ဗီတာမင် D: များစွာနျပေပါသော်လည်း မလွယ်ကူသောအတွက် မကျေနပ်နိုင်ပါ။

ဓာတုဓာတ် D: ရရှိလွယ်ပြီး မလုံလောက်ရဖို့လည်း လွယ်ကူတဲ့ ဓာတုဓာတ်တစ်ခု

 

ဓာတုဓာတ် D သည် ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများစွာ ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ဇီဝဓာတ် ကျားစီယမ် ကိုစုပ်ယူနိုင်စေပြီး အရိုးဖွဲ့စည်းပုံထောက်ပံ့စေသည့်အပြင် ကြွက်သားများ၊ အဆုတ်များ၊ ဦးနှောက်၊ နှလုံး၊ အားနည်းမှုစနစ်နှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကျန်းမာရေးများတွင်ပါ ပါဝင်ထောက်ပံ့ပေးသည်။ လူ့ခန္ဓာသည် နေရောင်ခြည်ထဲတစ်ဆင့် ဓာတုဓာတ် D ကိုသဘာဝအတိုင်း ထုတ်လုပ်နိုင်သည်မှာ မညှာမငြင်းဖြစ်သော်လည်း ယနေ့ထိုင်သည့် ထိုင်းလူမျိုးများအတွင်း ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှုဟာ နေ့စဉ်တိုးပွားလာနေသည်။

 

ဤအချက်မှာ သက်မဲ့လူနေမှုဘဝနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ လူအများအပြားသည် အိမ်တွင်းတွင်အချိန်အတော်များများ ဖြုန်းပြီး နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုနည်းလာကြသည်။ ထိုပြဿနာကြောင့် ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု ဖြစ်ပွားလာလေ့ရှိသည်။ အရိုးအားနည်းမှု အပြင် ဓာတုဓာတ် D မလုံလောက်မှုသည် ထာဝရ ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့်လည်းဆက်စပ်မှုရှိနိုင်ပြီး ဆီးချိုရောဂါ၊ ကင်ဆာ၊ ပိုးဝင်နာရောဂါများ၊ ဗျည်းနာရောဂါများကိုပါ တွဲဖက်ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။

 

ကိုယ်ခန္ဓာလို့ ဓာတုဓာတ် D လိုအပ်တာဘာကြောင့်လဲ?

 

ဓာတုဓာတ် D ၏အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ချားစီယမ်နှင့် ဓာတ်ဖော့စဖရပ်ကိုအစာမှစုပ်ယူနိုင်ရန်ကူညီပေးခြင်း၊ နှင့် ဤဓာတ်များသည် သွေးအတွင်းလည်း သာမန်အဆင့်ဖြင့်ရှိခြင်းနှင့်သက်ဆိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် အရိုးမတ်တပ်မှုနှင့် သွားခိုင်မာမှုနှင့် အနက်တစ်ပါးတည်း အရေးပါသည်။ ဓာတုဓာတ် D သည် ဟောင်းအရိုးဖျက်ပစ်ကြည့်မှုနှင့် အရိုးပေါ့ပါးလာခြင်းကိုလည်းတားဆီးနိုင်သည်။

 

ထို့အပြင် ဓာတုဓာတ် D သည် parathyroid hormone ကိုလည်းတိုက်ဖျက်နေပြီး(အရိုးပျက်စီးမှုနှင့်ဆိုင်သည်)၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်အတွင်း နှလုံးခြင်းအနေဖြင့် တွင်းဝင်သော ဘတ်တီးရီးယားနှင့် ဗိုင်းရပ်စသည့် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များကိုကာကွယ်အားဖြည့်ပေးစေသည်။

 

ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ဓာတုဓာတ် D မလုံလောက်ပါက ချားစီယမ်စုပ်ယူမှုကျဆင်းခြင်း၊ အရိုးထုချုပ်သောပမာဏလျော့နည်းခြင်း နှင့် အရိုးအပ်ပျက်မှုများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှုသည် သွေးအတွင်း ချားစီယမ်နှင့် ဖော့စဖရပ်နည်းပါးခြင်း၊ မိခင်မြမြှေးအရွယ်အရွယ်တွင် rickets ဖြစ်ခြင်း၊ မိမိသူအသက်အရွယ်တွင် အရိုးပေါ့သောရောဂါဖြစ်နိုင်သည်။ ပိုးဝင်ပျက်ကွက်ရောဂါဆက်စပ်ဆိုးကျိုးများဖြစ်ပွားနိူင်ခြင်းသော အန္တရာယ်များလည်းရှိနိုင်သည်။

