ပင်လယ်အိတ်ရောင်ရောဂါ (Hemorrhoids) — စအိုမှ သွေးယိုခြင်းသည် အန္တရာယ်ရှိပါသလား။

လိပ်ခေါင်းဆိုတာ ဘာလဲ?

လိပ်ခေါင်းသည် စအိုဝန်းကျင်ရှိ သွေးကြောများနှင့် ထောက်ပံ့တစ်ရှူးများ ရောင်ရမ်းပြီး ကျယ်လာခြင်း၊ သို့မဟုတ် အောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည့် အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်လာခြင်းကြောင့် သွေးယိုခြင်း၊ ယားယံခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း၊ အဖုထွက်လာခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားမပြီးသေးသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။

တကယ်တော့ လူတိုင်းတွင် စအိုလမ်းကြောင်းအတွင်း သွေးကြောအဝတ်အထည်များ (vascular cushions) သဘာဝအတိုင်း ရှိနေသည်။ ဤဖွဲ့စည်းပုံများသည် စအိုကို ပိတ်ထားနိုင်စေရန် ကူညီပေးပြီး ဝမ်းမထိန်းနိုင်မှုကိုလည်း အထောက်အကူပြုသည်။

အဆိုပါတစ်ရှူးများ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကြီးထွားလာခြင်း၊ ရောင်ရမ်းလာခြင်း သို့မဟုတ် အောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားလာခြင်း ဖြစ်သည့်အခါ လိပ်ခေါင်းရောဂါ ဖြစ်ပေါ်သည်။

လိပ်ခေါင်းကို အဓိကအားဖြင့် အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ခွဲနိုင်သည်။

၁။ အတွင်းလိပ်ခေါင်း

အတွင်းလိပ်ခေါင်းသည် စအိုလမ်းကြောင်းအတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။

ဤနေရာတွင် နာကျင်မှုခံစားနိုင်သော အာရုံကြောအစွန်များ နည်းပါးသောကြောင့် များသောအားဖြင့် နာကျင်မှု မသိသာပါ။

အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ ဝမ်းသွားပြီးနောက် အနီရောင်တောက်တောက် သွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် အားထုတ်သွားစဉ် စအိုမှ အဖုထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

၂။ ပြင်ပလိပ်ခေါင်း

ပြင်ပလိပ်ခေါင်းသည် စအိုဝန်းကျင်တွင် ဖြစ်ပေါ်ပြီး စအိုအပြင်ဘက်တွင် အဖုအနေနှင့် ထိတွေ့ခံစားနိုင်သည်။

ပြင်ပလိပ်ခေါင်းအတွင်း သွေးခဲ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု၊ ရောင်ရမ်းမှု၊ တင်းကြပ်မှုနှင့် သက်သောင့်သက်သာ ထိုင်ရန်ခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

အချို့လူနာများတွင် အတွင်းလိပ်ခေါင်းနှင့် ပြင်ပလိပ်ခေါင်း နှစ်မျိုးလုံး ရှိနိုင်ပြီး လက္ခဏာများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာကာ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်မှုလည်း ပိုများတတ်သည်။

လိပ်ခေါင်းကြောင့် သွေးယိုခြင်းက များသောအားဖြင့် ဘယ်လိုပုံစံ ဖြစ်လေ့ရှိသလဲ?

လိပ်ခေါင်းကြောင့် ဖြစ်သော သွေးယိုခြင်းသည် များသောအားဖြင့် ဝမ်းသွားပြီးနောက် အနီရောင်တောက်တောက် သွေးအဖြစ် မြင်ရတတ်သည်။

သွေးကို အောက်ပါနေရာများတွင် မြင်ရနိုင်သည်–

• သုတ်ပြီးနောက် တစ်ရှူးစက္ကူပေါ်တွင် ရှိနေခြင်း။

• ဝမ်း၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ကပ်နေခြင်း။

• ဝမ်းသွားပြီးနောက် အိမ်သာပုံးအတွင်းသို့ ယိုကျနေခြင်း။

လိပ်ခေါင်းသွေးယိုခြင်းသည် များသောအားဖြင့် ဝမ်းတစ်လျှောက် ရောနှောနေသော အမည်းရောင်သွေးထက် အနီရောင်တောက်တောက် ဖြစ်တတ်သည်။

