ဘိုင်ပိုလား ငြင်းစဲမှု: ဒါက မင်းဘာလဲ?
အဖြစ်အပျက်စိတ်အနေအထား ပြောတတ်သောရောဂါ (Bipolar Disorder) ဆိုတာဘာလဲ?
Bipolar disorder သည် စိတ်ပျက်စရာနှင့် စိတ်မြန်လွန်းသော အခြေအနေများ အလှည့်အပြောင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စိတ်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်-
๐ မနီယာ (Mania) (စိတ်မြန်အနေအထား) − စွမ်းအင်အထူးမြင့်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ တက်ကြွမှု၊ ငြောက်နစ္နာမှုဖြစ်လာခြင်း
๐ အငြင်းပျက်ခြင်း (Depression) (စိတ်ကျအနေအထား) − ဝမ်းနည်းခြင်း၊ စိတ်ဝင်စားမှုပျောက်ကွယ်ခြင်း၊ စွမ်းအင်လျော့နည်းသွားခြင်း
Bipolar Disorder ၏ ရောဂါလက္ခဏာများ
၁။ မနီယာကြောင့်ဖြစ်သော သက်တံ့မြင့်အနေအထား (Manic Episode)
အထွေထွေသိသာသောလက္ခဏာများမှာ-
๐ တင်စားမှုအလွန်များခြင်း ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ကိုကိုယ့်အရေးကြီးစွာခံစားခြင်း
๐ အိပ်စက်ရန် လိုအပ်ချက်နည်းခြင်း
๐ အထက်တန်ဖိုး ယဉ်ကျေးမှု့မရှိဖြစ်၍ ဆက်တိုက်ပြောဆိုခြင်း ဒါမှမဟုတ် ပုံမှန်ထက် ပြောလိုသေးခြင်း
๐ စိတ်တွေးအမြန်ဖြစ်နေခြင်း
๐ လွယ်လွယ်ကူကူ စိတ်လှုပ်ရှားလွယ်ခြင်း
๐ လှုပ်ရှားမှုတိုးလာခြင်း (အလုပ်၊ လူမှုရေး၊ လိင်ပိုင်း)
๐ အန္တရာယ်များသည့် အပြုအမူများ (ထုတ်ကုန်အလွန်ကုန်ကျစွာ ဝယ်ယူခြင်း၊ အမြန်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်များ)
၂။ ဝမ်းနည်းပျက်စိတ်ဖြစ်သည့် အပျက်အနေအထား (Depressive Episode)
အထွေထွေသိသာသောလက္ခဏာများမှာ-
๐ အမြဲတမ်း ဝမ်းနည်းခြင်း သို့မဟုတ် တာဝန်မဲ့ခြင်း အထင်အမြင်ရှိခြင်း
๐ လှုပ်ရှားမှုအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုလျော့နည်းခြင်း
๐ အစာစားနိုင်မှု ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန် ပြောင်းလဲခြင်း
๐ အိပ်မပျော်ရောဂါ (Insomnia) ဒါမှမဟုတ် အလွန်အမင်းအိပ်စက်ခြင်း
๐ ခန္ဓာကိုယ်ပျင်းမြင်းခြင်း သို့မဟုတ် စွမ်းအင်နည်းခြင်း
๐ တာဝန်ခံမှုမရှိသည်ဟု ခံစားခြင်း သို့မဟုတ် အထင်အမြင်နည်းလာခြင်း
๐ ဉာဏ်စူးစိုက်မှုနည်းလာခြင်း
๐ သေချင်စိတ်ရှိခြင်း သို့မဟုတ် သတ်မိစိတ်ရှိခြင်း
Bipolar Disorder ဖြစ်ပွားစေသည့်အကြောင်းရင်းများ
Bipolar disorder သည် အကြောင်းအရင်းများ များစွာကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်-
๐ မျိုးရိုး (မိသားစုပညာအနက်ရှိပါက အန္တရာယ်ပိုမိုသည်)
๐ ဦးနှောက်ဓာတုဗေဒ မညီမျှမှု (နယူရိုးထက်စ်မီတာများ)
๐ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ
๐ ပတ်ဝန်းကျင်ဆက်စပ်မှုများ (ကလေးဘဝ အတွေ့အကြုံများ)
๐ ရေရှည်စိတ်ဖိစီးမှု
