မေမေ များအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော MFM ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အရေးပါမှု: မမြင်မထဲ မိခင်မဖြစ်မီ သိထားရန်လိုအပ်သောအချက်များ
မိခင်-သားဖွားဆေးပညာ (Maternal-Fetal Medicine - MFM) အထူးကျွမ်းကျင်သူများသည် အန္တရာယ်များသော गर्भဝင်မှုများကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍကို ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ နည်းပညာခေတ်သစ်များ၊ စနစ်တကျ ဂရုပြုစောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ်များနှင့် မျိုးစုံဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အသင်းအဖွဲ့သုံး သဘောတရားဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်နှင့် မေတ္တာသက်သက်မွေးလူငယ် နှစ်ဦးစလုံးအတွက် အန္တရာယ်ကိုအနည်းဆုံးသိုလှိတ်၍ မမြန်ခွဲနှုတ်မွေးဖွားခြင်းအထိ ကူညီပေးနိုင်သည်။
မိခင်-သားဖွားဆေးပညာ (Maternal-Fetal Medicine - MFM) ၏ အရေးပါမှု
MFM သည် အန္တရာယ်ရှိသော ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမများအတွက် မိခင်နှင့် မှေးကလေးတို့၏ ဘေးအန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန်၊ စနစ်တကျ ရောဂါကာကွယ်ခြင်း၊ မှန်ကန်သော ရောဂါသိရှိခြင်းနှင့် တစ်ဦးချင်း သီးသန့်ဂရုပြုမှုအစီအစဉ်များစီစဉ်ခြင်းတို့ဖြင့် ပိုမိုလုံခြုံသောကိုယ်ဝန်နှင့် မွေးဖွားမှုကို ရရှိစေသည်။
MFM အထူးကျွမ်းကျင်သူများ၏တာဝန်နှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများ
1. ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးပေါင်မြင့်ရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ သို့မဟုတ် မျိုးစုံပိုးဝင်ရောဂါများ ပါဝင်သော အန္တရာယ်ရှိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမအမျိုးအစားများကို စနစ်တကျ စောင့်ကြည့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း။
2. ခြွင်းချက်အန္တရာယ်ရှိသော မွေးကလေးများ၊ ဓါတ္တုဗီဇဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုရောဂါများ၊ မျိုးအုပ်စုနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်နှစ်ဦးနှင့်ထပ်မံမွေးဖွားခြင်း (Multiple Pregnancies) တို့ အပါအဝင် သားနှစ်ခြိုတင့်မှ ပါဝင်လူငယ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို လေ့လာခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်စစ်ဆေးခြင်း။
3. အဆင့်မြင့်နည်းပညာများဖြစ်သည့် မြင်ကွင်းမကြည်ကြည်ပြင်ပြင်အမြင်ထောက်ခံဖြေရှင်းခြင်း (High-resolution ultrasound), Doppler ultrasound, amniocentesis, chorionic villus sampling (CVS), နှင့် cordocentesis တို့ကို အသုံးပြုပြီး ခန္ဓာပေါက်တည်ဆောက်မှု ချို့ယွင်းချက်များ၊ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် သားပေါက် နုတ်သား ဂရုစိုက်မှုကို တိကျစွာ ခန့်မှန်းစစ်ဆေးခြင်း။
4. မျိုးမွေးစွယ်တော်ရောဂါများ အန္တရာယ်ရှိသော မိသားစုများအတွက် မျိုးဗီဇဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်ပေးခြင်း။
5. သားဆောင်မှုအထူးကုဆရာဝန်များ၊ မွေးကလေးအထူးကုဆရာဝန်များနှင့် ဘာသာရပ်စုံအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်ကာလ မရှုပ်ထွေးသော ပြဿနာများကို စည်းမျဉ်းမျှတစွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း။
မိခင်-သားဖွားဆေးပညာ (MFM) တြင် သုံးသပ်သည့် နည်းပညာများ
1. မြင်ကွင်းရှင်းသော (Level II) Ultrasound
- သားပေါက်မြေပြင်ဦးအုပ်တွင် အနုမြည် ခန္ဓာဒေသများ (ဥၫဌ, နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ ခရုတိုင်) ခွဲခြားစစ်ဆေးခြင်း