ဖြစ်နိုင်သော အခြားလက္ခဏာများမှာ–

• စအိုဝန်းကျင် ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြားယားယံမှု/စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှု။

• အထူးသဖြင့် စအိုကွဲခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းနေသော ပြင်ပလိပ်ခေါင်း ရှိပါက ဝမ်းသွားစဉ် နာကျင်ခြင်း။

• ဝမ်းသွားစဉ် အဖုထွက်လာခြင်း။

• ဝမ်းကို အပြည့်အဝ မထုတ်ပြီးသေးသလို ခံစားရခြင်း။

• ချွဲထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် စအိုဝန်းကျင် စိုစွတ်မှု ရှိခြင်း။

• ပြင်ပလိပ်ခေါင်းအတွင်း သွေးခဲရှိနေပါက စအိုဝန်းကျင် နာကျင်စွာ ရောင်ရမ်းခြင်း။

သို့သော် အနီရောင်တောက်တောက် သွေးယိုခြင်းသည် အန္တရာယ်မရှိကြောင်း အမြဲတမ်း မဆိုလိုပါ။

ကြီးမားအူ/အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်း၏ အောက်ပိုင်းကို ထိခိုက်စေသော colorectal polyps သို့မဟုတ် ကင်ဆာများကြောင့်လည်း အနီရောင်တောက်တောက် စအိုမှ သွေးယိုနိုင်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးသူများ သို့မဟုတ် အခြား သတိပေးလက္ခဏာများ ရှိသူများတွင် ပိုမိုသတိထားရသည်။

လိပ်ခေါင်း ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများကား အဘယ်နည်း?

လိပ်ခေါင်းသည် များသောအားဖြင့် စအိုဝန်းကျင် ဖိအားမြင့်လာခြင်းနှင့် လိပ်ခေါင်းအဝတ်အထည်များကို ထောက်ပံ့ပေးသော တစ်ရှူးများ တဖြည်းဖြည်း အားနည်းလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

အထောက်အကူပြုသော အဖြစ်များသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ–

• နာတာရှည် ဝမ်းချုပ်ခြင်း။

• ဝမ်းသွားစဉ် အလွန်အကျွံ အားထုတ်ခြင်း။

• အိမ်သာပေါ်တွင် အထူးသဖြင့် စမတ်ဖုန်းသုံးနေစဉ် အချိန်ကြာကြာ ထိုင်နေခြင်း။

• မာကျောသော ဝမ်းများ သွားခြင်း။

• နာတာရှည် ဝမ်းလျှောခြင်း။

• ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း။

• ကိုယ်အလေးချိန်များခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အဆီများခြင်း။

• လေးလံသော ပစ္စည်းများကို မကြာခဏ မတင်ခြင်း။

• အသက်အရွယ် ကြီးလာခြင်း။

• အမျှင်ဓာတ်နည်းသော အစားအသောက် စားသုံးခြင်း။

• ရေ လုံလောက်စွာ မသောက်ခြင်း။

• ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နည်းခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်ကြာကြာ ထိုင်နေခြင်း။

အလုပ်လုပ်သည့် အသက်အရွယ် အရွယ်ရောက်သူများတွင် အဖြစ်များသော အထောက်အကူပြုအပြုအမူများမှာ အချိန်ကြာကြာ ထိုင်နေခြင်း၊ ရေလုံလောက်စွာ မသောက်ခြင်း၊ သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် မလုံလောက်စွာ စားသုံးခြင်း၊ ဝမ်းသွားသည့် အလေ့အထ မမှန်ခြင်း၊ နှင့် အိမ်သာတွင် မလိုအပ်ဘဲ အချိန်ကြာနေရခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤသေးငယ်သည်ဟု ထင်ရသော အလေ့အထများက လိပ်ခေါင်းလက္ခဏာများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။

စအိုမှ သွေးယိုခြင်းသည် အန္တရာယ်ရှိပါသလား?

