နှာခေါင်း-လည်ချောင်း (Nasopharyngeal) ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှုများသည် ၁၀၄% တိုးလာခဲ့သည်

အသက် ၁၅-၃၉ နှစ်အတွင်း လူများတွင် nasopharyngeal carcinoma (NPC) ဖြစ်ပွားမှုသည် 104% တိုးလာခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံထားသည်။ ဤမြင့်တက်မှုသည် အောက်ပါအချက်များအပါအဝင် အထောက်အကူဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများစွာကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။
1. Epstein-Barr Virus ကူးစက်မှု တိုးလာခြင်း
๐ Epstein-Barr virus (EBV) သည် NPC အတွက် အဓိက အန္တရာယ်အချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤဗိုင်းရပ်စ်သည် nasopharynx ကို ဖုံးအုပ်ထားသော ဆဲလ်များတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပြောင်းလဲမှုများကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကင်ဆာအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာနိုင်သည်။
๐ ဆယ်ကျော်သက်များနှင့် လူငယ်လူရွယ်များတွင် EBV ကူးစက်မှု တိုးလာခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော အချက်များတွင် အစားအသောက်အသုံးအဆောင်များကို အတူမျှဝေသုံးစွဲခြင်းကဲ့သို့သော လူနေမှုပုံစံဆိုင်ရာ အပြုအမူများ ပါဝင်နိုင်သည်။ ကူးစက်မှုသည် ကလေးဘဝတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး နောက်ပိုင်းဘဝတွင် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
2. လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် ကင်ဆာဖြစ်စေသော ပစ္စည်းများ
๐ PM2.5 လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် လေထဲတွင် ပျံ့နှံ့နေသော အဆိပ်အတောက်များ၊ စီးကရက်မီးခိုးနှင့် ယာဉ်အငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုတို့မှ hydrocarbon များအပါအဝင်၊ သည် နှာခေါင်းနှင့် nasopharyngeal ဧရိယာများရှိ ဆဲလ်ပြောင်းလဲမှုများတွင် ပါဝင်အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။
๐ ဖျော်ထားသော အစားအစာများနှင့် အချဉ်ဖောက်ထားသော အစားအစာများဖြစ်သည့် အချဉ်ဖောက်ထားသော ငါးနှင့် နှစ်ထားသော ကြက်ဥကဲ့သို့သော အစားအစာအချို့တွင် တွေ့ရသော nitrosamines များသည် အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် NPC နှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။
3. လူနေမှုပုံစံနှင့် အပြုအမူ ပြောင်းလဲမှုများ
๐ ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်သောက်ခြင်းသည် NPC ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေနိုင်သည်။
๐ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာများနှင့် preservatives ပမာဏ မြင့်မားစွာ ပါဝင်သော ထုတ်ကုန်များကို ပိုမိုစားသုံးခြင်းသည်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေ တိုးလာစေနိုင်သည်။
4. မျိုးဗီဇနှင့် ကိုယ်ခံအားဆိုင်ရာ အချက်များ
๐ NPC မိသားစုရာဇဝင်ရှိသူများတွင် ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမြင့်မားနိုင်သည်။
๐ ရေရှည်စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ကြာရှည်ရောဂါကြောင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းသွားပါက EBV သည် တက်ကြွနေစေနိုင်ပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆဲလ်ပြောင်းလဲမှုများတွင် ပါဝင်အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။
Reference :
Targeted Therapy Cancer Center
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။

အဘယ်ကြောင့် ရင်သားခွဲစိတ်ကုသမှုအပြီး လက်မောင်းတွင် သွေးယူခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသနည်း?
ရင်သားခွဲစိတ်ကုသမှုအရင်က ပြုလုပ်ထားသော ဘက်နှင့်တူညီသော လက်မောင်းတွင် သွေးနမူနာယူခြင်းနှင့် သွေးဖိအားတိုင်းတာခြင်းတို့ကို မကြာခဏ ရှောင်ရှားကြသည်၊ အထူးသဖြင့် ချိုင်းအောက်ရှိ lymph node များကိုလည်း ဖယ်ရှားထားခြင်း သို့မဟုတ် ကုသထားခြင်းရှိပါက။

အရေပြားကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြနိုင်သော လက္ခဏာများ
အရေပြားကင်ဆာ အမျိုးအစားများစွာရှိပြီး melanoma၊ basal cell carcinoma (BCC) နှင့် squamous cell carcinoma (SCC) တို့ ပါဝင်သည်။

အသည်း ခွဲစိတ်မှုအပြီးတွင် အသည်း ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေရန် ဘာကို စားသင့်ပါသလဲ?
အသည်းကင်ဆာအကျိတ်ကို ဖယ်ရှားရန် အသည်းခွဲစိတ်ကုသမှု ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ခန္ဓာကိုယ်သည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်သည်။