ညအိပ်မကျရောက်ပြီးလူသိများအပြင် ကြက္ခရံဖျားမောနေကြပါသလား?

PND ဆိုတာဘာလဲ?

 

Paroxysmal Nocturnal Dyspnea (PND) သည် အိပ်ချိန်အတွင်းသက်သက်သာသာ အဆုတ်ချိန်ပြဿနာကို ခံစားရသော အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး၊ နှိပ်စက်မှု များသောအားဖြင့် အိပ်ချိန်ထဲသို့ ဝင်ပြီး 1-2 နာရီအကြာမှ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ လေးထိုင်စရာကြောင့် ဖြစ်ထွန်းသော သဘာဝအဆုတ်ချိန် (orthopnea) နှင့်ကွဲပြား၍ PND သည် အိပ်စဉ်တွင် အမြန်ထိခိုက်စေပြီး၊ မေ့လျော့ခြင်းကို ခံစားရစေပါသည်။

 

PND ၏ အထင်ရှားဆုံး ရောဂါလက္ခဏာများ:

๐ လေးသယံဇာထင့်တာအချိန်တွင် လက်ထောင်ရောင်း မှတ်ချက်

๐ အဆုတ်များကြိုးစားရရန် တည့်နေတတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်မနေချင်ခြင်း

๐ အမြန် သို့မဟုတ် အပြियमဖြစ်သော နှလုံးbeat

๐ ခေါင်းညောင်းခြင်း သို့မဟုတ် အငွေ့ကပ်ခြင်း အသံများ

๐ အားနည်းမှု သို့မဟုတ် အိပ်ချိန်တွင် ကြောက်ရွားမှု့နှင့်ဆက်စပ်နေခြင်း

๐ အနိမ့်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် တည့်သောအနေအထားတွင် အိပ်ရန် သဘောကျခြင်း

 

PND ရှိရန် ဘာကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း?

 

PND သည် အဓိပ္ပါယ်ရှိသော နှလုံး သို့မဟုတ် အဆိုးခြေလက်ပတ်ကိုစံဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ အချို့သောအခ жағдайда ဦးနှောက် သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထင်ရှားသောကြောင့်များမှာ -

 

1. Congestive Heart Failure (CHF)

လေးဖြစ်သောအနေအထားရှိခဲ့ပါက၊ ဆင်း္ခသည်ပိုင်းလွှာသည် ဂုတ်ကြောင်းကန်ဆောင်သို့ ပိုမိုပြတ်သား စီးဆင်းလာသည်။ နှလုံးသည် မှန်ကန်မှန်ရှင်းစွာ ရေနှာခေါင်းအနှံ့ ဘရင်ရင်ယန်းလေးနှင့်ကန့်ကြေးရပ်ချိန်ရှိအထိ ညှိနှစ်ဆိုးတွက်မှီဝေှဒဏ်ခံရလျှင်၌၊ ဂုတ်ကြောင်းကန်ဆောင်များတွင် အရည်မှူးတစ်စုံခုပလဝိုများဖြစ်ပေါ်လာခြင်းနှင့် လေအောင်ထိခိုက်မှုဖြစ်ပြားပါတယ်။

 

2. Chronic Respiratory Diseases

ဤအခြေအနေများသည် လေကြောင်းများကို တစ်ခါသာမျှနုတ်ရန် အားကြောင်းသည်မြင်သာစေကြသောကြောင့်၊ အနက်လမ်းကြောင်းကို တွေ့ရှိရအောင် ဖိနှိပ်ခြင်း ဖြစ်စေသည်။

 

3. Sleep Apnea

အိပ်ချိန်အတွင်း အဆုတ်ကြီးကျားပွားသည်ခံစားခြင်း၊ အောက်ဆီဂျင် အဆင့်နိမ့်ခြင်းနှင့် PNDကဲ့သို့သော လက္ခဏာများဖြစုပုံစံများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

 

4. Obesity

ဘာသာရေးသင့်ဝန်သည် diaphragm နှင့်အဆုတ်များထံ အချိန်ကြီးအပျို အထောင်ခံပါသည်၊ ညအချိန်လယ်ဆုံးရန်အဆုတ်ချိန်များခုဖျားကာ ကြိုးစားဆောင်ရွက်ကျစ်လစ်လာသည်။

 

5. High Blood Pressure

ထိန်းချုပ်မထားသော အမြင်ကြီးများသည် နှလုံးတွင် ချိုမှိုလာနိုင်ပြီး PND လက္ခဏာများစွမ်းအင်ကိုဟာ ရစေခြင်းသည်။

 

6. Neurological Conditions

ဦးနှောက်မှ လေကြောင်းတားမြစ်မှုများသည် အိပ်ချိန်တွင် လေကြောင်းဖေါ်အနုံးများကို ကြေငြာချင်စေရန်ကြုံလိမ့်မည်။

 

7. Nocturnal Panic Attacks

ဆက်တိုက်ရှင်သန်သောစိတ်အခြေအနေများသည် PND ရဲ့လက္ခဏာများကို လုပ်ဆောင်သည်၊ အထူးသဖြင့် အဆုတ်ချိန်ထိခိုက်မှု အမှုအထူးခုတ်မှုဆိုင်နားဖြတ်ခြင်းမရှိပါ။

 

PND ၏ သိမ်းဆည်းမှုနှင့် အကုန်ထုတ်လုပ်ခြင်း

 

PND ရှိမှန်းသိလိုပါက သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆေးကုသမှုခံယူရန် ဆရာဝန်ကို တိုင်ပင်ပါမည်။ သူတို့သည် -