အဖြေမှာ အခြေခံအကြောင်းရင်းနှင့် တွဲဖက်လက္ခဏာများပေါ် မူတည်သည်။

သွေးယိုခြင်းသည် လိပ်ခေါင်းကြောင့် ဖြစ်ပါက ချက်ချင်း အန္တရာယ်ရှိမည် မဟုတ်ပါ။ အများအပြားသော အမှုများတွင် လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်း၊ ဆေးကုသခြင်း သို့မဟုတ် အသေးစား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများဖြင့် သက်သာလာနိုင်သည်။

သို့ရာတွင် စအိုမှ သွေးယိုခြင်းကို ပုံမှန်ဖြစ်သောအရာဟု မယူဆသင့်ပါ၊ အထူးသဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်လာခြင်း၊ ပိုမိုမကြာခဏ ဖြစ်လာခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလက္ခဏာများနှင့် တွဲဖက်လာခြင်းများ ရှိပါက သတိထားရမည်။

စအိုမှ သွေးယိုခြင်းသည် အောက်ပါအခြေအနေများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်–

• Anal fissure (စအိုကွဲခြင်း)။

• အူရောင်ရမ်းခြင်း။

• အူလမ်းကြောင်း သို့မဟုတ် စအိုဒေသကို ထိခိုက်စေသော ကူးစက်ရောဂါများ။

• Colorectal polyps။

• Inflammatory bowel disease။

• Diverticular disease။

• Colorectal သို့မဟုတ် rectal cancer။

လိပ်ခေါင်းဟု သံသယရှိသော်လည်း နောက်ထပ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု လိုအပ်မလို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် လူနာ၏ အသက်၊ သွေးယိုသည့် အကြိမ်ရေ၊ သွေးဆုံးရှုံးမှု ပမာဏ၊ နှင့် တွဲဖက် သတိပေးလက္ခဏာများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။

စအိုမှ သွေးယိုပါက ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်ကို ပြသသင့်သလဲ?

အောက်ပါလက္ခဏာများ တစ်ခုခု ရှိပါက ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်–

• စအိုမှ သွေးယိုခြင်း အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ခြင်း။

• သွေးယိုမှုပမာဏများခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်သာပုံးထဲသို့ သွေးအလွန်များစွာ ယိုကျခြင်း။

• ဝမ်းသွားခြင်းနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ သွေးယိုခြင်း။

• အမည်းရောင် ဝမ်း သို့မဟုတ် အမည်းရောင်သွေး။

• ပုံမှန်မဟုတ်သော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ မူးဝေခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အသားအရေဖြူဖျော့ခြင်းကဲ့သို့ သွေးအားနည်းခြင်း လက္ခဏာများ။

• အကြောင်းရင်း မသိသော ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း။

• ပုံမှန်မဟုတ်သော အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း။

• နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု။

• ဝမ်းသွားအလေ့အထ ပြောင်းလဲခြင်း၊ ဥပမာ ဝမ်းချုပ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်း အလှည့်ကျဖြစ်ခြင်း၊ ဝမ်းပိုသေးလာခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဝမ်းမပြတ်သေးသလို ခံစားရခြင်း။

• ဝမ်းထဲသွေးနှင့် ရောနေသော ချွဲ။

• စအိုဝန်းကျင်တွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော အဖု။

• အသက် ၄၀–၅၀ နောက်ပိုင်းတွင် စတင်ပေါ်လာသော စအိုမှ သွေးယိုခြင်း။

• Colorectal cancer, colorectal polyps, သို့မဟုတ် inflammatory bowel disease ၏ မိသားစုရာဇဝင်ရှိခြင်း။

ဤလက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ပါက မူလအကြောင်းရင်းကို မသိဘဲ ဆေးဆိုင်မှရနိုင်သော လိပ်ခေါင်းဆေးများကို ထပ်ခါထပ်ခါ အသုံးမပြုသင့်ပါ။

ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် ပိုမိုပြင်းထန်သော အခြေခံရောဂါကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် နှောင့်နှေးစေနိုင်သည်။

စအိုမှ သွေးယိုခြင်းသည် ဘယ်အချိန်မှာ ချက်ချင်း ဆေးရုံကုသမှု လိုအပ်သလဲ?

