ဆီလီကိုစစ် (Silicosis): အန္တရာယ်ရှိသော ဖုန်မှုန့်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော သေဆုံးနိုင်သော အသက်ရှုလမ်းကြောင်းရောဂါ

အဓိကယူဆချက်

 

๐ သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါသည် တာဝန်ယူမှုရှိသော အသိပညာ၊ အလုပ်ခွင်လုံခြုံရေးအရေးယူမှုများနှင့် စနစ်တကျစောင့်ကြည့်မှုများဖြင့် ကာကွယ်နိုင်သည်။ 

๐ အလုပ်ရှင်များနှင့် အလုပ်သမားများသည် အန္တရာယ်ရှိသော နယ်ပယ်များတွင် ရေဓာတ်မှုန်အမှုန်များထိန်းချုပ်မှုကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်သင့်သည်။ ၎င်းသည် ရေရှည်အဆုတ်ကျန်းမာရေးအတွက် မပြုတ်မနရအရေးပါသည်။

 

ရောဂါလက္ခဏာများ၊ ကာကွယ်နိုင်မှုနည်းလမ်းများနှင့် အလုပ်ခွင်လုံခြုံရေးအတွက် မုန်အမှုန်ထိန်းချုပ်မှု အရေးပါပုံကို သိရှိပါ။

 

သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါ (Silicosis) သည် အဆုတ်အတွင်းသို့ crystalline silica dust (တည်မြဲသော သဲရေဓာတ်မှုန်အမှုန်) ကို မကြာခဏ ရှူသွင်းရခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အမြဲတမ်းပြန်ပြင်လို့မရသော အဆုတ်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသံမဏိမှုန်အမှုန်များကို အများအားဖြင့် ဆောက်လုပ်ရေးနေရာများ၊ စွဲတူးလုပ်ငန်းများနှင့် ကျောက်သား၊ ကွန်ကရစ်၊ သဲ စသည်တို့ကို ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ မောင်းထုတ်ခြင်း၊ တူးဖေါက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သော လုပ်ငန်းတွေတွင်တွေ့နိုင်သည်။ သဲရေဓာတ်မှုန်အမှုန်များကို ရှူသွင်းသောအခါ အဆုတ်တွင် ရောင်ခြင်းနှင့် အမာအရေပြားဝတ်မှုများ ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အဆုတ်လည်ပတ်နိုင်စွမ်းလျော့နည်းစေသည်။

 

သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါ၏ ဆိုလိုသည့်လက္ခဏာများ

 

သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါလက္ခဏာများသည် တဖြည်းဖြည်းဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပြီး ဆက်လက်ကြာမြင့်၍ ပိုဆိုးသွားနိုင်သည်။

 

๐ မကြာခဏချောင်းဆိုးခြင်း

๐ အသက်ရှုမလုံလောက်ခြင်း (အထူးသဖြင့် လှုပ်ရှားသည့်အခါ)

๐ ရင်အောင့်အနာခံခြင်း

๐ မောပန်းလွယ်ခြင်း

๐ အလွန်ပြင်းထန်သောအခြေနှင့် ရောက်လျှင် အသက်ရှုလမ်းကြောင်း မအောင်မြင်ခြင်း သို့မဟုတ် တီဘီ (Tuberculosis) ကူးစက်ရာ ဒဏ်ရာတက်နိုင်ခြင်း

 

အန္တရာယ်အရှိဆုံးအလုပ်အကိုင်များ

 

သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါသည် သဲရေဓာတ်မှုန်အမှုန်များ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုများရှိသော လုပ်ငန်းခွင်ရှိ အလုပ်သမားများတွင် အဓိကဖြစ်ပေါ်သည်၊ ဥပမာ-

 

๐ စွဲတူးသမားများနှင့် ကျောက်စည်းသမားများ

๐ ကွန်ကရစ် ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ တူးဖေါက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည့် ဆောက်လုပ်ရေးအလုပ်သမားများ

๐ ကျောက်သား၊ နှင့် ကြွေချပ် ဖြတ်တောက်သမားများ

๐ ဖန်လက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် ကြွေထည်လက်မှုလုပ်ငန်းများ

๐ သဲပစ်ခြင်း (Sandblasting) နှင့် သတ္တု အပွင့်ဖြန့်ခြင်းလုပ်ငန်းများ

 

သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါကာကွယ်နည်းများ

 

သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေရန် ကာကွယ်ရေးအရေးယူမှုများ မရှိမဖြစ်အရေးကြီးသည်။

 

๐ သင့်တင့်သော အသက်ရှုကာကွယ်ခုံ (ဥပမာ - N95 သို့မဟုတ် ပိုမြင့်သော အဆင့်ရှိသော မျက်နှာအုပ်) အသုံးပြုရန်

๐ မှုန်အမှုန်စုပ်ယူစနစ် သို့မဟုတ် လေဝင်လေထွက်စနစ် တပ်ဆင်၍ နဲ့စောင့်ရှောက်ရန်

๐ မှုန်အမှုန်ကတိုင် သို့မဟုတ် အခြေပြုရာတွင် ရေနှိမ့်သုံး၍ မှုန်အမှုန်ဖြန့်နှံ့မှုကို ထိန်းချုပ်ရန်

๐ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုရှိသူများအတွက် အဆုတ်ကျန်းမာရေးကို စဉ်ဆက်မပြတ် စစ်ဆေးရန်

๐ အလုပ်သမားများထံ သဲရေဓာတ်မှုန်အမှုန်ထိတွေ့ခြင်း၏ အန္တရာယ်အကြောင်းသိရှိစေခြင်း

 

မှုန်အမှုန်ထိန်းချုပ်မှုပိုင်း အရေးပါပုံ

 

သဲရေဓာတ်မှုန်အမှုန်ထိန်းချုပ်မှု မပြုမီ သာသနာလိုက်ကျင့်သက်သက်မဟုတ်ဘဲ- သက်တမ်းရှည်အသက်မပြုတ်မနရ ဘေးအန္တရာယ်ရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာများကနေ အလုပ်သမားများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်စေခြင်းဟာ အရေးပါသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ မှုန်အမှုန်ထိန်းချုပ်မှုအားကောင်းစွာ ပြုလုပ်ခြင်းသည် သဲရေဓာတ်ရောင်ခြည်မြန်ရောဂါသာမက အဆုတ်ကင်ဆာ (lung cancer)၊ မှုန်အမှုန်ကြောင့်ဖြစ်သော အမြဲတမ်းရောဂါများ (chronic bronchitis) နှင့် တီဘီ (tuberculosis) တို့ကိုပါ လျော့နည်းစေသည်။

 

 

 

 

 

ရင်းမြစ် : Vibhavadi Hospital