ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကလေးဘဝနှင့် ဆယ်ကျော်သက် အဝလွန်ခြင်းဆိုင်ရာ ပထမဆုံး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များကို WHO ထုတ်ပြန်၊ ကိစ္စများမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် လူ ၁၇၀ သန်းအထိ ရောက်ရှိလာ

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) သည် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် အဝလွန်ခြင်းကို စီမံခန့်ခွဲရန် ပထမဆုံး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များကို ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး၊ ယခုအချိန်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူငယ် ခန့်မှန်း 170 million ဦးကို သက်ရောက်နေသော တိုးပွားလာသည့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး စိန်ခေါ်မှုကို တုံ့ပြန်လိုက်သည်။ 1990 ခုနှစ်မှစ၍ ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအကြား အဝလွန်မှု ပျံ့နှံ့မှုသည် လေးဆတိုးလာခဲ့သဖြင့် WHO သည် ပိုမိုခိုင်မာသည့် ကျန်းမာရေးစနစ်များ၊ အထောက်အထားအခြေပြု ကုသမှုနှင့် ရေရှည်ထောက်ခံမှုတို့ကို တောင်းဆိုနေပြီး၊ ပထမအဆင့် ဝင်ရောက်ကုသမှုများအဖြစ် ဆေးဝါး သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသမှုထက် ကျန်းမာသော အစားအသောက်၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ အပြုအမူပြောင်းလဲမှုနှင့် စိတ်ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို ဦးစားပေးရန် အလေးပေးထားသည်။

လမ်းညွှန်ချက်အသစ်များသည် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီအောင် ချိန်ညှိထားသည့် အချိန်မီ၊ ထိရောက်ပြီး လူပုဂ္ဂိုလ်ဗဟိုပြု အဝလွန်ခြင်းဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှုကို အစိုးရများ၊ ကျန်းမာရေးပညာရှင်များနှင့် ကျန်းမာရေးစနစ်များက ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန် မူဘောင်တစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ပေးထားသည်။

WHO က ကလေးဘဝ အဝလွန်ခြင်းသည် ကိုယ်အလေးချိန်၏ ကိစ္စတစ်ခုတည်း မဟုတ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားသည်။ ၎င်းသည် နာတာရှည်၊ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်သော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး၊ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကောင်းမွန်မှု၊ ပညာရေး အတွေ့အကြုံများနှင့် ဘဝအရည်အသွေးတို့ကို သက်ရောက်စေနိုင်ကာ အရွယ်ရောက်သည့်အထိ ဆက်လက်သက်ရောက်မှုများ ရှိနိုင်သည်။

1990 ခုနှစ်မှစ၍ ကလေးဘဝ အဝလွန်မှု လေးဆတိုးလာခဲ့သည်

WHO ၏အဆိုအရ 2024 ခုနှစ်တွင် အသက် 5 - 19 နှစ်အရွယ် ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက် ခန့်မှန်း 170 million ဦးသည် အဝလွန်ခြင်းဖြင့် နေထိုင်နေကြပြီး၊ ယင်းအထဲတွင် အသက် 5 - 9 နှစ်အရွယ် ကလေး 70 million ဦးနှင့် အသက် 10 - 19 နှစ်အရွယ် ဆယ်ကျော်သက် 100 million ဦး ပါဝင်သည်။

ဤအသက်အုပ်စုတွင် အဝလွန်မှု ပျံ့နှံ့မှုသည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်သုံးခုအတွင်း လေးဆတိုးလာခဲ့ပြီး 1990 ခုနှစ်တွင် 2% မှ 2024 ခုနှစ်တွင် 8% သို့ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

ဤကိန်းဂဏန်းများသည် ကလေးဘဝ အဝလွန်မှု၏ တိုးလာနေသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ကျန်းမာရေးစနစ်များအပေါ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ထင်ဟပ်ပြသနေသည်။

အဝလွန်ခြင်းသည် အသက်ငယ်ငယ်ကတည်းက စတင်၍ ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် type 2 diabetes နှင့် cardiovascular disease ကဲ့သို့သော noncommunicable diseases (NCDs) များ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ တိုးမြင့်စေနိုင်သည်။

ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအပြင် အဝလွန်ခြင်းဖြင့် နေထိုင်နေသော ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များသည် ကိုယ်အလေးချိန်နှင့်ဆိုင်သော stigma, discrimination နှင့် bullying များကို ကြုံတွေ့ရနိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ self-esteem, social relationships နှင့် mental health တို့ကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

