မီးဖိုချိုးအတွက် မတော်တဆမှုများ: မြန်ဆန့်ပထမအကူအညီလမ်းညွှန်

မီးဖိုချောင်ထဲမှာ အစားအသောက်ချက်ပြုတ်တာဟာ လူအများစုအမြဲပြုလုပ်နေကြတာများပေမယ့် မပဋိညာဉ်မှုရှိရင် မီးဖိုချောင်က မတော်တဆမှုတွေ အလွယ်တကူဖြစ်နိုင်တဲ့ နေရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ အရည်သဖြင့် ရုတ်တရက်ချော်လဲသည်၊ ဓားအရစ်နဲ့လက်ထိခိုက်မှု၊ ပူပြင်းတဲ့ပစ္စည်းတွေကြောင့် လောင်ဒဏ်ရာ၊ ပူပြင်းတဲ့ဆီကြောင့် လောင်ဒဏ်ရာစတဲ့ မတော်တဆမှုများပါဝင်ပါတယ်။ ယနေ့တွင် မီးဖိုချောင်တွင် ပုံမှန်တွေ့နိုင်သော မတော်တဆမှုများ၊ ကာကွယ်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းများနှင့် သင့်လျော်သော ဦးစွာကူညီမှုနည်းလမ်းများကို မိတ်ဆက်ပေးသွားပါမည်။

 

မီးဖိုချောင်မှာ ကြုံနိုင်တဲ့ မတော်တဆမှုများ! ကာကွယ်နည်းတွေ သိထားသင့်

 

မီးဖိုချောင်မှာလေ့လာသင့်တဲ့ မတော်တဆမှုများနှင့် ကာကွယ်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းများမှာ၊

      ๐  ချော်လဲမှုသည် မြေပြင်ပေါ်အရည် (ရေ/ဆီစသည်) ဘယ့်အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ အရည်အယိုင်များပျက်ကျသွားလျှင် ချက်ချင်းသန့်ရှင်းပေးပါ။ မချောမဆုံးသောဖိနပ်နှစ်ပါးဝတ်ပါ၊ မချော်နိုင်အိပ်ရွက် (anti-slip mat) များသုံးပါ။ မီးဖိုချောင်တွင် ပစ္စည်းများ မအုပ်စုထည့်ထားပါနှင့်။

      ๐  ပူပြင်းမှုစက်ကိရိယာများ (မီးဖို၊ ဖန်နဲ့၊ deep fryer စသည်) ကို အသုံးပြုစဉ် ပူနိုင်သောလက်အိတ် သို့မဟုတ် ချည်ပိတ်သုံးပါ။ ပူပြင်းသောဆီထဲကို ရေမထည့်ပါနှင့်။ ချက်နေစဉ် မီးဖိုအဖုံးတပ်ပါ၊ ထမင်းထားရင် Timer သတ်မှတ်ပါ၊ မီးဖိုအနီးတွင် မီးလောင်လွယ်သောအထည်စာတောင်းများ မထားနိုင်ပါ။

      ๐  လျှပ်စစ်ပစ္စည်းကြောင့် ထိခိုက်မှုများသည် ကြိုးပျက်သွားသောအခါ၊ ရေ/လက်စုပ်နဲ့သုံးသောအခါ၊ သုံးပြီး Switch မပိတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ ပစ္စည်းနှင့် ကြိုး regularly စစ်ပါ၊ ရေနဲ့/စိုနေသောလက်နဲ့ မသုံးပါနှင့်။ ပျက်နေတဲ့ပစ္စည်းကို မသုံးပါနှင့်။ ပြီးသွားတာနဲ့ ပြတ်ပွားတပ်ပိတ်ပါ။

      ๐  ဓာတ်ငွေ့ယိုဆိပ်သည် ဓာတ်ငွေ့တိုင် မပိတ်ခြင်း၊ ပစ္စည်းယိုချွတ်ခြင်းကြောင့် မီးလောင်မှုအန္တရာယ်/ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဓာတ်ငွေ့ယိုစနစ် detector တပ်ပါ၊ သုံးပြီးလျှင် ဓာတ်ငွေ့ပွိုင့်ပိတ်ပါ၊ ဓာတ်ငွေ့ကြိုးနှင့် မီးဖိုမီးမောင်းကို ပုံမှန်စစ်ဆေးပါ။ ဓာတ်ငွေ့အနံ့နဲ့ ရှုခင်းရှိပါက ပေါက်ပွရင် ကြိမ်တိုင်ပွင့်ပါ၊ မီးမူးကို မဖွင့်/မပိတ်နဲ့၊ မီးစက်တွေ မသုံးပါနှင့်။