๐ ကိုယ်ခန္ဓာစစ်စစ်နှင့်ပုံစံပြုစု ပြန်လည်ကောက်ရောက်ခြင်း

๐ ရင်သား X-ray သို့မဟုတ် echocardiogram

๐ အိပ်တတ်မှုခန့်မှန်းမှု (polysomnography)

๐ သွေးစစ်ဆေးခြင်း

๐ အဆုတ်လုပ်ဆောင်မှု စမ်းသပ်မှု

 

ကုသမှုရွေးချယ်စရာများသည် အကြောင်းအရာ ဂရက်အပေါ်မူတည်နေသည်:

๐ နှလုံးရောဂါဆေးရောဂါများ: Diuretics၊ ACE inhibitors နှင့် beta-blockers တို့သည် အဆုတ်မှ အရည်ကျယ်ကျယ်ဆက်တောင်း၍နှလုံးသင့်ထိမ်းထားခြင်းကို ထောက်ပံ့သည်။

๐ အိပ်စာကျေးဇူး: CPAP သို့မဟုတ် BiPAP စက်များသည် အနက်သာတာများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်

๐ လေကြောင်း ဆေးဝါးများ: လေကြောင်းတက်နေသော bronchodilators နှင့် corticosteroids သယ်ယူခြင်း

๐ အထောက်အကူဖြစ်သော အောက်ဆီဂျင်: သွေးထဲရှိ အောက်ဆီဂျင်အဆင့်နိမ့်ထားသော သိကောင်းရန်

๐ စိတ်ကျန်းမာရေးကုသမှု: ကိုးယားကိုက္က၊ Anti-anxiety ဆေးရောဂါ မဟုတ်ပါ အသက်မတွယ်တိုက်ထွက်ရာရဲမဟုတ်သော ခံစားချက်၊ Anti-anxiety ဆေး

 

PND ကို ပွင့်လင်းအောင် ထိန်းခြယ်ရန် သင်ဘယ်လိုထိန်းသိမ်းရမည်လဲ?

 

သင်ကုသမှုယူနေပေမယ့် သင့်တဲ့သင်္ချိုင်းကမ္ဘာရှင်သည် လာဘ်ကြီးရွေ့လျားရန်ကူညီနိုင်သည်။

๐ သင့်နှလုံးနှင့် အဆုတ်များကို ချုံမဏ္ဌာ ဟိုက်တိုက်ရန် အသက်အသစ်ဖြစ်ရဖို့ပံ့ပိုးပါ။

๐ အသက်မကိုင်ဘူးပဲ ရွှေ့လျားမှုများကို ကူညီပါ။

๐ အနှိမ်နှင်းကို ရှောင်ပါက ဖြစ်နံပွောချင့်ကားအဖွဲ့အားနှုတ်၊ အဆုတ် စာရင်းတွင် ထိန်းချုပ်ရန် နှုန်းဖမ်းမှုစနစ်အထိဒဏ်

๐ ရေချိုးနေ့မှ ကြိုးစားပါ၊ ဖိကျုပ်ရထားသော ညခြည်တည်းဖြစ်ပြီး ညအိမ်မက်ဖြစ်မယ်။

๐ ကြိုးစားပါ သင့်ကိုယ်ပစ်ဟိိုက်မှဲ့ရန်ရှိလျှင်သုံးကာ ရှောင်ပါ။

๐ ခြင်းများထည့်သည့် အတိုင်း ရှိထားပါ။

 

သင်အထူးသင့်ဆရာဝန်ကို သွားရမည်မှာ ဘယ်တော့လဲ?

 

သင်သည်ဤအမျိုးမျိုးဂုဏ်သိမ်းထားဆိုပါက၊

๐ နေ့နက် မျှော်လင့်သည်။

๐ ရင်သားထိခိုက်မှု၊ နှလုံးရင်ခုန်မှု၊ သွားသည်။

๐ သင်တွင်ကြုံတွေ့ခဲ့သည့် နှလုံး သို့မဟုတ် အဆုတ်အထာများဖြစ်သည်။

๐ အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်များမှလွယ်ကူသော အသင်းအဖွဲ့တွင် မရပဲဝင်ပါ။

 

နောက်ထပ်တင်ချံဖွယ်: သင် ရုပ်ခြင်းမရှိဘူး

 

PND သည် ညတိုင်းကအဆင်မပြေကြိုးစားချိန်ကောင်းထက်ပိုပြီး էာန်း ရှိပြီး ထိန်းချုပ်မှု အခွင့်အရေးကို သတိရင်လွန်းစွာ ကောင်းကလေးပါ။ ဖွဲ့စည်းသည့်အလေးရှင်ပိုင်းဖြစ်ပါသည်။ PND ရောင်ကာရောင်မှုသည် လွတ်နောက်ထုတ် ပြုလုပ်ရန်တာဝန်...။

 

အိပ်ချိန်တစ်ခုရှိပါက ဖျားနောက်ရုပ်ဖိမှထားရှိသည့် အအလေးဖြစျက်ပိုင်ပါက သင်ခန်းရောဂါအသံနှင့်ကိုယ်ကုန်သက်သက်မှူအတွက် အလိုလိပ်တွင် အလိုဖွဲ့ရေသည်မှာ အဖြစ်အစင်ဒဏ်ယူပါ။

 

 

 

 

 

source : Siam Clinic Phuket
**Translated and compiled by ArokaGO Content Team