WHO သည် အဝလွန်ခြင်းကို ကာလတို ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချနည်းများထက် သင့်တော်သော စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ဆက်လက်စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ပေးသော ပတ်ဝန်းကျင်များ လိုအပ်သည့် နာတာရှည်အခြေအနေတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

WHO က ကုသမှု၏ အခြေခံအဖြစ် နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် အပြုအမူဆိုင်ရာ ဝင်ရောက်ကုသမှုများကို အကြံပြုသည်

လမ်းညွှန်ချက်အသစ်များ၏ အဓိကအကြံပြုချက်တစ်ခုမှာ ကလေးဘဝနှင့် ဆယ်ကျော်သက် အဝလွန်ခြင်း စီမံခန့်ခွဲမှုကို ကျယ်ပြန့်သော နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် အပြုအမူဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့မှုများဖြင့် စတင်သင့်ကြောင်း ဖြစ်သည်။

WHO သည် ကျန်းမာသော အာဟာရဓာတ်ပြည့်ဝသော အစားအသောက်အလေ့အထများ၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော အပြုအမူပြောင်းလဲမှုများကို အာရုံစိုက်သည့် စနစ်တကျ ဝင်ရောက်ကုသမှုများကို အခိုင်အမာ အကြံပြုသည်။

ဤဝင်ရောက်ကုသမှုများကို တစ်ဦးချင်းအနေဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ချဉ်းကပ်မှုအမျိုးမျိုးကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် multimodal program တစ်ခုမှတဆင့်ဖြစ်စေ ပံ့ပိုးနိုင်သည်။

ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအား ပိုမိုကျန်းမာသော နေ့စဉ်ရိုးရာများ ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ကူညီပေးပြီး ၎င်းတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှု၊ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ရေရှည်ကောင်းမွန်မှုတို့ကို ထောက်ပံ့ပေးရန် ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် WHO သည် သင့်တော်သော မိဘ သို့မဟုတ် ပြုစုစောင့်ရှောက်သူ ကြီးကြပ်မှုဖြင့် အသုံးပြုပါက digital health interventions များကို conditionally recommend ပြုလုပ်သည်။

Digital tools များသည် ပညာပေးခြင်း၊ အပြုအမူ စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဆက်လက်ချိတ်ဆက်မှုကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်သော်လည်း၊ ကျယ်ပြန့်ပြီး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် စောင့်ရှောက်မှုကို အစားထိုးမည့်အစား ဖြည့်စွက်ပေးရန်သာ ဖြစ်သင့်သည်။

WHO သည် အသက် 10 နှစ်အောက် ကလေးများအတွက် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချဆေးများ သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသမှုကို အကြံမပြု

လမ်းညွှန်ချက်များသည် အသက်အရွယ်၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များအရ ကုသမှုချဉ်းကပ်မှုများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။

အသက် 0 - 9 နှစ်အရွယ် ကလေးများအတွက် WHO သည် pharmacological treatment, bariatric surgery သို့မဟုတ် weight-loss devices များကို အကြံမပြုပါ။

အစားထိုးအနေဖြင့် စောင့်ရှောက်မှုသည် အသက်အရွယ်နှင့်ကိုက်ညီသော အပြုအမူဆိုင်ရာ ဝင်ရောက်ကုသမှုများ၊ မိသားစုပါဝင်မှုနှင့် ကျန်းမာသော ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို အားပေးသည့် ထောက်ပံ့ပေးသော ပတ်ဝန်းကျင်များကို ဦးစားပေးသင့်သည်။

အသက် 10 - 19 နှစ်အရွယ် ဆယ်ကျော်သက်များအတွက်၊ ကြီးကြပ်ထားသော multimodal lifestyle program တစ်ခုက လိုချင်သော ရလဒ်များ မရရှိသည့် အချို့အခြေအနေများတွင် ခွင့်ပြုထားသော အဝလွန်ခြင်းဆိုင်ရာ ဆေးဝါးများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။

ပြင်းထန်သော အဝလွန်ခြင်းရှိသော ဆယ်ကျော်သက်များအတွက်လည်း bariatric surgery ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သော်လည်း၊ တင်းကြပ်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေများအောက်တွင်သာ ဖြစ်ရမည်။