      ๐  ဓားအရစ်သည် မသင့်လျော်သော ဓား သို့မဟုတ် ချည်လျားသွားသောဓား သုံးခြင်း၊ ဓားမျက်နှာချထားခြင်းကြောင့် မတော်တဆဖြစ်တတ်သည်။ အထူးသဖြင့် စွဲကောင်းသောလက်ကိုင် ပါရမည့် ဓား ရွေးချယ်ပါ၊ ချည်လျားသွားသောဓား မသုံးပါနှင့်၊ ဓားဘယ်လိုထားသလဲ စိတ်ထိအောင် block ထဲ၊ သို့မဟုတ် လုံခြုံစွာ လော့ထားသော ထည့်သိုလှောင်ကန်ထဲတွင် ထားပါ။

 

 

 

ပူပြင်းတဲ့ရေနဲ့ ဆီ လောင်ဒဏ် First Aid နည်းများနှင့် မှန်ကန်စွာ ချက်ချင်း မလုပ်သင့်တာများ

 

ပူပြင်းသောရေ သို့မဟုတ် ဆီကြောင့် ယားဒဏ်ရာ ဖြစ်သွားသည့်အခါအရေပြား ထိခိုက်မှုနဲ့ သွေးလွန်ကျွံမှုလျှော့ချရန် သင့်လျော်ဆုံး First aid အရေးကြီးပါသည်။ မှန်ကန်သည့်နည်းလမ်းများမှာ-

      ๐  ဒဏ်ရာကို ချက်ချင်း ရေဆေးကြောပါ။ သန့်ရှင်းသောရေဖြင့် ဒဏ်ရာကို အနည်းဆုံး ၁၀-၁၅ မိနစ်ဆက်တိုက်မြောင်းဆင်းအောင် ဆေးကြောပါ။ ဤသို့လုပ်ခြင်းသည် အပူချိတ်ထွက်ပေါက်သောအကြောင်းကိုလျော့ချပေးသည်၊ နှစ်သက်သောအခြားအနောက်အတွင်းအုန်းလွှာပျက်စီးမှု လျော့ပါးစေသည်။ အလွန်အေးသောရေ၊ ရေခဲမသုံးပါနဲ့။ ဒဏ်ရာထဲ ပူခြင်းရှင်းသွားသည်မထင်ရသေးပါက ဆက်ကြောပါ။

      ๐  ချည်တွေ၊ အထည်မျက်နှာသား ပူနေတဲ့နေရာကို သီးသန့် သက်သာအောင် ဖြည်ပေးရမယ်။ ချည်ပိုက်သား တင်းကျပ်သွားလျှင် ခလုတ်ထွင်းထုတ်တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ ရေအေးနဲ့ ဆေးကြောကာ ချည်ရေအောက်မျှော်ပါ။ သို့မဟုတ် ဆရာဝန်လက်ထပ်မတ်ဝင်သည်အထိ စောင့်ပါ။

      ๐  အေးပေးတင်ပါ။ သန့်ရှင်းသောအထည်/လက်သန့်အိတ်ကို အေးမြသောရေစိမ်ပြီး၊ ဒဏ်ရာမျက်နှာပြင်ကို တဖြည်းဖြည်း ၁၀–၁၅ မိနစ် (ဒုတိယအကြိမ် ၁၀ မိနစ်နားပြီး ပြန်တင်နိုင်သည်) နှိပ်ပါ။ ရေခဲသားတင်မထားပါနှင့်၊ အရေပြားထပ်ထပ်ထိခိုက်နိုင်သည်။

      ๐  ယားဒဏ်အရွင်းပြုစပ်ပုံသတ် ပျမ်းပျားပါ။ အသားပျက်စီးမှုအောက်ခံဘာသာ Silver sulfadiazine (SSD) သို့မဟုတ် Bactex ointment, Aloe vera တွင်ပါဝင်သော moisturizing gel များ၊ Silicone gel သို့မဟုတ် moisturizing cream များ ပေါ်ပေါက်လာယောင်ပျောက်၊ အရာမရောက်စေရန် အသုံးပြုပါ။ Triamcinolone (Steroid) ကဲ့သို့သော ပျက်စီးမှုတိုးစေနိုင်တဲ့ ointments မသုံးပါနှင့်။ ရောဂါပိုးဖယ်ရှားနိုင်မှုမရှိတဲ့ပစ္စည်းများ၊ သို့မဟုတ် သွေးသန့်ခန်းတုံးနှင့်အတူ မွေးဖွားထားသော ပစ္စည်းမရောက်အောင် သုံးခံမထားပါနှင့်။