အောက်ပါလက္ခဏာများ တစ်ခုခု ရှိပါက ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ရယူရန် အကြံပြုသည်–

• သွေးများစွာ ယိုပြီး မူးဝေခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အလွန်အားနည်းခြင်း တို့နှင့် တွဲဖက်နေခြင်း။

• ဝမ်းသွားသည့် အကြိမ်များစွာတွင် သွေးအလွန်များစွာ ထွက်ခြင်း။

• အမည်းရောင်၊ အနံ့ဆိုးထူးခြားသော ဝမ်း။

• စအိုမှ သွေးယိုခြင်းနှင့် တွဲဖက်သော ပြင်းထန်သည့် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု။

• စအို သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှုနှင့်အတူ အဖျားမြင့်ခြင်း။

• ထိုင်ရန်ခက်ခဲစေသည့် လိပ်ခေါင်းအဖု၏ ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှု။

• Anticoagulants သို့မဟုတ် antiplatelet ဆေးများ သောက်နေသူများတွင် သွေးယိုမှုပမာဏများခြင်း။

• အသက်ကြီးသူများ သို့မဟုတ် နောက်ခံရောဂါများ ရှိသူများတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော စအိုမှ သွေးယိုခြင်း။

ဤလက္ခဏာများသည် သွေးအလွန်ဆုံးရှုံးမှု၊ ကူးစက်ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြား ပြင်းထန်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ ရှိမရှိ အရေးပေါ် သုံးသပ်ရန် လိုအပ်သည်။

လိပ်ခေါင်းကို ဘယ်လို ရောဂါရှာဖွေသလဲ?

လိပ်ခေါင်း ရောဂါရှာဖွေခြင်းသည် အသေးစိတ် ဆေးမှတ်တမ်း စုဆောင်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။

ဆရာဝန်က အောက်ပါမေးခွန်းများ မေးနိုင်သည်–

• သွေးယိုနေတာ ဘယ်လောက်ကြာပြီလဲ?

• သွေးအရောင် ဘယ်လိုလဲ?

• သွေးပမာဏ ဘယ်လောက်ရှိလဲ?

• ဝမ်းသွားစဉ် နာကျင်မှု ရှိပါသလား?

• လူနာတွင် ဝမ်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်း ရှိပါသလား?

• အကြောင်းရင်း မသိသော ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း ရှိခဲ့ပါသလား?

• သွေးအားနည်းခြင်း လက္ခဏာများ ရှိပါသလား?

• Colorectal cancer ၏ မိသားစုရာဇဝင် ရှိပါသလား?

ထို့နောက် ဆရာဝန်သည် စအိုဝန်းကျင်ကို စစ်ဆေးပြီး ပြင်ပလိပ်ခေါင်း၊ စအိုကွဲခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော အဖုများ သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းမှုများ ရှိမရှိ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

ဂရုတစိုက် digital rectal examination ကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။

အချို့အခြေအနေများတွင် စအိုလမ်းကြောင်းနှင့် အောက်ပိုင်း rectum ကို စစ်ဆေးရန် အထူးကိရိယာများ အသုံးပြုနိုင်သည်။

Anoscopy သို့မဟုတ် Proctoscopy

ဤစစ်ဆေးမှုများက ဆရာဝန်များအား စအိုလမ်းကြောင်း သို့မဟုတ် rectum အတွင်းပိုင်းကို ကြည့်ရှုနိုင်စေပြီး အတွင်းလိပ်ခေါင်းကို ရှာဖွေသိရှိကာ သွေးယိုမှု၏ ဖြစ်နိုင်သော အရင်းအမြစ်ကို ခွဲခြားရန် ကူညီသည်။