ဤကဲ့သို့သော ဝင်ရောက်ကုသမှုများအတွက် သေချာသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှု၊ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် အန္တရာယ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုနှင့် သင့်လျော်သော အထူးကု ကြီးကြပ်မှု လိုအပ်သည်။

WHO ၏ အကြံပြုချက်များသည် medication နှင့် surgery များသည် အဝလွန်ခြင်းဖြင့် နေထိုင်နေသော လူငယ်အားလုံးအတွက် ပုံမှန်ကုသမှု မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။

WHO: ထိရောက်သော အဝလွန်ခြင်း စောင့်ရှောက်မှုသည် ကျယ်ပြန့်သော ထောက်ပံ့မှုနှင့် စတင်သည်

WHO ၏ Nutrition and Food Safety ဌာနညွှန်ကြားရေးမှူး Dr. Luz María De Regil က ကလေးဘဝနှင့် ဆယ်ကျော်သက် အဝလွန်ခြင်း စောင့်ရှောက်မှု၏ အခြေခံသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ဆိုင်ရာ ဝင်ရောက်ကုသမှုများကို အဓိကအားကိုးခြင်းထက် ကျယ်ပြန့်သော ထောက်ပံ့မှု ပေးခြင်းတွင် ရှိကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

WHO သည် လူငယ်များအား အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာများ ရရှိနိုင်ရန်၊ ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်နိုင်ရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော အပြုအမူပြောင်းလဲမှုများကို လက်ခံကျင့်သုံးနိုင်ရန် အခွင့်ပေးသည့် ကျန်းမာရေးစနစ်များကို ထောက်ခံအားပေးသည်။

ထို့အပြင် အရည်အသွေးမြင့် အဝလွန်ခြင်း စောင့်ရှောက်မှုကို အသက်ငယ်ငယ်ကတည်းကပင် ရရှိနိုင်စေရန် သေချာစေခြင်း၏ အရေးပါမှုကိုလည်း အဖွဲ့အစည်းက အလေးထားပြောကြားထားသည်။

ကာကွယ်ရေးနှင့် ကုသရေး ဝန်ဆောင်မှုများကို အားကောင်းစေခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးစနစ်များသည် အဝလွန်ခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ရောဂါများ၏ ရေရှည်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို လျှော့ချရင်း ကျန်းမာသော ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ကလေးဘဝ အဝလွန်ခြင်းသည် စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ဖွယ်ကိစ္စတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်

စိတ်ကျန်းမာရေးသည် လမ်းညွှန်ချက်အသစ်များ၏ အဓိကအာရုံစိုက်ရာ မဟုတ်သော်လည်း WHO သည် ကျယ်ပြန့်သော အဝလွန်ခြင်း စောင့်ရှောက်မှုတွင် ၎င်း၏ အရေးပါမှုကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။

အဝလွန်ခြင်းဖြင့် နေထိုင်နေသော ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များသည် anxiety, depression, low self-esteem နှင့် emotional difficulties များကို ကြုံတွေ့ရနိုင်သည်။

ကိုယ်အလေးချိန်နှင့်ဆိုင်သော stigma, discrimination နှင့် bullying များသည် psychological well being ကို ထပ်မံထိခိုက်စေနိုင်ပြီး လူမှုရေးအရ နုတ်ထွက်သွားခြင်းကိုလည်း အားပေးနိုင်သည်။

စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများသည် eating behaviors, physical activity နှင့် ကုသမှုတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုတို့အပေါ်လည်း သက်ရောက်နိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် WHO သည် ကျန်းမာရေးပညာရှင်များအား အဝလွန်ခြင်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများကို အတူတကွ ဖော်ထုတ်၍ ဖြေရှင်းရန်၊ အားလုံးပါဝင်သော၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်နှင့်ကိုက်ညီသော နှင့် မိသားစုပါဝင်သည့် ချဉ်းကပ်မှုများကို အသုံးပြုရန် တိုက်တွန်းသည်။

ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချခြင်းကိုသာ အထူးအာရုံစိုက်မည့်အစား ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုပေးသူများသည် ကလေးတစ်ဦးချင်း၏ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ကောင်းမွန်မှု၊ လူမှုရေးအခြေအနေများနှင့် တစ်ဦးချင်းလိုအပ်ချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။