      ๐  အဖုံးကာရိုက်ပါ။ သန့်ရှင်းသောပွဋ္ဌာန်းနဲ့ ဒဏ်ရာကို တင်းမိဘဲတော့ကာရန်၊ လေဝင်လေထွက်နိုင်စေရန် ပြန်ပက်ပါ။ သစ်လွှာ/ပျက်အုန်းနဲ့ ဆက်တင်ထားပါ If စိုသွားပါက ချက်ချင်းပြောင်းပါ။

 

 

 

ဓားအရစ်ပြတ် ဒဏ်ရာသည် သွေးမရပ်ရင် First Aid နည်းများနှင့် မလုပ်သင့်တာများ

 

ဓားအရစ်ပြတ်ခြင်းဖြင့် သွေးမရပ်ရင် ရောဂါအန္တရာယ် နှင့် ထိခိုက်နိုင်မှု လျှော့ချဖို့ အရေးကြီးသော First aid နည်းများမှာ -

      ๐  သွေးရပ်အောင်လုပ်ပါ။ သန့်ရှင်းသောအထည်သို့မဟုတ် ပွဋ္ဌာန်းကို ဒဏ်ရာအပေါ် တင်းကြပ်စွာ နှိပ်ပြီး ၅–၁၀ မိနစ် ခန့်ထားပါ။ သွေးစိမ့်လာပါက ပွဋ္ဌာန်းကို မဖယ်ပါနှင့်၊ အခေါက်အပေါ်နေရာသစ်ထပ်တက်ပါ။ သွေးရပ်သွားပြီလားနဲ့ အမြဲစစ်တာ မလုပ်ပါနှင့်၊ ထောင်သွေးရန် နည်းနည်းတိုက်ပွဲဖြစ်နိုင်သည်။ လက်/ခြေ ငယ်ကဲ့သို့ ဒဏ်ရာပါက နှလုံးအထက်ခိုင်းတင်ထားပါ။ ဒဏ်ရာ အပေါ်တွင် ရေခဲမတင်ပါနှင့်။

      ๐  ဒဏ်ရာ နက်/ သွေးရပ် ခပ်မရင် တင်းပီးတော့လည်းရှိရင် ဆေးရုံသွားပါ။ ထပ်ထည့်နေသော ပစ္စည်းများ ရှိပါက ဆရာဝန်မှသာ ရုပ်သိမ်းစေပါ။ သွေးမြောက်ဆုံးအောင် ဇီဝ-မာသေလုပ်ထားရမယ်။

      ๐  သွေးရပ်ပြီးရင် ဒဏ်ရာသန့်ရှင်းရေး။ သန့်ရှင်းသောရေ၊ သန့်ရှင်းသောဆပ်ပြာနဲ့ ဆေးကြောပါ၊ ဗိုက်အနုစိတ်အယောင်ပျောက်စေရန်။ Hydrogen peroxide သို့မဟုတ် Iodine မသုံးပါနှင့်၊ အလွန်အေးသည့်ရေ မသုံးပါနှင့်။ တစ်စင်တော့ tissue သန့်လန်းမြင့်စွာ ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။

      ๐  ဓါတ်ပုံပေးထားသော သောက်နည်းနဲ့ ဒဏ်ရာဖုံးပေးပါ။ သန့်ရှင်းသောပွဋ္ဌာန်းနဲ့ ဖုံးပေးပါ။ Directly adhesive tape မတင်ပါနှင့်။ မိုးရွာချိန်တွင်ထပ်ပြောင်းပါ။ Infection လျော့ပါးစေပါ။

 

 

 

ရေဂိုး Blister များ ကို ဗိုင်းရပ်ရှာရေး ချိန်တွက်အင်္ဂါ

 