๐ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါများ (သိုင်းရွိုက်ရောဂါများ)
๐ မူးယစ်အတ္တရိယကုန်များသုံးစွဲမှု (အရက်၊ ဆေး)
Bipolar Disorder အတွက် ကုသမှု
ကုသမှုကို စိတ်ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်ကြီးကြပ်မှုဖြင့် လိုအပ်သကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။ ပုံမှန်ပါဝင်သောကုသမှုများမှာ-
၁။ ဆေးဝါးကုသမှု
๐ စိတ်မြန်/အပျက်ညှိထိန်းဆေးများ (Mood stabilizers)
๐ ဝမ်းနည်းပျက်စိတ်ဆေးများ (Antidepressants)
๐ စိတ်ပျက်အာရုံနှစ်ယှဉ်တည်းဆေးများ (Antipsychotics)
၂။ မိမိစိတ်နှင့်စကားပြောဆေးကြောခြင်း (Psychotherapy)
๐ စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းဖွံ့ဖြိုးခြင်း
๐ အသွင်အပြင်ပြုပြင်ရေး စိတ်ပညာကုသမှု
๐ စိတ်ခံစားချက် ထိန်းသိမ်းနိုင်မှုရရှိလာစေခြင်း
အသုံးပြုသူနှင့် လူနာတို့အတွက် ကိုယ်တို့အယုံအကိုင် ထိန်းသိမ်းခြင်း
๐ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်လိုက်နာရန် တိကျစွာလိုက်နာပါ
๐ ဆေးဝါးပုံမှန်သောက်စွဲပါ
๐ လုံလောက်စွာအိပ်ရန် ကြိုးစားပါ
๐ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ပါ
๐ အာဟာရညီမွမ်းမွမ်းစားပါ
๐ အရက်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးများ ရှောင်ကြဉ်ပါ
๐ စိတ်ထားပြောင်းလဲမှုကို ပြန်လည်စစ်ဆေးပါ
๐ လက္ခဏာများ ပေါ်ထွက်လာပါက အလျင်မြန်ဆုံး ဆေးဝန်ထံ ဆက်သွယ်ပါ
မိသားစုနှင့် မိတ်ဆွေများက ဘယ်လို အထောက်အပံ့ပေးနိုင်သလဲ?
๐ စိတ်ဖြစ်ပျက်ပြောင်းလဲမှုများသည် ရောဂါအကြောင်းဖြစ်ကြောင်း နားလည်ပါ
๐ ဆေးကုသမှုကို မလွဲမသွေလိုက်နာစေရန် အထောက်အပံ့ပေးပါ
๐ စောင့်ကြည့်/လေ့လာခြင်းဖြင့် သတိပေးလက္ခဏာများကို ကြိုတင်သိရှိပါ
๐ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကူညီမှုပေးရန် အားပေးပါ
๐ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့ပေးပါ
Bipolar Disorder ကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်သလား?
Bipolar disorder ကို အပြည့်အဝ ကာကွယ်နိုင်မည် မဟုတ်သော်လည်း အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် ကုတင်ရောဂါ ဖြစ်စေနိုင်သောအန္တရာယ်ကို လျှော့ချနိုင်သည်-
๐ စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိထိရောက်ရောက် ခန့်မှန်စွာ ဖြေရှင်းပါ
๐ ကျန်းမာသည့်နေထိုင်မှုပုံစံ ဆောင်ရွက်ပါ
๐ မူးယစ်အသုံးအဆောင်များကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
๐ စောင့်ရှောက်မှုနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး အထောက်အပံ့ကို စောင့်ကြည့်ပါ
ဘယ်အချိန် ဆရာဝန်ကို သွားရမလဲ?