Colonoscopy

အသက်ကြီးသူများ၊ ထပ်ခါထပ်ခါ သွေးယိုသူများ၊ သတိပေးလက္ခဏာများ ရှိသူများ၊ သို့မဟုတ် colorectal cancer အန္တရာယ်အချက်များ ရှိသူများအတွက် ဆရာဝန်က colonoscopy ကို အကြံပြုနိုင်သည်။

Colonoscopy သည် ကြီးမားအူကို စစ်ဆေးပြီး အူ၏ ပိုမိုမြင့်သောနေရာတွင် ရှိသော အခြေအနေကြောင့် သွေးယိုခြင်း ဖြစ်မဖြစ် သိရှိနိုင်စေသည်။

အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ လိပ်ခေါင်းတွေ့ရှိခြင်းသည် အခြားရောဂါ မရှိကြောင်း အလိုအလျောက် မဆိုလိုပါ၊ အထူးသဖြင့် သတိပေးလက္ခဏာများ ရှိနေပါက ဖြစ်သည်။

လိပ်ခေါင်းကို ဘယ်လိုကုသသလဲ?

ကုသမှုသည် လိပ်ခေါင်းအမျိုးအစားနှင့် ပြင်းထန်မှု၊ ထို့အပြင် လူနာ၏ လက္ခဏာများပေါ် မူတည်သည်။

ရရှိနိုင်သော နည်းလမ်းများသည် လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကုသမှုမှစ၍ အသေးစား လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုအထိ ပါဝင်သည်။

၁။ လူနေမှုပုံစံနှင့် ဝမ်းသွားအလေ့အထ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း

နေ့စဉ်အလေ့အထများကို တိုးတက်အောင်လုပ်ခြင်းသည် အထူးသဖြင့် အစောပိုင်းအဆင့်များတွင် လိပ်ခေါင်းကုသမှု၏ အခြေခံအရေးပါသည့် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အကြံပြုသော အလေ့အထများမှာ–

• ရေလုံလောက်စွာ သောက်ခြင်း။

• ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးများနှင့် အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများ စားခြင်း။

• ဝမ်းသွားစဉ် အလွန်အကျွံ အားမထုတ်ခြင်း။

• အိမ်သာပေါ်တွင် ထိုင်နေသည့် အချိန်ကို ကန့်သတ်ခြင်း။

• ဝမ်းသွားချင်သည့် အာရုံခံစားရသောအခါ ဝမ်းကို ထိန်းမထားဘဲ အိမ်သာသွားခြင်း။

• ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်း။

• ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းခြင်း။

• နာတာရှည် ဝမ်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်းကို ထိန်းချုပ်ခြင်း။

အချို့လူနာများအတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် stool softeners သို့မဟုတ် fiber supplements များလည်း အကျိုးရှိနိုင်သည်။

၂။ လိမ်းဆေးများ၊ suppositories များနှင့် လက္ခဏာသက်သာစေခြင်း

အချို့သော ဆေးဝါးများသည် လိပ်ခေါင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ရောင်ရမ်းမှု၊ ယားယံမှု၊ နာကျင်မှုနှင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှုတို့ကို လျော့ချရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။

ဤကုသမှုများကို ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း အသုံးပြုသင့်သည်။

ကော်တီကိုစတီရွိုက် (corticosteroids) ပါဝင်သော ထုတ်ကုန်များကို ဆရာဝန်နှင့် မတိုင်ပင်ဘဲ ရေရှည်ဆက်တိုက် မသုံးသင့်ပါ၊ အကြာကြီး သုံးစွဲခြင်းကြောင့် အနီးနားရှိ အရေပြား ပါးလာခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုယားယံလာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

၃။ နွေးနွေးထွေးထွေး Sitz bath

နွေးသောရေတွင် မိနစ် ၁၀–၁၅ ခန့် ထိုင်ခြင်းသည် စအိုဝန်းကျင် နာကျင်မှု၊ ကြွက်သားတင်းကြပ်မှုနှင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှုကို လျော့ချရာတွင် ကူညီနိုင်သည်။