- သားဖွားကျန်းမာရေး၊ ပါလစင်တာတည်နေရာ၊ တစ်ကိုယ်ရေပမာဏ စစ်ဆေးခြင်း
- ကိုယ်ဝန် အပတ် ၁၈–၂၂ တွင် အများဆုံး ဆောင်ရွက်သည်။
2. Doppler Ultrasound
- သားအသဲကြောများတွင် သွေးလည်ပတ်မှု (umbilical cord, brain/MCA) ကို တိကျစွာတိုင်းတာခြင်း
- သားအောက်အသက်ရှုချို့တဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးနီချို့ယွင်းမှု စစ်ဆေးခြင်း
3. Non-Invasive Prenatal Testing (NIPT)
- မိခင်သွေး၏ သားဘီဇDNA ကို ခွဲစိစစ်ခြင်း
- ဓါတ္တုဗီဇဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများ (ဥပမာ- Trisomy 21, 18, 13) စစ်ဆေးခြင်း
- လုံခြုံမှုမြင့်၊ မည်သည့် သားဖျက်ခြင်း ဆန့်ကျင်မှု မရှိ
4. Invasive Prenatal Diagnostic Procedures
- CVS (Chorionic Villus Sampling): ပါလစင်တာသိုင်းတုတ် စစ်ဆေးမှု (ကိုယ်ဝန် ၁၁–၁၃ ပတ်)
- Amniocentesis: တစ်ကိုယ်ရေအရည် စစ်ဆေးခြင်း (၁၆–၂၀ ပတ်)
- Cordocentesis: သားခန္ဓာသွေးနမူနာ ထုတ်ယူခြင်း (၁၈–၂၂ ပတ်)
- ဓါတ္တုဗီဇဆိုင်ရာ နှင့် ခန္ဓာတည်ဆောက်မှုချို့ယွင်းမှုများ အတွက် အသုံးပြုသည်။
မှတ်ချက်- သားဖျက်ခြင်းဖြစ်ပွားနိုင်မှု (၁-၂%) နည်းနည်းရှိသည်
5. Fetal Echocardiography
- သားနှလုံးတည်ဆောက်မှုနှင့် လုပ်ဆောင်မှုကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးခြင်း
- အန္တရာယ်အနက်အတွက် အကြံပြုသည် (ဥပမာ- မိခင်တွင် ဆီးချို၊ မိသားစုသမိုင်းတစ်လျှောက် ရှိ)
6. 3D/4D Ultrasound
- သားအကြောပုံရိပ် 3D များနှင့် မြင့်မားသည့် Real-time motion (4D) ရရှိစေခြင်း
- ပခုံးခွဲ၊ ပါးခေါင်းခွဲစသည့် ခွဲခြားပြဿနာများကို ရှာဖွေရန် အသုံးပြုနိုင်သည်
7. Fetal Monitoring
- NST၊ BPP နှင့် CTG တို့အပါအဝင်
- သားအေးချမ်းမှု၊ နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် သက်သေကြွလှပူဆာမှုများကို စစ်ဆေးခြင်း
ရင်းမြစ် : Overbrook Hospital ChiangRai
**ဘာသာပြန်နှင့် တင်ဆက်သည်- ArokaGO Content Team
လွတ်လပ်သော စာရေးဆရာ
ဤဆောင်းပါးကို မျှဝေပါ
ဆောင်းပါး ထပ်မံကြည့်ရှုပါ
ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခရီးသွားလာမှု ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါ။
ညအိပ်မကျရောက်ပြီးလူသိများအပြင် ကြက္ခရံဖျားမောနေကြပါသလား?
မင်းဟာယခင်က တစ်ညလုံးအလယ်မှာ မောစေတတ်တဲ့အခါ ဗိုက်မစ်ကြပ်ဖို့ ၊ ရူပပန်းအာရုံဖြစ်အောင် သေချာအောင်ပြောလိုက်ပြီး အကပြောင်းတိုက်သွားတာရော? များသောအားလောက မျက်နှာကျက်၍ ပွင့်တူအောင် မလေးစားပါဘူး။
ကင်ဆာရောဂါရှိသူများအတွက်လေ့ကျင့်ခန်း
လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည်ကင်ဆာရောဂါသူနာများအတွက်ဘဝအရည်အချင်းတိုးတက်လာစေနိုင်ပါသည်။ သို့သော် လူအများစွာသည်လုံခြုံရေးနှင့်ပတ်သက်၍စိုးရိမ်မှုများရှိပြီး မည်သို့စတင်ရမည်နုို့မသေချာကြနိုင်ပါ။
ကျောက်ကပ်အင်အားကိုထိန်းသိမ်းရန် အာနိသင်ကောင်းသောအလေ့အထများ ၅ မျိုး
ကျောက်ကပ်ကျန်းမာခြင်းသည် အားလုံး၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို ထိန်းသိမ်းရန် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ပြည့်စုံစွာ ထားရှိထားသော်လည်း၊ ပြသနာများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်အထိ များစွာသိပ်အာရုံမစိုက်လေ့ရှိပါ။ ယင်းဆောင်းပါးတွင် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်နိုင်မှုကို ကာကွယ်ပေးရန်နှင့် ရေဓာတ်ကျောက်ကပ်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ ကိုလျော့ချပေးနိုင်သော ရိုးရှင်းသော်လည်း ထိရောက်သည့်ဘ၀ဘောင်အလေ့အထများ ငါးခု ကို အထူးပြု တင်ပြထားသည်။