အောက်ပါလက္ခဏာတွေ့ရှိပါက မိမိသို့မဟုတ် နီးစပ်သူတစ်ဦးအတွက်-
๐ စိတ်အခြေအနေ အလွန်ပြောင်းလဲခြင်း
๐ နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် သက်ရောက်တဲ့ အပြုအမူပြောင်းလဲမှုများ
๐ ဝမ်းနည်းပျက်စိတ် (depression) သို့မဟုတ် မနီယာ (mania) ၏ လက္ခဏာများ
နိဂုံးချုပ်
Bipolar disorder သည် တကယ်တည်ရှိပြီး ထိန်းချုပ်နိုင်သော စိတ်ပျက်အခြေအနေတစ်မျိုးပါ။ စောင့်ရှောက်မှုစောင့်ကြည့်မှု၊ မွန်မြတ်သောကုသမှုနှင့် အထောက်အပံ့အကောင်းဖြင့် လူနာများသည် တည်ငြိမ်ပြီး တန်ဖိုးရှိသောဘဝကို ရပ်တည်နိုင်ပါသည်။
ရင်းမြစ် : PHAYATHAI 3 Hospital
** “ArokaGO Content Team” မှဘာသာပြန်နှင့် စုပေါင်းရေးသားပါသည်”
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။
ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဆေးကုသမှုနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ခရီးသွားများအတွက် အကောင်းဆုံး ဟိုတယ်
ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်အပန်းဖြေ ခရီးသွားခြင်း၊ ပြန်လည်သက်သာရေး နေထိုင်မှုများ၊ နှင့် ကျန်းမာရေးကို အဓိကထားသော အားလပ်ရက်ခရီးစဉ်များအတွက် အလွန်ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ခရီးစဉ်ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာမှ ခရီးသွားများအတွက် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အကောင်းဆုံး ဟိုတယ်ကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ဇိမ်ခံမှု သို့မဟုတ် တည်နေရာသာမက၊ သက်သောင့်သက်သာရှိမှု၊ လျှို့ဝှက်မှု၊ ဝင်ရောက်အသုံးပြုနိုင်မှု၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ၊ နှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ခရီးစဉ်ကို ချောမွေ့စွာ ပံ့ပိုးပေးနိုင်မှုတို့နှင့်လည်း သက်ဆိုင်ပါသည်။
"မင်ကီးပောက်စ်" သည် လတ်တလောတွင် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ပြန့်ပွားနေသည် - ထိုင်းနိုင်ငံ့ ရှေးဟောင်းဆေးပညာ ရှု့မြင်ချက်မှ
ယနေ့၏လောကထဲတွင်၊ ချင်ပေါ်တက်လာသော ရောဂါအသစ်များနှင့် ပြန်လည်ပေါ်လာသည့် ကူးစက်ရောဂါများ (ဥပမာ - မျောက်ပေါက်ရောဂါ) များ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် ရောဂါများကို မျိုးစုံမျက်နှာသာ များဖြင့် နားလည်ခြင်းသည် စုံလင်သောတုံ့ပြန်မှုအတွက် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သည်။ ဗဟုသုတဦးတည်သည့် ကာလနေသည့္ ဟောဇာတိုင်များစွာသော ထိုင်းရိုးရာဆေးပညာစာအုပ်များတွင် “ဗိုင်းရပ်စ်” အကြောင်းကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပေမယ့် ဤဗေဒသစ်များတီထွင်မီက လေ့လာရေးဗဟုသုတ ဆိုသောကြောင့်၊ ဤရောဂါအတွက် ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် အရည်အချင်းများကို ထိုင်းရိုးရာဆေးပညာ ပြဿနာဖြေတတ်မှုအမြင်ဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ရရှိစွာ အသုံးချနိုင်သည်။
သက်သက်အေးအေး ခရီးသွားလုပ်ငန်းในประเทศไทย | အင်း လူတွေ ခရီးတစ်ပတ် မဟုတ်သော အကြောင်းကြားကြစေရန် ဘာကြောင့်လာရောက်မယ်လဲ
လူတွေ ထိုင်းနိုင်ငံကို စဥ်းစားတဲ့အခါ ကမ်းခြေတွေ၊ လမ်းဘေးအစားအစာတွေ၊ ဘုရားကျောင်းတွေ နဲ့ ကြွယ်ဝပြေပြစ်တဲ့ မြို့လောကအကြောင်းတွေနဲ့သာ ပုံသဏ္ဍာန်ယူကြတယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ တစ်ခုခုပြောင်းလဲလာပါတယ်။ ခရီးသွားသမားတွေ ထိုင်းနိုင်ငံကို ခရီးသွားလေ့လာဖို့သာမက ဝေဘာဏိတက်ဒါးမှုတိုးတက်အောင်လုပ်ဖို့၊ စိတ်ဖိစီးမှုလျော့ချဖို့၊ ရောဂါရှာဖွေရန် ကြိုတင်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးခြင်းခံယူဖို့ သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်ကို ပိုပြီးဂရုစိုက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်အသစ်တွေနဲ့ ဝင်လာလာပြီ။