင်ဆာဖြစ်စေသော အရာများကို ပိုမိုကြာရှည်စွာ ထိတွေ့ရပြီး နာတာရှည်ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေကာ ရေရှည်အတွင်း ဆဲလ် mutation များကိုလည်း သက်ရောက်စေနိုင်သည်။
2. အမျှင်ဓာတ်နည်းစွာ စားသုံးပြီး processed foods များကို ပုံမှန် စားသုံးခြင်း
လူငယ်အများစု၏ အစားအစာပုံစံတွင် snacks, bakeries, sausages, grilled foods, shabu နှင့် ချိုသောအဖျော်ယမကာများ ပါဝင်နေပြီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးများနှင့် whole grains များ စားသုံးမှုမှာ နည်းပါးသည်။
Fiber သည် ဝမ်းပမာဏကို တိုးစေခြင်း၊ အူလှုပ်ရှားမှုကို လှုံ့ဆော်ခြင်းနှင့် ကင်ဆာဖြစ်စေသော အရာများ အူနံရံနှင့် ထိတွေ့နေချိန်ကို လျှော့ချရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် processed meats နှင့် အချို့ processed foods များတွင် သုတေသနလေ့လာမှုများအရ colon cancer ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်မှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်သော အရာများ ပါဝင်နေသည်။
3. အထိုင်များသော လူနေမှုပုံစံကို ကျင့်သုံးပြီး လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးခြင်း
အလုပ်ခွင်တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်နေခြင်း၊ တစ်နေ့လျှင် နာရီများစွာ screen အသုံးပြုခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်ခြင်းတို့ကြောင့် အူကျုံ့လှုပ်ရှားမှုများ လျော့နည်းလာပြီး ဝမ်းထုတ်ခြင်းနှေးကွေးကာ နာတာရှည် ဝမ်းချုပ်ခြင်း ဖြစ်စေသည်။
သုတေသနများအရ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းသူများသည် ပုံမှန်ကိုယ်လှုပ်ရှားသူများထက် colon cancer ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမြင့်ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။ လှုပ်ရှားမှုသည် အူလုပ်ငန်းကို လှုံ့ဆော်ရာတွင် ကူညီပေးပြီး အစာချေစနစ်အတွင်းရှိ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုလည်း အားကောင်းစေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
4. ဝမ်းသွားချင်သော်လည်း အလေ့အထအရ ထိန်းထားခြင်း
လူအများစုသည် ဝမ်းသွားချင်သည့် သဘောခံစားရသော်လည်း အဆင်မပြေခြင်း သို့မဟုတ် အလုပ်များနေခြင်းကြောင့် ထိန်းထားတတ်ကြသည်။ ဤအပြုအမူသည် အူစနစ်၏ rhythm ကို ပျက်စီးစေသည်။ မကြာခဏ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်လာပါက "slow transit colon" ဟု ခေါ်သော အခြေအနေသို့ ဦးတည်နိုင်ပြီး ဝမ်းမာခြင်း၊ ဝမ်းကြာရှည်စွာ ကျန်ရှိနေခြင်းနှင့် ရေရှည်အတွင်း အူနံရံများကို ပိုမိုအနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
5. လူငယ်ဖြစ်လျှင် screening မလိုအပ်ဟု မှားယွင်းစွာ နားလည်ခြင်း
“အသက်ငယ်သေးလို့ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မရှိ” ဟူသော အများတွေ့ရသည့် မှားယွင်းထင်မြင်ချက်ကြောင့် လူအများစုသည် အောက်ပါ သတိပေးလက္ခဏာများကို လျစ်လျူရှုတတ်ကြသည်-
- သွေးပါဝမ်း
- ဝမ်းချုပ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်း အလှည့်ကျ ဖြစ်ခြင်း
- အကြောင်းမသိ ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျခြင်း
- အလွယ်တကူ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
- နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းခြင်း
ဤလက္ခဏာများကို လျစ်လျူရှုခြင်းကြောင့် colon cancer ကို နောက်ကျသော အဆင့်တွင်မှ တွေ့ရှိရတတ်သည်။ သို့သော် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် တွေ့ရှိပါက ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားသည်။
အူလမ်းကြောင်းကို ထိရောက်စွာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေပြီး ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် နည်းလမ်းများ
အူလမ်းကြောင်းသည် သင့်တော်စွာနှင့် တသမတ်တည်း စောင့်ရှောက်ပေးပါက ကောင်းမွန်စွာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်သော အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး အောက်ပါ အဓိကမူ 4 ချက်မှ စတင်နိုင်သည်
- အစားအစာတိုင်းတွင် fiber ကို တိုးမြှင့်ပါ
အရောင်စုံ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ whole grains များ၊ nuts များနှင့် အမျှင်ဓာတ်မြင့်မားသော သစ်သီးများကို ရွေးချယ်ပါ။ Fiber သည် ဝမ်းပမာဏကို တိုးစေခြင်း၊ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများ စုပုံနေသည့် ကြာချိန်ကို လျှော့ချခြင်းနှင့် ကင်ဆာဖြစ်စေသော အရာများနှင့် အူနံရံ ထိတွေ့မှုကို အနည်းဆုံး လျှော့ချပေးသည်
- အကျိုးပြု microbe များကို ဖြည့်တင်းပါ
သဘာဝအရသာရှိသော yogurt, kimchi သို့မဟုတ် သကြားမထည့်ထားသော fermented foods များ စားသုံးခြင်းက gut microbes များ၏ မျှတမှုကို ထိန်းညှိပေးပြီး နာတာရှည်ရောင်ရမ်းခြင်းကို လျှော့ချရာတွင်နှင့် ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်
- နေ့စဉ် ကိုယ်လှုပ်ရှားပါ
နေ့စဉ် 20 - 30 မိနစ်ခန့် အမြန်လျှောက်ခြင်းမျှပင် အူလုပ်ငန်းကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို လျှော့ချပေးကာ ဝမ်းထုတ်စနစ်ကို ပိုမိုစည်းချက်ကျကျ လုပ်ဆောင်စေသည်
- အချိန်မီ ဝမ်းသွားခြင်းကို လေ့ကျင့်ပြီး ထိန်းမထားပါနှင့်
အထူးသဖြင့် နံနက်အိပ်ယာထပြီးနောက် သို့မဟုတ် အစာစားပြီးနောက်ကဲ့သို့ အချိန်မှန်မှန် အိမ်သာသွားခြင်းသည် ဝမ်းထုတ်စနစ်ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်လာအောင် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်သည်
အကျဉ်းချုပ်
Colon cancer သည် ယခုအခါ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ ရောဂါတစ်ခုသာ မဟုတ်တော့ပါ။ အစားအစာစားခြင်း၊ ဝမ်းသွားခြင်း၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်နေခြင်းနှင့် သတိပေးလက္ခဏာများကို လျစ်လျူရှုခြင်းကဲ့သို့ နေ့စဉ် ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်ဆောင်နေသည့် အလေ့အထငယ်များသည် သိမ့်သိမ့်လေးပင် ရှိပြီးသား အန္တရာယ်ကို စုစည်းတိုးပွားစေသည်။
ယနေ့မှစ၍ fiber ကို တိုးမြှင့်စားသုံးခြင်း၊ ကိုယ်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများကို မလျစ်လျူရှုခြင်းတို့ဖြင့် အူလမ်းကြောင်းကို စတင်စောင့်ရှောက်ပါက colon cancer ၏ ရေရှည်အန္တရာယ်ကို အမှန်တကယ် လျှော့ချနိုင်သည်။</
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