ဤနည်းလမ်းသည် အထူးသဖြင့် ဝမ်းသွားပြီးနောက် ပို၍ အကျိုးရှိနိုင်သည်။

၄။ အနည်းဆုံး ထိုးဖောက်မှုရှိသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ

အတွင်းလိပ်ခေါင်းအချို့အဆင့်များအတွက် ကြီးမားသော ခွဲစိတ်မှု မလိုအပ်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်သည်။

ဤအရာများတွင် ပါဝင်နိုင်သည်–

• Rubber band ligation။

• ထိုးဆေးကုသမှု (sclerotherapy)။

• Coagulation သို့မဟုတ် cauterization နည်းလမ်း အမျိုးမျိုး။

Rubber band ligation ကို မလွန်ကဲသော လက္ခဏာပြ အတွင်းလိပ်ခေါင်းများအတွက် မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။

၅။ လိပ်ခေါင်း ခွဲစိတ်ကုသမှု

ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသော အမှုများတွင် ခွဲစိတ်ကုသမှုကို ယေဘုယျအားဖြင့် စဉ်းစားသည်။

ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သူများမှာ–

• လိပ်ခေါင်း အရွယ်ကြီးခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်ခြင်း။

• လိပ်ခေါင်းတစ်ရှူး အလွန်အမင်း prolapse ဖြစ်ခြင်း။

• စအိုလမ်းကြောင်းအတွင်း ပြန်မထည့်နိုင်သော prolapsed hemorrhoids။

• ကျယ်ပြန့်သော ပြင်ပလိပ်ခေါင်းများ။

• လိပ်ခေါင်းအတွင်း ထပ်ခါထပ်ခါ သွေးခဲဖြစ်ခြင်း။

• အခြားကုသမှုများဖြင့် မသက်သာဘဲ ဆက်လက်ရှိနေသော လက္ခဏာများ။

ခွဲစိတ်နည်းလမ်း အမျိုးမျိုး ရရှိနိုင်သည်။

ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် လိပ်ခေါင်းအမျိုးအစား၊ လက္ခဏာပြင်းထန်မှုနှင့် လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ အသင့်တော်ဆုံး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အကြံပြုမည်ဖြစ်သည်။

လိပ်ခေါင်းရှိသူတိုင်း ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်ပါသလား?

မလိုပါ။ အထူးသဖြင့် အစောပိုင်းအဆင့်ရှိ လိပ်ခေါင်းလူနာများစွာသည် ခွဲစိတ်မှုမရှိဘဲ ပိုမိုကောင်းမွန်လာနိုင်သည်။

လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း၊ အစားအစာတွင် အမျှင်ဓာတ် တိုးမြှင့်ခြင်း၊ ရေလုံလောက်စွာ သောက်သုံးခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ဆေးဝါးကုသမှုနှင့် အသေးစား လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် လက္ခဏာသက်သာစေရန် ထိရောက်နိုင်သည်။

သို့သော် အောက်ပါအခြေအနေများ ရှိပါက ခွဲစိတ်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်–

• မကြာခဏ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်သော သွေးယိုခြင်း။

• လိပ်ခေါင်းတစ်ရှူး အလွန်အမင်း ထွက်လာခြင်း။

• ပြန်မထည့်နိုင်သော လိပ်ခေါင်း။

• ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု။

• လိပ်ခေါင်းအတွင်း သွေးခဲများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း။

• နေ့စဉ်ဘဝကို သိသိသာသာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော လက္ခဏာများ။

ခွဲစိတ်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ခြင်းသည် ခွဲစိတ်မှု သေချာပေါက် လုပ်မည်ဟု မဆိုလိုပါ။

ယင်းသည် အသင့်တော်ဆုံး ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ကူညီပေးသလို စအိုမှ သွေးယိုခြင်း၏ အခြားဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများကိုလည်း ရှာဖွေနိုင်စေသည်။

လိပ်ခေါင်း ပြန်မဖြစ်အောင် ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ?

