မိုင်ခရိုင်းအကြ headaches

မိုင်ဂရိန်းရှိသူတို့၏ဦးနှောက်သည် ပတ်ဝန်းကျင်刺激情များကို ပိုမိုခံစားနိုင်တတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဤ刺激情များသည် ပြင်ပနှင့် ကိုယ်တွင်းဦးတည်မှုများနှစ်မျိုးစလုံးမှ ဖြစ်နိုင်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများတွင် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို ထိခိုက်စေသည့် ပြင်းထန်သော ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်းများပါဝင်သည်။ လူအချို့တွင် မခံနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်၍ မျက်ရည်ထွက်ရအောင် နာကျင်နိုင်သည်။ မိုင်ဂရိန်းထိုးသက်သည့်အကြိမ်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် နာရီ ၄ မှ ၇၂ အတွင်းကြာမြင့်တတ်သည်။ ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် ဦးခေါင်းရွှေ့ရာတွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်ပြီး မအောင်မြင်သောအခြေအနေတွင် နာသိမ်ခြင်းနှင့် ပိုမိုပြင်းထန်လျှင် အန်ခြင်းျဖစ္တတ်သည်။ မိုင်ဂရိန်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည့် အဓိကဖန်တီးမှုများတွင် မီးတောက်ပခြင်း၊ ချုံ့သောအပူချိန် (အေး/ပူ) နှင့် ဆူညံသံကြီးများ ပါဝင်သည်။

မိုင်ဂရိန်းဦးခေါင်းကိုက်ခြင်း၏ 原因များ မိုင်ဂရိန်းရှိသူတို့၏ဦးနှောက်သည် ပတ်ဝန်းကျင်刺激情များကို ပိုမိုခံစားနိုင်တတ် သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဤ刺激情များသည် ပြင်ပ要素 (မီး, အသံ, အပူချိန်) နှင့် ကိုယ်အတွင်း 要素 နှစ်မျိုးစလုံးမှ ဖြစ်နိုင်သည်။

 

မိုင်ဂရိန်း၏ လက္ခဏာများနှင့် အညွှန်းများ

     မိုင်ဂရိန်းဦးခေါင်းကိုက်ခြင်းများသည် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို ထိခိုက်စေ လောက်အောင် ပြင်းထန်နိုင်သည်။ အချို့အတွင် နာကျင်မှုသည် မျက်ရည်ထွက်ရအောင် ပြင်းထန်နိုင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ထိုးသက်မှုတစ်ခုပြီးနောက် နာရီ ၄ မှ ၇၂ ကြာသည်။ ဦးခေါင်းရွှေ့နှင့်အတူ နာကျင်မှု ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်ပြီး မအောင်မြင်သောအခြေအနေတွင် နာသိမ်ခြင်း၊ ပိုမိုပြင်းထန်ပါက အန်ခြင်း ပါဝင်နိုင်သည်။ အဓိကဖန်တီးမှုများတွင် မီးတောက်ပခြင်း၊ ချုံ့သောအပူချိန် (ပူ/အေး) နှင့် ဆူညံသံကြီး ပါဝင်သည်။ မိုင်ဂရိန်းသည် လူငယ်များတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရသည်။

 

မိုင်ဂရိန်း၏ ရှိခဲသော ပြဿနာများ

၁။ Classic Migraine
ဤမျိုးအမျိုးအစသည် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်တုန်းကသူတွင် ပိုများသည်။ အသက်အရွယ်တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ထိုးသက်မှုများနှုန်းအနည်းငယ်နည်းသွားသော်လည်း အချို့တွင် ပြသနာပျောက်ကင်းသွားနိုင်သည်။ အချို့လူနာတွင် ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်းမတိုတိုင်မီ aura လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး၊ မီးတောက်ပခြင်း၊ ခေတ်တချိန်မျက်စိမမြင်ခြင်း၊ ကိုယ်အတစ်ဖက်အလွှာ ခံစားမှုလျော့ခြင်းနှင့်တူသော လက္ခဏာများဖြစ်သည်။ ဤသည် classic migraine ဟုခေါ်သည်။

၂။ Common Migraine
ဤမျိုးက ဦးခေါင်းရှေ့ပိုင်း၊ မျက်လုံးအနား၊ နားကျော (temple) သို့မဟုတ်သော့နား (jaw) တွင် နာကျင်မှုဖြင့်ယ်ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ နာကျင်မှုသည် တဖက်တစ်ဖက်ပေါ်သာ အများအားဖြင့်ဖြစ်ပြီး လူနာအခြားအများသည် ဦးခေါင်းကိုက်ပီးမတိုတိုင်မီ aura မမူရှိကြ။

မိုင်ဂရိန်းသည် အပြည့်အအစကုသ ရန်မရနိုင်သော ရောဂါ ဖြစ်သော်လည်း မှန်ကန်စွာနားလည်မှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ထိရောက်စွာထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။

 

မိုင်ဂရိန်း၏ ရှားပါးသော အမျိုးအစားများ

 - Hemiplegic Migraine
ကိုယ်အနားတစ်ဖက် (လက်နှင့်ခြေ) တွင် တစ်ခဏအထိ အားနည်းမှု သို့မဟုတ် ကြွင်းကြော်မှု ဖြစ်ခြင်း

