ရောဂါကူးစက်နိုင်သော ဟေပြတစ်ီးလ်စ်

ဗိုင်းရပ်ဟေပ်ပတီတစ်

 

ဗိုင်းရပ်ဟေပ်ပတီတစ်သည် ဗိုင်းရပ်ပိုးအသားတင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသော အသည်းရောင်ရမ်းသည့် အသည်းရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ကုသမှု မခံရပါက အသည်းတညင်း (liver cirrhosis) သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပြီး အချိန်ကြာသည့်အခါ၌ အသည်းကင်ဆာ (liver cancer) ဖြစ်နိုင်ချေ တိုးစေသည်။

 

ဗိုင်းရပ်ဟေပ်ပတီတစ်အမျိုးအစားများ

 

ဟေပ်ပတီတစ် A

 

အညစ်ပိုး ပါဝင်သော အစားအစာ သို့မဟုတ် ရေမှ တဆင့် ပြန့်ပွားသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့်acute infection ဖြစ်ပြီး၊ ချေနိုင်သည်ဟု ယူဆရပါသည်။ chronic infection ပြောင်းသွားခြင်း မရှိပါ။ ကာကွယ်ရန်ကိုယ်ခံအာရုံစူးစိုက်ခြင်း (vaccine) ရရှိနိုင်သည်။

 

ဟေပ်ပတီတစ် B

 

သွေးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ရည်များမှ တဆင့် ပြန့်ပွားသည်။ (ဥပမာ: ဆေးထိုးအပ်မျှဝေ၊ မကာကွယ်သောလိင်ဆက်ဆံမှု၊ မိခင်မှ ကလေးသို့ကူးစက်ခြင်း)၊ အများအပြားလူနာများတွင် လက္ခဏာမထင်ရှားပဲ ရောဂါမတိုင်မီ အညစ်အကြောင်းမရှိနိုင်ပါ။ chronic infection ဖြစ်နေပါက အသည်းတညင်း (cirrhosis) နဲ့ အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိပါသည်။ ကာကွယ်ဆေးရှိပါသည်။

 

ဟေပ်ပတီတစ် C

 

ဟေပ်ပတီတစ် B နှင့်တူသော်လည်း သွေးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ရည်များမှ တဆင့် ကူးစက်သည်။ လူနာအများစုတွင် စောစောအခြေအနေတွင်လက္ခဏာထင်ရှားခြင်း မရှိပေ။ chronic infection ဖြစ်လွယ်သည်။ ဤသည်အသည်းတညင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှု၏ အဓိကအကြောင်းတရပ်ဖြစ်သည်။ ကာကွယ်ဆေး မရှိသော်လည်း ရောဂါကုသရာတွင် ထိရောက်သည့် ဆေးပဏာမများ ရရှိသည်။

 

အခြားအမျိုးအစားများ

 

๐ ဟေပ်ပတီတစ် D : ဟေပ်ပတီတစ် B ရှိပြီးသား ပုဂ္ဂိုလ်များတွင်သာ တွေ့ရသည်

๐ ဟေပ်ပတီတစ် E : ဟေပ်ပတီတစ် A နှင့်တူပင် အညစ်ပိုးပါဝင်သော အစားအစာနှင့် ရေမှ ကူးစက်သည်

 

ဗိုင်းရပ်ဟေပ်ပတီတစ်၏ လက္ခဏာများ

 

๐ ခန္ဓာအားနည်းတတ်ခြင်း၊ နွမ်းနယ်မှု

๐ ပျို့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှော်ချောင်းခြင်း၊ အစားအစာစားချင်စိတ်လျော့ခြင်း

๐ ကြွက်သား၊ အဆစ်အတုန်နာခြင်း

๐ အသည်းတည်ရာ ဗီုင်ညာဘက်အထက်ပိုင်းတွင် ။အနာသာ ခံစားရခြင်း

๐ သွေးရောင်ရေလွှာ (dark-colored urine)

๐ အသားရောင်လွှမ်းပြီး မျက်လုံးပြာခြင်း (jaundice)

 

ကုသမှု

 

acute hepatitis

 

အနားယူ၍ ထောက်ပံ့သည့်ကုသမှုကို အဓိကထားပါသည်။

 

chronic hepatitis

 

ရောဂါတက်လာသောသူများတွင် ကာကွယ်ဆေး (antiviral medications) (ပါးစပ်မှသောက်သည့် သို့မဟုတ် ထိုးသည့်ဆေး) ကို အသုံးပြုသည့် ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။ ၎င်းကသည်းတညင်း (cirrhosis) သို့မဟုတ် အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှု တားဆီးနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။

 

ကာကွယ်နည်းများ

 

ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း

ဟေပ်ပတီတစ် A နှင့် B အတွက် ကာကွယ်ဆေး ရရှိနိုင်ပြီး ထိရောက်မှု မြင့်သည်။

 

အသိပညာနှင့် သန့်ရှင်းရေးအလေ့အထ

အစာမစားမီ၊ အိမ်သာသုံးပြီးတိုင်း လက်သန့်စင်စွာ ဆေးပါ။ အညစ်ပိုးပါဝင်သော အစာနှင့်ရေ အားရှောင်ပါ။

 

အန္တရာယ်ရှိသည့်အပြုအမူများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ

ဆေးထိုးအပ် သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများမျှဝေမှု မပြုလုပ်ပါနှင့်။ လုံခြုံသောလိင်ဆက်ဆံမှု ပြုလုပ်ပါ။ အရက်ကိုယခုပမာဏ ထက် မသောက်စားစေရ။

 

 

 

 

ရင်းမြစ် : Ladprao General Hospital

**ArokaGO အကြောင်းအရာအဖွဲ့မှ ဘာသာပြန်ရေး၊ စုဆောင်းခြင်း