လိပ်ခေါင်း ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အပြုအမူများ မပြောင်းလဲပါက လိပ်ခေါင်း ပြန်ဖြစ်နိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမှု ကာကွယ်ခြင်းသည် ရေရှည်စီမံခန့်ခွဲမှု၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

အကြံပြုသော ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများမှာ–

• နေ့စဉ် အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများ စားခြင်း။

• ရေလုံလောက်စွာ သောက်ခြင်း။

• ဝမ်းသွားစဉ် အလွန်အကျွံ အားမထုတ်ခြင်း။

• အိမ်သာပေါ်တွင် ထိုင်နေသည့် အချိန်ကို ကန့်သတ်ခြင်း။

• ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်း။

• ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းခြင်း။

• နာတာရှည် ဝမ်းချုပ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်းကို ထိန်းချုပ်ခြင်း။

• လေးလံသော ပစ္စည်းများ မတင်ရာတွင် မမှန်ကန်သော နည်းလမ်းများ ရှောင်ရှားခြင်း။

• ဝမ်းနုတ်ဆေးများကို မလိုအပ်ဘဲ သို့မဟုတ် အလွန်အကျွံ သုံးစွဲခြင်းကို ရှောင်ရှားခြင်း။

အလုပ်လုပ်နေသူ လူကြီးများအတွက် ကာကွယ်ခြင်းသည် မကြီးမားသော လူနေမှုအလေ့အထပြောင်းလဲမှုများထက် နေ့စဉ်အလေ့အထသေးသေးများ ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ပိုမိုသက်သာလာနိုင်သည်။

ဥပမာများမှာ အချိန်ကြာကြာ ထိုင်နေခြင်း လျှော့ချခြင်း၊ ရေပိုသောက်ခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် ပိုစားခြင်း၊ နှင့် စမတ်ဖုန်းသုံးရင်း အိမ်သာတွင် အချိန်ကြာကြာ နေခြင်းကို ရှောင်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

လိပ်ခေါင်းနှင့် စအိုမှ သွေးယိုခြင်းအကြောင်း မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQ)

၁။ ဝမ်းသွားစဉ် အနီရောင်တောက်တောက် သွေးမြင်ရခြင်းက အမြဲတမ်း လိပ်ခေါင်းကို ဆိုလိုသလား?

မဟုတ်ပါ။ ဝမ်းသွားပြီးနောက် အနီရောင်တောက်တောက် သွေးယိုခြင်းသည် လိပ်ခေါင်းနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်သော်လည်း စအိုကွဲခြင်း၊ colorectal polyps, အူရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ကြီးမားအူအောက်ပိုင်းကို ထိခိုက်စေသော ကင်ဆာများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

သွေးယိုခြင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်နေပါက၊ အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးသူများ သို့မဟုတ် သတိပေးလက္ခဏာများ ရှိသူများတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု လိုအပ်သည်။

၂။ လိပ်ခေါင်းသည် အန္တရာယ်ရှိပါသလား?

လိပ်ခေါင်းအများစုသည် ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော အခြေအနေ မဟုတ်ပါ။

သို့သော် သွေးများစွာ သို့မဟုတ် ဆက်တိုက်သွေးယိုခြင်းကြောင့် သွေးအားနည်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ပိုမိုအရေးကြီးသည်မှာ အခြားပြင်းထန်နိုင်သော အခြေအနေများ ရှိနိုင်သဖြင့် စအိုမှ သွေးယိုခြင်းကို သင့်တော်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု မပြုလုပ်ဘဲ လိပ်ခေါင်းကြောင့်သာဟု ချက်ချင်း မသတ်မှတ်သင့်ပါ။

၃။ လိပ်ခေါင်းက သူ့အလိုလို ပျောက်သွားနိုင်ပါသလား?