အိပ်စက်ခြင်း၏ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အရေးပါမှု- စနစ်ကျန်းမာရေးနှင့် ရောဂါဖြစ်ပေါ်မှု ယန္တရားအပေါ် သက်ရောက်မှုများ။
အိပ်စက်ခြင်းသည် ဇီဝဗေဒအခြေခံကျသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်း ဟန်ချက်ညီမှု (physiological homeostasis) ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းသည် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ဉာဏ်စွမ်းမှုလုပ်ငန်းများ၊ ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ ထိန်းချုပ်မှု၊ ခုခံကာကွယ်မှုဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆဲလ်အဆင့် ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း အပါအဝင် စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ချက်များစွာနှင့် အနီးကပ် ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။ အိပ်စက်ခြင်း၏ အကြမ်းဖျဉ်းပုံစံ (sleep architecture) ကို အဓိကအားဖြင့် အဆင့်နှစ်မျိုးဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ ယင်းတို့မှာ Non-Rapid Eye Movement (NREM) ဖြစ်ပြီး ကိုယ်လက်ပိုင်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်ရေးနှင့် တစ်ရှူးပြုပြင်ရေးအတွက် အရေးပါသည့်အဆင့်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားတစ်မျိုးမှာ Rapid Eye Movement (REM) ဖြစ်ပြီး မှတ်ဉာဏ်စုစည်းခြင်းနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ထိန်းညှိခြင်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။

သင့်၏ အချိန်မရွေးတည်တံ့သော ကျန်းမာရေးဆီသို့ ကိုယ်ပိုင်လမ်းကြောင်း — Why Medical Wellness by Hertitude Clinic
လူတစ်ဦးအတွက် အလွန်ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဖြစ်သော စကားပြောဆိုမှုအချို့သည် ဆရာဝန်၏ အခန်းတွင် ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။ ဇီဝအသက်၊ မိသားစုရောဂါရာဇဝင်၊ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ၊ စွမ်းအင်၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ အရေပြား သို့မဟုတ် ဆံပင်တို့နှင့် ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးမှုတစ်ခုသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဆင့်တွင်သာ ရှိသည်ဟု ဆိုရန် ခက်ခဲသည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ပိုင်အင်္ဂါရပ်၊ အလုပ်၊ ဆက်ဆံရေးများနှင့် အနာဂတ် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း မည်သို့နေထိုင်လိုသည်ဆိုသည့် မျှော်လင့်ချက်တို့ကို ထိတွေ့စေပါသည်။

Exosomes ဆိုတာဘာလဲ။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှာ သူတို့ဘာလုပ်ပေးသလဲ။
အရေပြားပေါ်က သေးငယ်တဲ့ ဖြတ်ရာတွေက ဘာကြောင့် ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပျောက်ကင်းသွားတာလဲ။ ဒဏ်ရာဖြစ်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တွေက ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းကို ဘယ်နေရာကနေ စတင်ရမလဲဆိုတာကို ဘယ်လိုသိကြတာလဲ။