 

ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု ဖြစ်နိုင်သောအကြောင်းအရာများနဲ့ အန္တရာယ်ရှိသောအုပ်စုများ

 

ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု ဖြစ်နိုင်စေသောအကြောင်းအရာများအတော်များသည်။

 

နေရောင်ခြည် မလုံလောက်စွာရရှိခြင်းသည် အများဆုံးဖြစ်ပွားသောအကြောင်းတရားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် နေရောင်ခြည်ကိုရှောင်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် SPF ပါရှိသည့် နေရောင်ကာလိမ်းပြားများ အသုံးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ ဤသည်သည် အသားအရေမှ vitamin D ထုတ်လုပ်ရန်လိုအပ်သည့် အလင်းရောင်နှုန်းကို လျော့ပါးစေခြင်းဖြစ်သည်။

 

လေထုညစ်ညမ်းမှု၊ ဖုန်မှုန့်နှင့် မီးခိုးသည်လည်း အသားအရေရောက်ရှိသော အလင်းရောင်အရေအတွက်လျော့စေသဖြင့် ဓာတုဓာတ် D ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းနည်းစေသည်။

 

အစာကြောင်သုံးမှု မလုံလောက်ခြင်းလည်း အထူးသဖြင့် ထပ်တူရှိသော ကိစ္စတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဓာတုဓာတ် D ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သော အစားအစာများတွင် ငါးကျယ်၊ Trout၊ ငါးတူနာ၊ ငါးဆယ်မွေး၊ ငါးစိမ်းနှင့် နို့၊ fortified cereals တို့ပါဝင်သည်။

 

အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဓာတုဓာတ် D ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းလာတတ်သဖြင့် အသက်ကြီးသူများသည် ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု အန္တရာယ် ပိုကြီးသည်။ မိမိအပြင်အဆင်တွင် သောက်သုံးသည့်အချိန်လည်း နည်းလာသည်။

 

ကိုယ်အလေးချိန်ပို၍ အဆီတက်လာသောသူများသည်လည်း ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု သို့မဟုတ် မလုံလောက်မှုရှိနိုင်သည်။

 

အန္တရာယ်ရှိသောအုပ်စုတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်၊ နို့တိုက်နေသောအမျိုးသမီးများ၊ အသားအရောင်မည်းသောသူများ၊ မျှော်လင့်ချက်ရှိသောအူနာတဲ့မှုကြောင့် အဆီစုပ်ယူမှုထိခိုက်သူများ၊ chronic pancreatitis နာလန်ထောင်သူများ၊ chronic kidney disease အဆင့် ၃ သို့မဟုတ် ၄ ရှိသူများ ပါဝင်သည်။

 

ထိုင်းနိုင်ငံသားများအတွက် နေ့စဉ် ဓာတုဓာတ် D ကိုယ်စားပြုလိုအပ်ချက်

 

ထိုင်းနိုင်ငံ Recommended Daily Intake ညွှန်ကြားချက်အရ နေ့စဉ်လိုအပ်သော ဓာတုဓာတ် D ပမာဏမှာ အသက်နှင့်အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသည် -

๐ ၁နှစ်အောက် ကလေးများ - တစ်ရက်လျှင် ၄၀၀ IU (၁၀ မိုက်ခရိုဂရမ်)

๐ ၇၀နှစ်အောက် လူနာများ - တစ်ရက်လျှင် ၆၀၀ IU (၁၅ မိုက်ခရိုဂရမ်)

๐ ၇၀နှစ်အထက် လူနာများ - တစ်ရက်လျှင် ၈၀၀ IU (၂၀ မိုက်ခရိုဂရမ်)

๐ ကိုယ်ဝန်ခွဲရန် စီစဉ်နေသူများ - တစ်ရက်လျှင် ၄၀၀-၆၀၀ IU

๐ အန္တရာယ်မြင့်အုပ်စုရှိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ - တစ်ရက်လျှင် ၂,၀၀၀-၄,၀၀၀ IU (၅၀-၁၀၀ မိုက်ခရိုဂရမ်)

 

သင်သည် ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု ရှိ/မရှိကို မည်သို့သိနိုင်သလဲ?