အချို့အမှုများတွင် လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်း၊ ရေနှင့် အမျှင်ဓာတ် တိုးစားခြင်း၊ နှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို သင့်တော်စွာ ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန်လာနိုင်သည်။

သို့သော် ပြင်းထန်သော လိပ်ခေါင်းများ၊ သိသိသာသာ prolapse ဖြစ်ခြင်း၊ ထပ်ခါထပ်ခါ သွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုရှိပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။

၄။ ဝမ်းသွားစဉ် အဖုထွက်လာခြင်းက ခွဲစိတ်မှု လိုအပ်သည်ဟု ဆိုလိုပါသလား?

မလိုအပ်ပါ။

ကုသမှုသည် prolapse ၏ အတိုင်းအတာ၊ အဖုကို ပြန်ထည့်နိုင်မနိုင်၊ နှင့် သွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်မှု ရှိမရှိတို့ပေါ် မူတည်သည်။

အဖုက မကြာခဏ ထွက်လာခြင်း၊ ပြန်ထည့်ရန် ခက်ခဲလာခြင်း သို့မဟုတ် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို သိသိသာသာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပါက ခွဲစိတ်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ရန် အကြံပြုသည်။

၅။ ဆေးဆိုင်မှ ရနိုင်သော လိပ်ခေါင်းလိမ်းဆေးများ သုံးနိုင်ပါသလား?

အချို့အခြေအနေများတွင် လက္ခဏာသက်သာစေရန် လိပ်ခေါင်းလိမ်းဆေးများကို ယာယီအသုံးပြုနိုင်သည်။

သို့သော် သွေးယိုခြင်း ပြန်ဖြစ်လာပါက၊ ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု ပေါ်လာပါက၊ ထူးခြားသော အဖု ပေါ်လာပါက သို့မဟုတ် လက္ခဏာများ မသက်သာပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု လိုအပ်သည်။

အခြေခံအကြောင်းရင်းကို မသိဘဲ လိမ်းဆေးများ သို့မဟုတ် suppositories များကို အချိန်ကြာကြာ ဆက်တိုက် မသုံးသင့်ပါ။

၆။ စအိုမှ သွေးယိုခြင်းအတွက် Colonoscopy ကို ဘယ်အချိန်မှာ အကြံပြုသလဲ?

အောက်ပါလူနာများအတွက် colonoscopy ကို စဉ်းစားနိုင်သည်–

• အသက်ကြီးသူများ သို့မဟုတ် အသက်အရွယ်နှင့် ဆက်စပ်သော အန္တရာယ်အချက်များ ရှိသူများ။

• စအိုမှ သွေးယိုခြင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်သူများ။

• Colorectal cancer ၏ မိသားစုရာဇဝင် ရှိသူများ။

• အကြောင်းရင်း မသိသော ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း ရှိသူများ။

• သွေးအားနည်းခြင်း ရှိသူများ။

• ဝမ်းသွားအလေ့အထ ပြောင်းလဲမှုများ သတိထားမိသူများ။

• နာတာရှည် ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု ရှိသူများ။

• ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုတွင် တွေ့ရှိသော အခြား အန္တရာယ်အချက်များ ရှိသူများ။

Colonoscopy သည် မသိရှိဘဲ ကျန်ရှိနေနိုင်သော ကြီးမားအူကို ထိခိုက်စေသည့် ရောဂါများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် ကူညီနိုင်သည်။

၇။ လိပ်ခေါင်းနှင့် စအိုကွဲခြင်းတို့ ဘာကွာခြားသလဲ?

လိပ်ခေါင်းသည် ဝမ်းသွားပြီးနောက် အနီရောင်တောက်တောက် သွေးယိုခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ပြီး ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် အဖုထွက်ခြင်းတို့နှင့် တွဲနိုင်သည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင် စအိုကွဲခြင်းသည် ဝမ်းသွားစဉ် အထူးသဖြင့် မာကျောသော ဝမ်းများ သွားနေစဉ် ထက်မြက်သော သို့မဟုတ် လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ နာကျင်မှုကို များသောအားဖြင့် ဖြစ်စေသည်။

တစ်ရှူးစက္ကူပေါ်တွင် အနီရောင်တောက်တောက် သွေးအနည်းငယ်လည်း ပေါ်လာနိုင်သည်။