အဝလွန်ခြင်း ကုသမှုသည် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချမှုတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ကျန်းမာရေးကို အာရုံစိုက်သင့်သည်

WHO ၏ လမ်းညွှန်ချက်များ၏ နောက်ထပ်အရေးကြီးသော အခြေခံမူတစ်ခုမှာ အောင်မြင်သော အဝလွန်ခြင်း စီမံခန့်ခွဲမှုကို ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျမှုတစ်ခုတည်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ကျန်းမာရေးနှင့် ကောင်းမွန်မှု အလုံးစုံ တိုးတက်မှုများဖြင့် တိုင်းတာသင့်ကြောင်း ဖြစ်သည်။

စောင့်ရှောက်မှုသည် ကျန်းမာသော ဖွံ့ဖြိုးမှု၊ နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း၊ စိတ်ခံနိုင်ရည်နှင့် ဘဝအရည်အသွေးကို ထောက်ပံ့ပေးသင့်သည်။

WHO သည် ကလေးတစ်ဦးချင်းစီ၏ အသက်အရွယ်၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေနှင့် မိသားစု ပတ်ဝန်းကျင်တို့နှင့် ကိုက်ညီအောင် ချိန်ညှိထားသော ကုသမှုအစီအစဉ်များဖြင့် person centered approach ကို အကြံပြုထားသည်။

အဝလွန်ခြင်းသည် ဆက်လက်စီမံခန့်ခွဲမှု လိုအပ်နိုင်သည့် နာတာရှည် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ရေရှည် follow up နှင့် care continuity တို့လည်း မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။

ဤချဉ်းကပ်မှု၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကျန်းမာရေးစနစ်များကို သီးခြား၊ ကာလတို ဝင်ရောက်ကုသမှုများမှ ကလေးဘဝနှင့် ဆယ်ကျော်သက်ကာလတစ်လျှောက် ညှိနှိုင်းပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော စောင့်ရှောက်မှုဆီသို့ ပြောင်းလဲစေရန် ဖြစ်သည်။

WHO က ကလေးဘဝ အဝလွန်မှုကို ဖြေရှင်းရန် ပိုမိုခိုင်မာသော ပြည်သူ့မူဝါဒများကို တောင်းဆို

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှုတစ်ခုတည်းဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကလေးဘဝ အဝလွန်မှု တိုးမြင့်လာမှုကို ပြန်လည်မလှည့်နိုင်ကြောင်း WHO က သတိပေးထားသည်။

ထိရောက်သော ကာကွယ်ရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာများနှင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု အခွင့်အလမ်းများကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာနှင့် တတ်နိုင်စွာ ရရှိနိုင်စေမည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မူဝါဒများ လိုအပ်သည်။

အဖွဲ့အစည်းသည် ပညာရေး၊ မြို့ပြစီမံကိန်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လူမှုကာကွယ်ရေးတို့အကြား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့်အတူ စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများကို ဆက်လက်ထောက်ခံအားပေးနေသည်။

ကျောင်းများ၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုပေးသူများနှင့် အစိုးရများအားလုံးသည် ပိုမိုကျန်းမာသော နေထိုင်မှုပုံစံများကို ထောက်ပံ့ပေးသော ပတ်ဝန်းကျင်များ ဖန်တီးရာတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍများ ရှိသည်။

ဤပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ချဉ်းကပ်မှုသည် ကလေးများ၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အပြုအမူများသည် ကိုယ်ပိုင်နှင့် မိသားစုရွေးချယ်မှုများသာမက အစားအစာပတ်ဝန်းကျင်များ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ လူမှုအခြေအနေများနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ရရှိနိုင်မှုတို့၏ သက်ရောက်မှုကိုလည်း ခံရကြောင်း အသိအမှတ်ပြုသည်။

WHO သည် ဤဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများကို ဖြေရှင်းခြင်းသည် လူဦးရေကျန်းမာရေးတွင် ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးတက်မှုများ ရရှိရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးထားသည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဝလွန်ရောဂါ ပြန့်ပွားမှုကို ကိုင်တွယ်ရန် ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ချဉ်းကပ်မှု

ကလေးဘဝနှင့် ဆယ်ကျော်သက် အဝလွန်ခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်အသစ်များသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဝလွန်ရောဂါ ပြန့်ပွားမှုကို ဖြေရှင်းရန် WHO ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မဟာဗ