 - Ophthalmoplegic Migraine
ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့်အတူ မျက်လုံးဖျာကျခြင်း နှင့် မျက်စိနှစ်ချပ်မြင်ခြင်း ပါရှိခြင်း

 - Basilar Migraine (Basilar Artery Migraine)
ဦးခေါင်းကိုက်မတိုင်မီလက္ခဏာများတွင် မူးရမ်းခြင်း၊ မွေးမြူမှုပျောက်ဆုံးခြင်း၊ မျက်စိနှစ်ချပ်မြင်ခြင်း ပါဝင်နိုင်သည်

 - Status Migrainosus
နာရီ ၇၂ ထက်ပိုကြာစွာ ကြာမြင့်သော၊ ပိုမိုပြင်းထန်လာသော မိုင်ဂရိန်းဦးခေါင်းကိုက်ခြင်း

 

အဓိကအားဖြင့် ဟေ့သတင်းများနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု အပေါ် အခြေခံဖြစ်သည်။ အောက်ပါအတိုင်း ရောဂါရှာဖွေရန်အချက်အလက်များရှိသည်။

 - အနည်းဆုံး ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်း ၅ ကြိမ် အတွေ့အကြုံရှိရမည်

 

 - ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်း နာရီ ၄-၇၂ ကြာရမည်

 - ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်းမှအနည်းဆုံး အောက်ပါအင်္ဂါရပ် ၂ခု ရှိရမည်-

     - တစ်ဖက်တစ်ဖက်သာ နာကျင်ခြင်း (unilateral)

     - တုန်လှုပ်သံလှုပ်သံနာကျင်မှု (throbbing or pulsating pain)

     - ပြင်းထန်မှုကြီးသည်, နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများထိခိုက်မည်

 - ဦးခေါင်းရွှေ့လျှင် နာကျင်မှုပိုသည် (စင်္ကြန်လှည့်ခြင်းလို)

 - ဦးခေါင်းကိုက်စဉ်အတွင်း အောက်ပါအနည်းဆုံးအရာတစ်ခုရှိရမည်-

     - နာသိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် အန်ခြင်း

     - မီးတောက်ပခြင်း သို့မဟုတ် အသံကြီးခြင်းနှင့် မြန်မြန်တုန်းခြင်း

 

 

မိုင်ဂရိန်း၏ ကုသမှု

၁။ လက္ခဏာထိန်းခြင်းနှင့် ဖန်တီးမှုထိန်းချုပ်မှု

ဖန်တီးမှုများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းသည် မိုင်ဂရိန်းရှောင်ရှားမှုအတွက် အရေးကြီးသည် -

 - ဖန်တီးမှုဖြစ်နိုင်သည့်စားစရာများရှောင်ပါ (အထူးသဖြင့် အနီရောင်ဝိုင်၊ monosodium glutamate (MSG), ထောပတ်, နို့, ခော့ကိုလက်, ငန်း香蕉, လိမ္မော်သီးတောင့်, ကော်ဖီ နှင့် လက်ဖက်ရည်)

 - အိပ်ရေးစဥ်ကို မွန်မြတ်စွာထားပါ

 - ဟော်မုန်းဆေးဝါးများ (မွေးမြူရေးတားဆေး) ကိုရှောင်ပါ (လက္ခဏာများကိုပါဖန်တီးပါက)

 - စိတ်ဖိစီးမှုကို စဉ်ဆက်မပြတ် ထိန်းချုပ်ပါ (လေ့လာမှု သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်း)

 - ပတ်ဝန်းကျင်要素များ ထိန်းချုပ်ပါ (အပူချိန်လွဲပြောင်းမှု၊ မီးတောက်ပခြင်း၊ အနံ့ပြင်းပြင်း)

 

၂။ ဆေးဖြင့်ကုသမှု

အများအားဖြင့် ကိုက်နာမှု ပျောက်သက်သာစေရန် ဆေးဝါးများ ကိုအသုံးပြုသည်။ သို့သော် ရေတိုသုံးစွဲလျှင် အချို့副作用များရှိနိုင်သည်။ ဥပမာ -

 - အစာအိမ်ယားယံခြင်း

 - အသည်းထိခိုက်မှု

 

၃။ ဆေးမသုံးဘဲကုသမှု

ဆေးမသုံးဘဲနည်းလမ်းများဖြင့်လည်း မိုင်ဂရိန်းလက္ခဏာများကို သက်သာစေမှု့ရနိုင်သည်။

 - ငြိမ်းချမ်းမှုအလေ့အကျင့်များ

 - စိတ်ဖိစီးမှု ထိန်းချုပ်နည်းများ

 - အုတ်ထားခြင်း (acupuncture)

 - သာမန်လေ့ကျင့်ခန်း

ဘဝနည်းလမ်းပြောင်းလဲမှုနှင့် သင့်တင့်သောကုသမှုယှဉ်တွဲအသုံးပြုပြီး မိုင်ဂရိန်းအထိအရောက် စီမံခန့်ခွဲနိုင်ပါသည်။

 

 

ရင်းမြစ် : Vibhavadi Hospital

Vibhavadi Hospital