 

ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည် တိကျမှုနည်းပါးသည်။ လူအချို့တွင် မောပန်းမှု၊ အားနည်းမှု၊ အရိုးနာမှု၊ တခြားရင်းမြစ်မသိသော ကိုယ်လုံးဝမ်းနာခြင်း၊ ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း၊ မကြာခဏနာကျင်ခြင်း၊ စိတ်ငယ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်လှုပ်ရှားမှုတို့ဖြစ်နိုင်သည်။ တချို့သည် လက္ခဏာအဘယ်မှမရှိနိုင်ပါ။

 

ထို့ကြောင့် ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှုကို သွေးစစ်ပြီး 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] အဆင့်တိုင်းတာခြင်းဖြင့် အတိအကျစစ်ဆေးနိုင်သည်။ ယင်းသည် နေ့စဉ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုအပိုင်းအဖြစ် ထည့်သွင်းစစ်ဆေးနိုင်သည်။

 

ဓာတုဓာတ် D အခြေအနေသည် ယေဘုယျအားဖြင့် သုံးအဆင့်ခွဲခြားနိုင်သည် -

๐ ၂၀ ng/mL အောက် - ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှု

๐ ၂၀-၃၀ ng/mL - ဓာတုဓာတ် D မလုံလောက်မှု

๐ ၃၀ ng/mL ထက်မက - ဓာတုဓာတ် D လုံလောက်မှုရှိခြင်း

 

ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့ခြင်း/မလုံလောက်ခြင်း ရှိပါက မည်သို့လုပ်သင့်သနည်း?

 

ဓာတုဓာတ် D နိမ့်နေပါက တိုးမြှင့်နိုင်သော နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးရှိသည်။

 

နေရောင်ခြည်ထဲတွင် ပိုရှိအောင် အချိန်ပိုဖြုန်းခြင်းသည် ကူညီပေးနိုင်သည်။ နေအပြင်ဝင်နေချိန် တစ်ပါတ်လျှင် အနည်းဆုံး ၁၅ မိနစ်၊ ၂-၄ ကြိမ် တက်ရန် သင့်တော်သည်။ နေရောင်မပြင်းသော နံနက် ၆ မှ ၈ နာရီ သို့မဟုတ် ညနေ ၄ မှ ၆ နာရီဟု ချိန်ယူပါ။

 

ဓာတုဓာတ် D ကြွယ်ဝသော အစားအစာများစားသုံးခြင်းလည်းအရေးကြီးသည်။ ကောင်းမွန်သောအရင်းအမြစ်များမှာ cod liver oil၊ အသည်း၊ ဥညှင်းတုပ်၊ မွှားပင်၊ နှင့် ဗန်းညို၊ ငါးစိမ်း၊ ငါးဆယ်မွေး တို့ပါဝင်သည်။

 

ဓာတုဓာတ် D ဖြည့်စွက်အစာထိုးသည်ကိုလည်း အကြံပြုနိုင်သည်။ အမျိုးအစားနှင့် ကိုယ်စားပြုခန့်မှန်းချက်ကို ဆရာဝန်မှ လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ အခြေအနေကိုအခြေခံ၍ ရွေးချယ်ပါ။

 

ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတွေ နာရီ နာရေးပြုလုပ်ခြင်းလည်း အထူးသဖြင့် အန္တရာယ်ကြီးသောသူများ၊ ပိုသိသိသာသာ ချို့တဲ့မှု ရှိပြီဆိုပါက မဖွယ်မဖြေ အရေးကြီးသည်။

 

ဓာတုဓာတ် D ချို့တဲ့မှုကို သေချာ လေးစားထားပါ

 

ဓာတုဓာတ် D သည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လုပ်နိုင်သော်လည်း ချို့တဲ့မှုသည် အတော်လေး ဖြစ်တတ်သည်။ ဓာတုဓာတ် D သည် အရိုးကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ခံအားလုပ်ဆောင်ချက်၊ စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါသောကြောင့် သင့်အောင်ထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းမှုကျန်းမာရေး၏ အရေးပါသောအပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ စောင့်သိခြင်း၊ အာဟာရလုံလောက်မှု၊ သင့်လျော်သော နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှု၊ ဆရာဝန်ထံမှ လမ်းညွှန်မှုများအား လိုက်နာခြင်းတို့သည် ရေရှည်ဆိုးကျိုးများကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။

 

 

 

 

ရင်းမြစ် : နကုန့်သံ ဆေးရုံ

**ArokaGO Content Team မှ ဘာသာပြန်၍စုစည်းထားပါသည်