အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းရောဂါများအတွက် လွယ်ကူပြီး တိကျသော ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သော အင်ဒိုစကိုပီ (Endoscopy)

အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများသည် မကြာခဏ မရှင်းလင်းသော သို့မဟုတ် နူးညံ့သော လက္ခဏာများဖြင့် ပေါ်လွင်လာတတ်ပြီး အခြေအနေ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည့်အချိန်အထိ လူအများစုက မသိမသာ လျစ်လျူရှုမိစေနိုင်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် နောက်ပိုင်းအဆင့်များတွင် ကုသမှုကို ပိုမိုခက်ခဲစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း endoscopy သည် ရောဂါ မတိုးမီ ဖုံးကွယ်နေသော lesion များကို အစောပိုင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။

Endoscopy ၏ အရေးပါမှု Endoscopy သည် အလွန်တိကျပြီး အသေးစိတ်ကျသော ရောဂါရှာဖွေရေး ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး သေးငယ်သော မူမမှန်မှုများကိုပါ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။ ခွဲစိတ်မှု မလိုအပ်ဘဲ တစ်ရှူး biopsy ယူနိုင်စေသည်။ ဆေးဝါးဖြင့် မသက်သာသော နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု ရှိသူများ၊ သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းမသိ သေးသော ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း၊ မရပ်မနား အန်ခြင်း ကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ ရှိသူများ၊ သို့မဟုတ် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း လက္ခဏာများ ရှိသော အသက် 45 နှစ်အထက် လူနာများအတွက် အထူးအကြံပြုထားသည် — အသက်ကြီးလာလေ ပြင်းထန်သော ရောဂါများ၏ အန္တရာယ် မြင့်တက်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သွေးအန်ခြင်း၊ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် သွေးပါသော ဝမ်း၊ သို့မဟုတ် fecal occult blood test အပြုသဘောရလဒ် ရှိသော အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း သွေးယိုစီးမှု ရှိသည့် လူနာများအတွက်လည်း အလွန်အရေးကြီးသည်။ အကြောင်းရင်းမသိ သေးသော နာတာရှည် ဝမ်းလျှောခြင်း ရှိသူများလည်း endoscopic evaluation ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားသင့်သည်။

အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများသည် မကြာခဏ မရှင်းလင်းသော သို့မဟုတ် နူးညံ့သော လက္ခဏာများဖြင့် ပေါ်လွင်လာတတ်ပြီး အခြေအနေ ပိုမိုပြင်းထန်လာသည့်အချိန်အထိ လူအများစုက မသိမသာ လျစ်လျူရှုမိစေနိုင်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် နောက်ပိုင်းအဆင့်များတွင် ကုသမှုကို ပိုမိုခက်ခဲစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း endoscopy သည် ရောဂါ မတိုးမီ ဖုံးကွယ်နေသော lesion များကို အစောပိုင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။

 

အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း Endoscopy အမျိုးအစားများ

- အထက်ပိုင်း အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း Endoscopy (Gastroscopy):
ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် ကင်မရာတပ်ဆင်ထားသော သေးငယ်ပြီး လျော့ရွေ့နိုင်သော ပြွန်တစ်ခုကို အသုံးပြု၍ အစာချေစနစ်၏ အထက်ပိုင်းကို စစ်ဆေးသည်။ ထိုပြွန်ကို ပါးစပ်မှတစ်ဆင့် ထည့်သွင်းပြီး esophagus, stomach နှင့် duodenum (small intestine ၏ ပထမပိုင်း) ကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးသည်။ Gastroscopy ကို ပုံမှန်အားဖြင့် မျိုချရခက်ခဲခြင်း၊ နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းမသိ ရေရှည် အပေါ်ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းကားမှုနှင့် မသက်မသာဖြစ်ခြင်း ရှိသည့် လူနာများတွင် ပြုလုပ်သည်။ သွေးအန်ခြင်း ဖြစ်စဉ်များတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။ ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြင့် stomach ulcer, gastrointestinal bleeding, သို့မဟုတ် အထက်ပိုင်း အစာချေစနစ်အတွင်းရှိ tumor များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။

- Colonoscopy (အောက်ပိုင်း အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း Endoscopy):
ဤတွင် rectum မှတစ်ဆင့် သေးငယ်ပြီး လျော့ရွေ့နိုင်သော ပြွန်တစ်ခုကို ထည့်သွင်း၍ colon တစ်ခုလုံးနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ small intestine ၏ အဆုံးပိုင်းကိုပါ စစ်ဆေးသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် နာတာရှည် ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်း အလှည့်ကျဖြစ်ခြင်း၊ ဝမ်းထဲတွင် သွေးပါခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း အဖုအလုံး ရှိခြင်း စသည့် ဆက်တိုက်ဖြစ်နေသော အူလမ်းကြောင်း ပြဿနာများ ရှိသည့် လူနာများတွင် ပြုလုပ်သည်။ colorectal cancer သို့မဟုတ် polyp များ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသူများအတွက်လည်း အကြံပြုထားသည်။ အသက် 45 နှစ်နှင့်အထက် လူတစ်ဦးချင်းစီတွင် ပုံမှန် colonoscopy စစ်ဆေးမှုကို အကြံပြုထားပြီး colitis, diverticulosis, polyp များ သို့မဟုတ် colorectal tumor များကဲ့သို့ အခြေအနေများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ရန် 5–10 နှစ်တစ်ကြိမ် ပြန်လည်စစ်ဆေးသင့်သည်။

Endoscopy ၏ အရေးပါမှု

Endoscopy သည် အလွန်တိကျပြီး အသေးစိတ်ကျသော ရောဂါရှာဖွေရေး ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး သေးငယ်သော မူမမှန်မှုများကိုပါ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။ ခွဲစိတ်မှု မလိုအပ်ဘဲ တစ်ရှူး biopsy ယူနိုင်စေသည်။ ဆေးဝါးဖြင့် မသက်သာသော နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု ရှိသူများ၊ သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းမသိ သေးသော ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း၊ မရပ်မနား အန်ခြင်း ကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ ရှိသူများ၊ သို့မဟုတ် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း လက္ခဏာများ ရှိသော အသက် 45 နှစ်အထက် လူနာများအတွက် အထူးအကြံပြုထားသည် — အသက်ကြီးလာလေ ပြင်းထန်သော ရောဂါများ၏ အန္တရာယ် မြင့်တက်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သွေးအန်ခြင်း၊ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် သွေးပါသော ဝမ်း၊ သို့မဟုတ် fecal occult blood test အပြုသဘောရလဒ် ရှိသော အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း သွေးယိုစီးမှု ရှိသည့် လူနာများအတွက်လည်း အလွန်အရေးကြီးသည်။ အကြောင်းရင်းမသိ သေးသော နာတာရှည် ဝမ်းလျှောခြင်း ရှိသူများလည်း endoscopic evaluation ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားသင့်သည်။

 

 

<