Blister များသည် အရေပြားအောက်အရည်ပြည့်သောအကြောင်း (lymph, အသားရည်၊ အသက်ရည်ဝါး) ဖြစ်နိုင်သော အသားထိခိုက်မှုတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ မှန်ကန်သောပြုစုမှုပေးသည်ဆိုလျှင် တုပ်ကွက်အန္တရာယ်လျော့ပေါ့ပြီး ချက်ချင်းသားပေါက်စေသည်။

      ๐  Blister များ မပူပါနှင့်၊ မဖောက်ပါနှင့်။ များသေးလျှင် ကိုယ်တိုင်သက်တောင့်သက်သာ ပြေရောသည်ထိခံပါတော့။ မတည့်အောင် antiseptic ointment တွင် ယားပျောက်နှင့် အနောက်နေ့သက်သာပျောက်သည်ထိ ဆက်လိမ်းပေးပါ။

      ๐  ဒဏ်ရာကို မထိပါနှင့်။ Blister များ ပြုပ်ကောင်းဖွင့်တာများ မလုပ်ပါနှင့်၊ လက်ထပ်သည့်ငြိမ်းခြင်း အပေါ်မှာ ပိုးမွှားတက်ဖို့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

      ๐  ကြီးမားသော Blister များကို ဖောက်ရင်၊ လက်ကို သန့်သန့်သပ်သပ် ဆပ်ပြာနဲ့ဆေးပါ။ ထို့နောက် နထရစ်နောက်ဖြင့် ချောင်းမြစ်ခေါက်တစ်ချောင်းသုံးကာ အသားခွာပါ။ Blister ပေါက်တဲ့အပေါ်ဘက်အသားမကောက်ပါနဲ့၊ အောက်ခံအသအာဖုံးအကာကြပ်လို့ပါ။ Antibiotic cream (ဥပမာ၊ mupirocin) များလိမ်း၍ Bacteria တွေထိန်းညှိတားနိုင်သည်။

      ๐  များထက်သက်သာခြင်းမရှိသော်လည်း သို့မဟုတ် ဖြူးထွက်ခြင်း၊ ပိုးဝင်တတ်ပါက၊ ဆရာဝန်ထံတက်ခေါ်ပါ။ Antibiotic ဆိုတော့ prescription ကို အတိအကျလိုက်နာပါ။ သက်သာမှုမရှိပါက၊ ဒဏ်ရာတိုးလာပါက ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးပါ။

 

 

 

အစားအသောက်ချက်ပြုတ်ခြင်းသည် စိတ်ချမ်းသာမှု၊ အနံ့အရသာနှစ်မျိုးကိုပေးနိုင်သော်လည်း မီးဖိုချောင်သည် မတော်တဆမှုများ လွယ်လွယ်တကူဖြစ်နိုင်သော နေရာဖြစ်သည်ကို မမေ့ပါနှင့်။ လုံခြုံရေး၊ ကာကွယ်မှုနည်းလမ်းနှင့် မူလအရေးပေးမှု နည်းလမ်းများကို အရေးကြီး ပို၍လေ့လာထားခြင်းက မတော်တဆမှုတွေကို လျော့နည်းစေသလို၊ မဖြစ်နိုင်လောက်တဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေခု နဲပါတော့ ကိုယ်တိုင်မှန်ကန်စွာ ဟန်ချက်တက်နိုင်စေရန် ကူညီပေးသည်။ ဒါပေမဲ့ မိမိအတွက် ဆိုးရွားသည့် မတော်တဆမှု (ဥပမာ၊ မီးလောင်ဒဏ်၊ ပူရည်လောင်၊ ဓားနဲ့နက်စွာဖြတ်၊ စသည်) ကြုံတွေ့ရမည်ဆိုလျှင် Phyathai Phaholyothin ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း သွားရောက်ဝင်ရောက်အကူအညီယူပါ။ ယင်းဆေးရုံသည် အထူးတပ်ဖွဲ့ချက်လက်ရှိဆရာဝန်များနှင့် တပ်ဆင်ထားသော မြန်မာမူကျကျဆေးကုသမှုကိရိယာများရှိသည်။ထိရောက်အောင်ကုသပေးနိုင်ပြီး ပုံမှန်အသက်မွေးမှုသို့ ပြန်လည်ဘဝရရှိရန် မိမိအား ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

 

 

 

သက္ကတော်ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ပရီဒါ ဆမ္ရစ်ပြာဒစ်
Laparoscopic Surgery အထူးပြုဆရာဝန်
Phyathai Phaholyothin ဆေးရုံ